{"id":25588,"date":"2025-10-14T22:52:14","date_gmt":"2025-10-14T17:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25588"},"modified":"2025-10-14T22:52:14","modified_gmt":"2025-10-14T17:52:14","slug":"gunesli-yurdy-bezeyan-gowherler-turkmen-zergarcilik-daslary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25588","title":{"rendered":"G\u00fcne\u015fli \u00ddurdy Beze\u00fd\u00e4n G\u00f6wherler &#8211; T\u00fcrkmen Zerg\u00e4r\u00e7ilik Da\u015flary."},"content":{"rendered":"<p>Da\u015flar (Minerallar) barada gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat \u00f6r\u00e4n gi\u0148 ylym bolan geologi\u00fdany\u0148, mineralogi\u00fdany\u0148 we yrymlary\u0148 \u00e7\u00e4gine gir\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen\u00e7ilikde bu s\u00f6z esasan gymmat bahaly da\u015flar (zerg\u00e4r\u00e7ilik da\u015flary) manysynda ulanyl\u00fdar.T\u00fcrkmen zerg\u00e4r\u00e7ilik sungatynda P\u00f2wr\u00f9ze, Hakyk (M\u00e4hek) we Merjen esasy orun e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Bu da\u015flar gymmat bahaly metallar (altyn we k\u00fcm\u00fc\u015f) bilen bilelikde, di\u0148e bir bezeg \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem, gorag alamatlary, ma\u015fgala mirasyny\u0148 b\u00f6lekleri we nesilden-nesle ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n gymmatlyklary h\u00f6km\u00fcnde ulanyl\u00fdar. Olar milli egin-e\u015fikleri we at esbaplaryny bezemekde hem m\u00f6h\u00fcm \u00e4hmi\u00fdete e\u00fde bolupdyr.Gymmat bahaly da\u015flary\u0148 adama t\u00e4siri, esasan, iki nukda\u00fdnazardan \u00f6wrenil\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u200bGymmat bahaly da\u015flary\u0148 g\u00f6ni fiziki \u00fda-da dermanlyk t\u00e4siri ylym tarapyndan tassyklanan d\u00e4ldir. Da\u015flary\u0148 adama ed\u00fd\u00e4n islendik &#8220;pe\u00fddasy&#8221; k\u00f6plen\u00e7 plasebo effekti bilen baglany\u015fykly bolup biler.<\/p>\n<p>\u200b T\u00fcrkmen medeni\u00fdetinde we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 k\u00f6p medeni\u00fdetlerinde da\u015flar gorag, yrymdyr ynam h\u00f6km\u00fcnde ulanyl\u00fdar. Olary\u0148 re\u0148ki, gurlu\u015fy we gelip \u00e7yky\u015fy seb\u00e4pli belli bir energi\u00fdany \u00fda-da g\u00fc\u00fdji sakla\u00fdandygyna ynan\u00fdarlar. Da\u015flary dakynmak adamy\u0148 \u00f6z\u00fcne ynamyny artdyr\u00fdar we ruhy ta\u00fddan rahatlandyr\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bEsasy Bellenmeli Zat: T\u00fcrkmen halky gymmat bahaly da\u015flary g\u00f6zellik, milli bu\u00fdsan\u00e7 we gorag ny\u015fany h\u00f6km\u00fcnde ulanmagy dowam etdir\u00fd\u00e4r. Da\u015flary\u0148 hakyky gymmaty olary\u0148 maddy bahasy bilen bir hatarda, halky\u0148 o\u0148a ber\u00fd\u00e4n medeni we ruhy manysynda jemlenendir.Da\u015flar tebigy gurlu\u015fyna, himiki d\u00fcz\u00fcmine we gymmatyna g\u00f6r\u00e4 esasan iki uly topara b\u00f6l\u00fcn\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u200b1. Gymmat Bahaly Da\u015flar (Gems)<\/p>\n<p>\u200bBular se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n, \u00fdokary gatylyga, durylyga we owadanlyga e\u00fde bolan minerallardyr. Olary\u0148 bahasy kesilme we \u015femallama (granowka) bilen kesgitlen\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bG\u00f6wher (Diamond): I\u0148 gaty da\u015f, arassalygy\u0148 simwoly.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddakut (Ruby): Gyzyl re\u0148kli, korundy\u0148 bir g\u00f6rn\u00fc\u015fi, s\u00f6\u00fdgini\u0148 we g\u00fc\u00fdj\u00fc\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200bZ\u00fcmerret (Emerald): \u00dda\u015fyl re\u0148kli, beril (beryl) toparyndan, a\u0148-d\u00fc\u015f\u00fcnj\u00e4ni\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200bSappir (Sapphire): Mawy (g\u00f6k) re\u0148kli, \u00fdakut bilen bir topardan, asudalygy\u0148 we hakykaty\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200b2. \u00ddarym-Gymmat Bahaly Da\u015flar<\/p>\n<p>\u200bBular gymmat bahaly da\u015flardan has k\u00f6p du\u015f gel\u00fd\u00e4r we adat\u00e7a gatylygy birneme pes bol\u00fdar, \u00fd\u00f6ne re\u0148kleri, g\u00f6rn\u00fc\u015fleri we tebigy nagy\u015flary bilen gymmatlydyr.<\/p>\n<p>\u200bP\u00f2wr\u00f9ze (Turquoise): Mawy-\u00fda\u015fyl re\u0148kli, t\u00fcrkmen zerg\u00e4r\u00e7iliginde i\u0148 s\u00f6\u00fdg\u00fcli da\u015flary\u0148 biri, goragy\u0148 simwoly.<\/p>\n<p>\u200bHakyk (Agate\/Carnelian): Gyzyl-go\u0148ur re\u0148kli \u00fda-da zolakly, m\u00e4h\u00e4k ady bilen hem bellidir, erbet g\u00f6ze gar\u015fy gorag.<\/p>\n<p>\u200bAmetist (Amethyst): Gyrmyzy re\u0148kli kwars, rahatlygy\u0148 we ruhy arassalygy\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200bNefrit (Jade): \u00dda\u015fyl re\u0148kli, Uzak G\u00fcndogar medeni\u00fdetinde \u00f6r\u00e4n gymmatly, saglygy\u0148 we uzak \u00f6mr\u00fc\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200b3. Organiki Da\u015flar<\/p>\n<p>\u200bBular mineral d\u00e4l-de, janly organizmleri\u0148 netijesinde emele gelen da\u015flardyr.<\/p>\n<p>\u200bMerjen (Coral): De\u0148iz organizmlerinden, gany\u0148 we saglygy\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200bK\u00e4hribar (Amber): \u00ddylany\u0148 gaty\u015fan \u015firesi, goragy\u0148 we arassalygy\u0148 da\u015fy.<\/p>\n<p>\u200bII. Da\u015flary\u0148 Adama Ed\u00fd\u00e4n Pe\u00fddasy (Yrymlar we Ynamlar)<\/p>\n<p>\u200bDa\u015flary\u0148 fiziki we ylmy ta\u00fddan adama g\u00f6ni bejeriji t\u00e4siri tassyklanmasa-da, halk arasynda, yrymlarda we litoterapi\u00fdada (da\u015flar bilen bejermek) olara uly \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r. Bu t\u00e4sirler esasan energi\u00fda, emosional we ruhy d\u00fczg\u00fcnle\u015fdirme bilen baglany\u015fyklydyr:<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Ametow Jem\u015fit<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 107-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u015flar (Minerallar) barada gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat \u00f6r\u00e4n gi\u0148 ylym bolan geologi\u00fdany\u0148, mineralogi\u00fdany\u0148 we yrymlary\u0148 \u00e7\u00e4gine gir\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen\u00e7ilikde bu s\u00f6z esasan gymmat bahaly da\u015flar (zerg\u00e4r\u00e7ilik da\u015flary) manysynda ulanyl\u00fdar.T\u00fcrkmen zerg\u00e4r\u00e7ilik sungatynda P\u00f2wr\u00f9ze, Hakyk (M\u00e4hek) we Merjen esasy orun e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Bu da\u015flar gymmat bahaly metallar (altyn we k\u00fcm\u00fc\u015f) bilen bilelikde, di\u0148e bir bezeg \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem, gorag alamatlary, ma\u015fgala [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25588"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25589,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25588\/revisions\/25589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}