{"id":25592,"date":"2025-10-14T22:54:49","date_gmt":"2025-10-14T17:54:49","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25592"},"modified":"2025-10-14T22:54:49","modified_gmt":"2025-10-14T17:54:49","slug":"turkmen-tamdyry-rysgal-bereket-ojagy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25592","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen Tamdyry \u2013 Rysgal-Bereket Ojagy"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 maddy we ruhy medeni\u00fdetini\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi bolan tamdyr, \u00fd\u00f6ne bir a\u015fhana guraly d\u00e4l, e\u00fdsem, mukaddeslik, \u00f6\u00fd-ojagy\u0148 we ma\u015fgala agzybirligini\u0148 simwolydyr. T\u00fcrkmenleri\u0148 durmu\u015f pelsepesinde &#8220;\u00c7\u00f6rek ruhy mukaddeslikdir!&#8221; di\u00fden d\u00fc\u015f\u00fcnje bar bolsa, \u015fol mukaddesligi d\u00f6red\u00fd\u00e4n esasy gural \u2013 tamdyrdyr.T\u00fcrkmen halky tamdyry we onda bi\u015firil\u00fd\u00e4n \u00e7\u00f6regi mukaddes hasapla\u00fdandygy seb\u00e4pli, olar bilen bagly k\u00f6p sanly p\u00e4him-pa\u00fdhasy \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n nakyllary we atalar s\u00f6zlerini d\u00f6redipdir. Bu nakyllar esasan rysgal-bereket, \u00f6\u00fd-o\u0148\u015fuk, i\u015fe\u0148\u0148irlik we adalatlylyk \u00fdaly d\u00fc\u015f\u00fcnjeleri be\u00fdan ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bTamdyr barada me\u015fhur nakyllary\u0148 k\u00e4birleri:<\/p>\n<p>\u200b&#8221;Nan \u2013 uludan, suw \u2013 ki\u00e7iden.&#8221;Suw gezegini beren \u00fdyl ajy galar, tamdyr gezegini beren \u2013 g\u00fcn ajy.&#8221;Nany k\u00f6kesiz bi\u015firse\u0148, \u00f6\u00fdde \u00e7aga \u00f6r\u0148emez.&#8221;T\u00fcrkmen halkyny\u0148 milli gymmatlyklaryny\u0148 we mukaddesliklerini\u0148 biri bolan Tamdyr barada gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat:<\/p>\n<p>Tamdyr t\u00fcrkmen durmu\u015fynda di\u0148e bir nahar bi\u015firil\u00fd\u00e4n enjam d\u00e4l, e\u00fdsem, \u00f6\u00fd-ojagy\u0148, agzybirligi\u0148 we d\u00f6wletliligi\u0148 ny\u015fany h\u00f6km\u00fcnde mukaddes hasaplan\u00fdar.Onda bi\u015firil\u00fd\u00e4n \u00e7\u00f6rek (nan) i\u0148 esasy i\u00fdmit bolup, ol bagty\u0148 we abadan\u00e7ylygy\u0148 alamaty hasaplan\u00fdar.Gadymy yrymlara g\u00f6r\u00e4, t\u00fcrkmenler tamdyry\u0148 bejeri\u015f g\u00fc\u00fdj\u00fcne ynan\u00fdarlar. Hatda syrkaw \u00e7agany bejermek \u00fc\u00e7in ony \u00fc\u00e7 gezek tamdyry\u0148 da\u015fyndan a\u00fdlamak \u00fdaly yrymlar hem bolupdyr.Al-arwahdan goramak maksady bilen, tamdyry\u0148 da\u015fky diwarynda go\u00e7ak (go\u00e7 \u015fekili) \u015fekillendiril\u00fd\u00e4r.\u00d6\u0148ki d\u00f6w\u00fcrlerde guda\u00e7ylyga gelnende, \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 be\u00fdleki \u00fderleri bilen birlikde, gelni\u0148 ojagyny\u0148 we tamdyryny\u0148 arassalygy hem synlanypdyr.Ylmy \u00e7e\u015fmelerde bellenili\u015fi \u00fdaly, gadymy oguzlar oda we \u00fdalyna &#8220;tam&#8221;, &#8220;tamdu&#8221; di\u00fdipdirler. Tamdyr s\u00f6zi aslynda &#8220;ot \u00fdakyl\u00fdan \u00fder&#8221;, &#8220;ojak&#8221; manysynda d\u00f6r\u00e4pdir.<\/p>\n<p>Tamdyr \u00fdasa\u00fdanlara &#8220;Tamdyr\u00e7ylar&#8221; di\u00fdil\u00fd\u00e4r. Tamdyr sal\u00fdan zenanlar \u00e4hli tarapla\u00fdyn g\u00f6reldeli, asylly, edepli bolmalydyr. Ussa zenan k\u00f6plen\u00e7 i\u015fe ba\u015flanda: &#8220;Meni\u0148 elim d\u00e4l, \u00f6kde zenanlary\u0148 eli&#8221; di\u00fdip, i\u015fine ba\u015fla\u00fdar.Tamdyr silindr g\u00f6rn\u00fc\u015fli desga bolup, onu\u0148 hi\u00e7 \u00fderinde demir go\u015fundysy \u00fdokdur (\u00fd\u00f6ne yrym edip a\u015faky bosagasynda te\u0148\u0148e kak\u00fdarlar).Mukaddes tamdyr arassa to\u00fdundan (\u015fykgy, pal\u00e7yk) \u00fdasal\u00fdar.To\u00fduna k\u00f6ne saman garylyp, berkligi \u00fc\u00e7in duz we \u00fdanan samany\u0148 k\u00fclkesi \u00fda-da halyny\u0148 gyryndysy go\u015ful\u00fdar.I\u00e7ini we da\u015fyny suwamak \u00fc\u00e7in k\u00f6plen\u00e7 \u00e7\u00f6rekleri\u0148 gowy gyzarmagy \u00fc\u00e7in \u015for gum (\u015for \u00fderden getirilen gum) ulanyl\u00fdar.Ilki bilen, s\u00e4hetli g\u00fcn sa\u00fdlanyp, tamdyry\u0148 \u00fderi tegelek \u00e7yzyk bilen bellenil\u00fd\u00e4r.To\u00fdun garyndysy birn\u00e4\u00e7e g\u00fcn saklanyp, o\u0148a &#8220;pal\u00e7ygy\u0148 demini bermek&#8221; di\u00fdil\u00fd\u00e4r.Tamdyr kerpi\u00e7lerden \u00f6r\u00fclip, \u00fdokaryk galdygy\u0148\u00e7a, agzy daraldylyp gidil\u00fd\u00e4r.Tamdyr esasan gy\u015farnyksyz berja\u00fd edilmeli berk d\u00fczg\u00fcnler esasynda, zenany\u0148 a\u00fdratyn ukyby we g\u00f6z \u00e7eni bilen \u00fdasal\u00fdar (\u00e7yzgysyz, \u00f6l\u00e7egsiz).K\u00f6r\u00fck (odu\u0148 t\u00fcssesi \u00e7ykar \u00fdaly de\u015fik) go\u00fdul\u00fdar. \u00c7\u00f6rek bi\u015firil\u00fd\u00e4n tamdyrlar k\u00f6plen\u00e7 tegelek, somsa \u00fdaly milli tagamlar \u00fc\u00e7in bolsa dik g\u00f6rn\u00fc\u015fde \u00fdasalyp bilner.<\/p>\n<p>\u200bTamdyr bilen bagly d\u00e4pler<\/p>\n<p>T\u00e4ze tamdyrda \u00e7\u00f6rek bi\u015firen zenan bu\u00fdsan\u00e7ly g\u00f6r\u00fcn\u00fd\u00e4r we d\u00e4be e\u00fderip, ol \u00e7\u00f6reklerden go\u0148\u015fy-golama pa\u00fdla\u00fdar.Tamdyrda \u00e7\u00f6rek \u00fdapylanda \u00e7agalar \u00fc\u00e7in ki\u00e7ijik k\u00f6kejik edilip, o\u0148a &#8220;\u00e7aga pa\u00fdy&#8221; di\u00fdil\u00fd\u00e4r. &#8220;Nany k\u00f6kesiz bi\u015firse\u0148, \u00f6\u00fdde \u00e7aga \u00f6r\u0148emez&#8221; di\u00fden yrym bar.<\/p>\n<p>\u200bHojalyk\u00e7y zenanlar tamdyryny\u0148 we ojagyny\u0148 hemi\u015fe suwalgy, arassa, abat bolmagy \u00fc\u00e7in alada ed\u00fd\u00e4rler.G\u00fcn \u00fda\u015fyp, a\u00fdak \u00fdygnanandan so\u0148ra tamdyry\u0148 \u00fdanynda gezmek, onu\u0148 da\u015f-t\u00f6weregine suw d\u00f6kmek g\u00fcn\u00e4 hasaplan\u00fdar.Tamdyry\u0148 da\u015fyndan \u00e7ar\u015fenbe we anna g\u00fcnleri da\u0148 bilen \u00fc\u00e7 gezek a\u00fdlansa\u0148, jany\u0148 sag, i\u015fi\u0148 rowa\u00e7 bol\u00fdar di\u00fden yrym bar.Her \u00fdylda bir gezek tamdyry t\u00e4zeden suwamak parz (bor\u00e7) i\u015f hasaplan\u00fdar.Tamdyrdan \u00e7ykan yssy nan (\u00e7\u00f6rek) rysgaly\u0148, berekedi\u0148, doklugy\u0148 we abadan\u00e7ylygy\u0148 g\u00f6zba\u015fy hasaplan\u00fdar. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in tamdyra we \u00e7\u00f6lege a\u00fdratyn hormat go\u00fdul\u00fdar.\u200b&#8221;Ojak we tamdyr tekiz-\u00fdylmanak suwalan bolsa, ol \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 zenan ma\u015fgalasyny\u0148 i\u015fe\u0148\u0148irligini\u0148 alamatydyr.&#8221; Tamdyr \u00fc\u00e7in arassa we k\u00e4mil usulda ta\u00fd\u00fdarlanan to\u00fdun ulanyl\u00fdar. To\u00fduna berklik we gyzgynlygy gowy saklamak \u00fc\u00e7in duz, \u00fdanan samany\u0148 k\u00fclkesi \u00fda-da haly gyryndysy go\u015ful\u00fdar. Bu garyndy birn\u00e4\u00e7e g\u00fcn saklanyp, &#8220;pal\u00e7ygy\u0148 demini bermek&#8221; di\u00fdil\u00fd\u00e4r.Tamdyr arassa we tekiz \u00fderde salyn\u00fdar. Tamdyr \u00fdasaly\u015fyna ba\u015flamazdan \u00f6\u0148 tegelek \u00e7yzyk \u00e7yzyl\u00fdar we bin\u00fdatlyk kerpi\u00e7ler go\u00fdul\u00fdar. Tamdyry\u0148 i\u00e7ine odun \u00fdan\u00fdan we t\u00fcsse \u00e7yk\u00fdan \u00fderler (k\u00f6r\u00fckler) go\u00fdul\u00fdar.Tamdyry\u0148 da\u015fy we i\u00e7i tekiz, owadan suwal\u00fdar. I\u00e7ini suwamak \u00fc\u00e7in k\u00f6plen\u00e7 &#8220;\u015eor&#8221; di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan, suw g\u00f6rmedik \u015for \u00fderden getirilen gum ulanyl\u00fdar. \u015eor, \u00e7\u00f6regi\u0148 gowy gyzarmagy we arkasyny\u0148 keseklemezligi \u00fc\u00e7in ha\u00fdyrly hasaplan\u00fdar.Tamdyr\u00e7y zenan i\u015fe ba\u015flanda: &#8220;Meni\u0148 elim d\u00e4l, \u00f6kde zenanlary\u0148 eli&#8221; di\u00fdip i\u015fine ba\u015fla\u00fdar. Bu, i\u015fini\u0148 o\u0148ly bolmagy \u00fc\u00e7in ed\u00fd\u00e4n \u00fdag\u015fy dilegidir.Tamdyr esasan zenan ma\u015fgalalary\u0148 z\u00e4hmet ojagydyr. Tamdyry\u0148 arassalygy, onu\u0148 t\u00f6weregini\u0148 tertipliligi \u00f6\u00fd e\u00fdesi zenany\u0148 i\u015fe\u0148\u0148irligini\u0148 we yhlaslylygyny\u0148 alamatydyr. &#8220;Ojak we tamdyr tekiz-\u00fdylmanak suwalan bolsa, ol \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 zenan ma\u015fgalasyny\u0148 i\u015fe\u0148\u0148irligini\u0148 alamatydyr&#8221; di\u00fden \u00fdaly p\u00e4himler \u00fd\u00f6ne \u00fderden d\u00f6r\u00e4n d\u00e4ldir.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen tamdyry di\u0148e bir maddy gurlu\u015f bolman, e\u00fdsem, t\u00fcrkmen ruhuny\u0148 we medeni\u00fdetini\u0148 saklanyp galan gymmatly mirasydyr. Ol bize halkymyzy\u0148 z\u00e4hmets\u00f6\u00fderligini, \u00e7\u00f6rek-rysgala bolan hormatyny we asyrlar bo\u00fdy k\u00e4mille\u015fdirilen h\u00fcn\u00e4r ussatlygyny \u00fdatlad\u00fdar. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in tamdyr t\u00fcrkmen \u00f6\u00fd-ojagyny\u0148 hemi\u015felik we a\u00fdrylmaz bir b\u00f6legi bolup gal\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Ojarow \u015eageldi<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 107-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 maddy we ruhy medeni\u00fdetini\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi bolan tamdyr, \u00fd\u00f6ne bir a\u015fhana guraly d\u00e4l, e\u00fdsem, mukaddeslik, \u00f6\u00fd-ojagy\u0148 we ma\u015fgala agzybirligini\u0148 simwolydyr. T\u00fcrkmenleri\u0148 durmu\u015f pelsepesinde &#8220;\u00c7\u00f6rek ruhy mukaddeslikdir!&#8221; di\u00fden d\u00fc\u015f\u00fcnje bar bolsa, \u015fol mukaddesligi d\u00f6red\u00fd\u00e4n esasy gural \u2013 tamdyrdyr.T\u00fcrkmen halky tamdyry we onda bi\u015firil\u00fd\u00e4n \u00e7\u00f6regi mukaddes hasapla\u00fdandygy seb\u00e4pli, olar bilen bagly k\u00f6p sanly p\u00e4him-pa\u00fdhasy \u00f6z\u00fcnde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25593,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25592\/revisions\/25593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}