{"id":25552,"date":"2025-10-14T14:01:05","date_gmt":"2025-10-14T09:01:05","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25552"},"modified":"2025-10-14T14:01:05","modified_gmt":"2025-10-14T09:01:05","slug":"yupekcilik-we-dokmacylyk-senedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25552","title":{"rendered":"\u0178\u00f9pek\u00e7ilik we Dokma\u00e7ylyk senedi"},"content":{"rendered":"<p>\u00dd\u00fcpek\u00e7ilik we dokma\u00e7ylyk T\u00fcrkmenistany\u0148 milli medeni mirasyny\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi bolup, taryhy k\u00f6kleri Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00fdoluny\u0148 d\u00f6w\u00fcrlerine uzalyp gid\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki wagtda bu pudaklar \u00fdurt ykdysady\u00fdetini\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi hasaplanyp, d\u00f6wlet derejesinde uly goldaw tap\u00fdar.\u00ddurtda \u00fd\u00fcpek \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 \u00e7ig mal bin\u00fdadyny \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge, pile \u00f6nd\u00fcrmegi\u0148 m\u00f6\u00e7berini artdyrmaga we hilini \u00fdokarlandyrmaga uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4r. Lebap wela\u00fdaty \u00fd\u00fcpek\u00e7iligi\u0148 \u00f6sen merkezlerini\u0148 biridir.Gadymy Merw (Mary) sebiti i\u0148 owadan we nepis \u00fd\u00fcpek matalaryny\u0148, \u015fol sanda &#8220;mulham&#8221; we &#8220;kazin&#8221; atly matalary\u0148 \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n merkezlerini\u0148 biri bolupdyr. T\u00fcrkmen \u00fd\u00fcpegi s\u00f6wda \u00fdollary bilen G\u00fcnbatara we G\u00fcndogara \u00fda\u00fdrap, \u00f6r\u00e4n gymmatly haryt hasaplanylypdyr.A\u015fgabady\u0148 \u00fd\u00fcpek\u00e7ilik fabrigi we T\u00fcrkmenabady\u0148 \u00fd\u00fcpek \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik birle\u015figi \u00fdaly k\u00e4rhanalar \u00e7ig \u00fd\u00fcpek, in\u00e7e \u00fd\u00fcpek \u00fd\u00fcpl\u00fck we d\u00fcrli \u00fd\u00fcpek matalaryny (meselem, milli keteni) \u00f6nd\u00fcr\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Dokma\u00e7ylyk T\u00fcrkmenistany\u0148 i\u0148 \u00f6\u0148debaryjy we kuwwatly senagat pudaklaryny\u0148 biridir. Ol \u00fderli \u00e7ig mala, \u00fdagny pagta we \u00fd\u00fcpege esaslan\u00fdar.Nah \u00fd\u00fcpl\u00fck, nah matalar, jinsi (jeans) \u00f6n\u00fcmleri, trikota\u017e lybaslar (sport lybaslary, k\u00f6\u00fdnekler), \u00e7agalar we uly \u00fda\u015flylar \u00fc\u00e7in tikin \u00f6n\u00fcmleri. T\u00fcrkmenistanda \u00f6sd\u00fcrilip \u00fdeti\u015fdiril\u00fd\u00e4n in\u00e7e s\u00fc\u00fd\u00fcmli pagta d\u00fcn\u00fd\u00e4 bazarlarynda \u00fdokary islege e\u00fdedir.Gara\u015fsyzlyk \u00fdyllarynda dokma senagatynda uly \u00f6zgeri\u015flikler edildi. K\u00f6p sanly d\u00f6wrebap dokma toplumlary, pagta egriji, dokma we tikin\u00e7ilik fabrikleri guruldy we i\u015fe girizildi. Bu k\u00e4rhanalar \u015ewe\u00fdsari\u00fdany\u0148, \u00ddaponi\u00fdany\u0148, Germani\u00fdany\u0148 we be\u00fdleki \u00f6\u0148debaryjy \u00fdurtlary\u0148 enjamlary bilen \u00fcpj\u00fcn edilendir.Dokma senagaty eksport ugurly pudak bolup, t\u00fcrkmen \u00f6n\u00fcmleri d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli \u00fdurtlaryna iberil\u00fd\u00e4r. Pudagy\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegi da\u015fary \u00fdurtlardan getiril\u00fd\u00e4n harytlary\u0148 ornuny tut\u00fdan \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi artdyrmak strategik maksatlaryna g\u00f6n\u00fckdirilendir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenlerde \u00fd\u00fcpek we keteni mata mukaddes hasaplanyp, \u00fd\u00fcpek gur\u00e7ugyny idetmek we ondan sapak almaklygy\u0148 \u00f6zbolu\u015fly yrymlary we d\u00e4pleri bolupdyr.Ata-babalarymyz pile \u00f6nd\u00fcrmegi\u0148 in\u00e7e syrlaryny bilipdirler we ony k\u00e4mil ussatlyga \u00fdetiripdirler. Gur\u00e7uklar bilen baglany\u015fykly i\u015fler m\u00e4hir we yhlas bilen amala a\u015fyrylyp, pile almaklyk uly ba\u00fdram\u00e7ylyk \u00fdaly kabul edilipdir.\u00dd\u00fcpek gur\u00e7ugyny (pile gur\u00e7ugyny) i\u00fdmitlendirmek \u00fc\u00e7in tut agajyny\u0148 \u00fdapragy esasy \u00e7ig mal bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in tut aga\u00e7lary \u00fd\u00fcpek\u00e7ilik bilen me\u015fgullanan sebitlerde a\u00fdratyn gymmatly hasaplanyp, olary\u0148 ekilmegine we ideg edilmegine uly \u00fcns berlipdir.\u00dd\u00fcpek sapaklaryndan mata dokamak esasan tara guramasy (gadymy el stanogy) di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan guralda amala a\u015fyrylypdyr. Bu el g\u00fc\u00fdji bilen \u00fderine \u00fdetiril\u00fd\u00e4n \u00e7yl\u015fyrymly i\u015f bolup, esasan-da gelin-gyzlary\u0148 h\u00fcn\u00e4ri hasaplanypdyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Orazow Je\u00fdhun<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 105-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dd\u00fcpek\u00e7ilik we dokma\u00e7ylyk T\u00fcrkmenistany\u0148 milli medeni mirasyny\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi bolup, taryhy k\u00f6kleri Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00fdoluny\u0148 d\u00f6w\u00fcrlerine uzalyp gid\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki wagtda bu pudaklar \u00fdurt ykdysady\u00fdetini\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi hasaplanyp, d\u00f6wlet derejesinde uly goldaw tap\u00fdar.\u00ddurtda \u00fd\u00fcpek \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 \u00e7ig mal bin\u00fdadyny \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge, pile \u00f6nd\u00fcrmegi\u0148 m\u00f6\u00e7berini artdyrmaga we hilini \u00fdokarlandyrmaga uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4r. Lebap wela\u00fdaty \u00fd\u00fcpek\u00e7iligi\u0148 \u00f6sen merkezlerini\u0148 biridir.Gadymy Merw [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25553,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25552\/revisions\/25553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}