{"id":25487,"date":"2025-10-12T12:29:17","date_gmt":"2025-10-12T07:29:17","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25487"},"modified":"2025-10-12T12:37:31","modified_gmt":"2025-10-12T07:37:31","slug":"soltan-hasanyn-metjidi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25487","title":{"rendered":"Soltan Hasany\u00f1 metjidi"},"content":{"rendered":"<p>Bu metjit t\u00e4ze binag\u00e4rlik g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 nusgasy Kairi\u0148 be\u00fdik binag\u00e4rlik gurlu\u015fygy, \u00fdagny 1356\u20131363-nji \u00fdyllary aralygynda gurlan Soltan Hasany\u0148 metjididir.<\/p>\n<p>Soltan Hasany\u0148 metjidini\u0148 binag\u00e4rligi Meml\u00fckler d\u00f6wr\u00fcni\u0148 Kair \u015f\u00e4herini\u0148 uly dini binalaryna degi\u015flidir. Bu binag\u00e4rlik d\u00fczg\u00fcni esasynda Soltan Barkuky\u0148 metjit-medresesi\u00a0 (1384\u20131386 \u00fd.) \u00fderine \u00fdetirilipdir. XV asyry\u0148 birinji on\u00fdyllygynda Soltan Barkuky\u0148\u00a0 ba\u015fga bir binasy, \u00fdagny mazar\u00e7ylykdaky metjidi galdyryl\u00fdar. Bu gurlu\u015fygy\u0148\u00a0 a\u00fdratynlygy metjidi\u0148 s\u00fct\u00fcnli zalyny\u0148 bur\u00e7unda galdyrylan g\u00fcmmezli aramg\u00e4hleri bolup dur\u00fdar. Tag\u00e7a g\u00f6rn\u00fc\u015fli \u00fc\u00e7bur\u00e7ly \u00f6rtmelerd\u00e4ki g\u00fcmmezi\u0148 \u00fderine \u00fdetirili\u015f usuly XIV\u2013XV asyrlarda M\u00fcs\u00fcri\u0148 binag\u00e4rlik sungatynda \u00f6z ornuny tapypdyr. K\u00f6plen\u00e7, g\u00fcmmezler ba\u00fd we ady belli adamlary\u0148 aramg\u00e4h-mazarlyklaryny\u0148 \u00fcst\u00fcne galdyryl\u00fdardy. M\u00fcs\u00fcr \u00fc\u00e7in Fatimileri\u0148 d\u00f6wr\u00fcnden b\u00e4ri da\u015f bilen \u00f6rt\u00fclen, be\u00fdik, k\u00e4wagt iki gatly eginlere galdyrylan \u00e7ala \u00fditeldilen g\u00fcmmezler h\u00e4si\u00fdetlidir.<\/p>\n<p>Emma di\u0148e binany\u0148 i\u00e7inde binag\u00e4rlik ke\u015fbini\u0148 \u00e7yl\u015fyrymlylygy we \u00e7eper\u00e7ilik \u00e7\u00f6zg\u00fcdi du\u00fdul\u00fdar. Girelg\u00e4ni\u0148 g\u00fcmmezinden we dar d\u00e4lizden ge\u00e7eninde, gel\u00fd\u00e4n adam binany\u0148 ululygyny du\u00fd\u00fdar. So\u0148ra ol toplumy\u0148 me\u00fdilnamasyny\u0148 merkezi bolan uly, \u00fdapyk g\u00f6rn\u00fc\u015fli d\u00f6rtbur\u00e7 howla d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r. Howlyny\u0148 her bir tarapyny\u0148 tekiz be\u00fdik diwary ortarasyndan uly e\u00fdwany\u0148 z\u00f6mmek \u00fdarym a\u00fdlawy bilen kesilendir. Uly \u00fdarym a\u00fdlawlary\u0148 we g\u00f6ni tekiz diwarlary\u0148 \u00fderle\u015fdirili\u015fi, \u00e7yzyklary\u0148 geometrik g\u00f6rn\u00fc\u015fde berilmegi, \u015fe\u00fdle-de howlyny\u0148 kub g\u00f6rn\u00fc\u015fi ymaraty\u0148 binag\u00e4rliginde\u00a0 adamy \u00f6z\u00fcni \u00f6r\u00e4n ki\u00e7i diregi h\u00f6km\u00fcnde du\u00fdmaga itergi ber\u00fd\u00e4r. M\u00e4hraply g\u00fcndogar e\u00fdwany a\u00fdratyn hem owadandyr. E\u00fdwany\u0148, m\u00e4hraby\u0148 we m\u00fcnberi\u0148 diwarlary o\u00fdma mermer bilen bezelip, pollary bolsa mozaika bilen d\u00fc\u015felipdir. G\u00fcmmezde \u00fd\u00fczden gowrak nagy\u015fly we altyn \u00e7a\u00fdylan \u00e7yralar asyl\u00fdar. Galany\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnd\u00e4ki me\u00fddanda \u00fderle\u015fen Soltan Hasany\u0148 metjidi \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00e7eper\u00e7ilik a\u00fdratynlyklary bilen orta asyr Kairi\u0148 binag\u00e4rlik merkezlerini\u0148 i\u00e7inde esasy binag\u00e4rlik \u00fdadyg\u00e4rligi hasaplanypdyr. Mazara elt\u00fd\u00e4n gapy o\u00fdma bilen \u00f6rt\u00fclen we altyn, k\u00fcm\u00fc\u015f, b\u00fcr\u00fcn\u00e7 bilen ha\u015famlanan. Ja\u00fdy\u0148 \u00f6\u0148 taraplary bezege ba\u00fd. Girelgede g\u00fcber\u00e7ek nagy\u015flary we \u00fdazgylar \u00fderle\u015fdirilen.K\u00f6p gatly germewa\u00e7 binany\u0148 bitew\u00fcligini subut ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>N\u00e4dogry ined\u00f6rd\u00fcl \u015fekilli b\u00f6lekde \u00fderle\u015fdirilen bina soltan Hasany\u0148 mazarlygyny, metjidini, medresesini, \u015fe\u00fdle-de birn\u00e4\u00e7e k\u00f6mek\u00e7i otaglary \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar. Metjit da\u015fyndan demirgazyk-g\u00fcnbatara we g\u00fcnorta-g\u00fcndogara tarap s\u00fc\u00fdnd\u00fcrilen bitewi binag\u00e4rlik b\u00f6legini emele getir\u00fd\u00e4r. Da\u015f diwarlary, onu\u0148 da\u015f-t\u00f6weregini gur\u015fap al\u00fdan gurlu\u015fyklar agdyklyk ed\u00fd\u00e4r. Diwarlarda mazarlygy\u0148 g\u00fcmmezi we Kaire mahsus, ilkibada d\u00f6rt sany k\u00f6p gatly minaralar galdyrylypdyr.Binalary\u0148 \u00f6\u0148 taraplary en\u00e7eme gatlara \u00fderle\u015fdirilen penjireli uzyn tag\u00e7alary bilen b\u00f6l\u00fcn\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle sazla\u015fykda dik b\u00f6l\u00fcmleri\u0148 arasynda demirgazyk ja\u00fdy\u0148 \u00f6\u0148 tarapyndaky uly girelge tapawutlan\u00fdar. Onu\u0148 g\u00f6n\u00fcbur\u00e7ly uly s\u00fct\u00fcnleri binany\u0148 b\u00fctin bo\u00fduna be\u00fdgel\u00fd\u00e4n prizma g\u00f6rn\u00fc\u015find\u00e4ki ha\u015fam \u00e7ykytly g\u00fcmmezi \u00e7u\u0148 tag\u00e7any belle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Ba\u00fdmuradowa G\u00fclnur<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 103-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu metjit t\u00e4ze binag\u00e4rlik g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 nusgasy Kairi\u0148 be\u00fdik binag\u00e4rlik gurlu\u015fygy, \u00fdagny 1356\u20131363-nji \u00fdyllary aralygynda gurlan Soltan Hasany\u0148 metjididir. Soltan Hasany\u0148 metjidini\u0148 binag\u00e4rligi Meml\u00fckler d\u00f6wr\u00fcni\u0148 Kair \u015f\u00e4herini\u0148 uly dini binalaryna degi\u015flidir. Bu binag\u00e4rlik d\u00fczg\u00fcni esasynda Soltan Barkuky\u0148 metjit-medresesi\u00a0 (1384\u20131386 \u00fd.) \u00fderine \u00fdetirilipdir. XV asyry\u0148 birinji on\u00fdyllygynda Soltan Barkuky\u0148\u00a0 ba\u015fga bir binasy, \u00fdagny mazar\u00e7ylykdaky metjidi galdyryl\u00fdar. Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25487"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25501,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25487\/revisions\/25501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}