{"id":25637,"date":"2025-10-15T20:51:22","date_gmt":"2025-10-15T15:51:22","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25637"},"modified":"2025-10-15T20:51:22","modified_gmt":"2025-10-15T15:51:22","slug":"ylgamaklygyn-beden-we-saglyk-ucin-esasy-peydalary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25637","title":{"rendered":"Ylgamaklygy\u0148 Beden we Saglyk \u00f9\u00e7in Esasy Pe\u00fddalary"},"content":{"rendered":"<p>Ylgamaklygy\u0148 (\u00fda-da ylgamak) adamy\u0148 bedenine we ruhuna ber\u00fd\u00e4n pe\u00fddasy \u00f6r\u00e4n k\u00f6pd\u00fcr we k\u00f6ptarapla\u00fdyndyr. Bu i\u0148 el\u00fdeterli we t\u00e4sirli fiziki i\u015fje\u0148lik g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biridir.<\/p>\n<p>\u200b1. \u00dd\u00fcrek-Damar Ulgamyny G\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek (Kardio)<\/p>\n<p>Ylgamaklyk \u00fd\u00fcrek my\u015fsasyny has g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r, bu bolsa her bir urguda gan has k\u00f6p mukdarda a\u00fdlan\u00fdandygyny a\u0148lad\u00fdar. Netijede, \u00fd\u00fcregi\u0148 urgusyny\u0148 sany dyn\u00e7lyk wagtynda pesel\u00fd\u00e4r we \u00fd\u00fcrek has tyg\u015fytly i\u015fle\u00fd\u00e4r. Yzygiderli ylgamak \u00fdokary gan basynjyny (gipertoni\u00fdany) peseltm\u00e4ge k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r we damarlary\u0148 elastikligini \u00fdokarlandyr\u00fdar. Gowy holesterini\u0148 (HDL) derejesini \u00fdokarlandyr\u00fdar we erbet holesterini\u0148 (LDL) derejesini peseld\u00fd\u00e4r, bu bolsa damarlary\u0148 dykylmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200b2. Agramy Kadala\u015fdyrmak we \u00ddakmak.<\/p>\n<p>Ylgamaklyk i\u0148 \u00fdokary kalori\u00fda \u00fdak\u00fdan fiziki i\u015fje\u0148likleri\u0148 biridir. Bu, bedeni\u0148 agramyny azaltmak we sagdyn agramda saklamak \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n pe\u00fddalydyr.Ylgamak bedeni\u0148 dyn\u00e7lyk wagtynda hem kalori\u00fda sarp edi\u015fini \u00fdokarlandyr\u00fdar (\u00fdagny madda \u00e7aly\u015fygyny \u00e7altlandyr\u00fdar).<\/p>\n<p>\u200b3. S\u00fc\u0148kleri we My\u015fsalary Berkitmek<\/p>\n<p>\u200b Ylgamak, agramly ma\u015fk bolandygy seb\u00e4pli, s\u00fc\u0148kleri\u0148 dykyzlygyny \u00fdokarlandyr\u00fdar. Bu, a\u00fdratynam garrylykda osteoporozy\u0148 (s\u00fc\u0148kleri\u0148 gow\u015famagy) \u00f6\u0148\u00fcni almaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r. Esasan a\u00fdaklary\u0148 (sany\u0148, injigi\u0148) my\u015fsalaryny, \u015fe\u00fdle hem \u00fd\u00f6rite &#8220;core&#8221; (bedeni\u0148 merkezi) my\u015fsalaryny g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200b4. Ruhy we Nerw Ulgamyna Pe\u00fddasy<\/p>\n<p>\u200bYlgamak fiziki i\u015fje\u0148lik bolandygy seb\u00e4pli, be\u00fdnini\u0148 endorfinler (&#8220;bagt gormonlary&#8221;) atly tebigy agyryny a\u00fdryjy we g\u00f6wni g\u00f6teriji himiki maddalary \u00f6nd\u00fcrmegine itergi ber\u00fd\u00e4r. Bu, stresi, aladalanmany we depressi\u00fdany azaltmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.Yzygiderli ma\u015fklar uky d\u00fczg\u00fcnini kadala\u015fdyr\u00fdar we has \u00e7u\u0148 we dyn\u00e7 aly\u015fly ukyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.Ylgamak be\u00fdn\u00e4 gany\u0148 has k\u00f6p gitmegine \u00fdardam ed\u00fd\u00e4r, bu bolsa \u00fdatke\u015fligi, \u00f6wrenmek ukybyny we konstentrasi\u00fdany gowula\u015fdyr\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b5. Immuniteti Berkitmek<\/p>\n<p>Orta derejeli yzygiderli ylgamak bedeni\u0148 immunitet ulgamyny berkit\u00fd\u00e4r, bu bolsa adamy\u0148 sowuklama we \u00fdokan\u00e7 kesellere has az \u00fdolukmagyna k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bNetije: Ylgamaklygy\u0148 pe\u00fddasy di\u0148e bir fiziki ta\u00fddan gowy g\u00f6r\u00fcnmekde d\u00e4l, e\u00fdsem has uzyn, sagdyn we ruhy ta\u00fddan durnukly durmu\u015f \u00fd\u00f6retmekde jemlen\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in ylgamaklygy her kim \u00fc\u00e7in gowy hereket hasaplamak bolar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Baba\u00fdewa N\u00e4zik<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 109-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ylgamaklygy\u0148 (\u00fda-da ylgamak) adamy\u0148 bedenine we ruhuna ber\u00fd\u00e4n pe\u00fddasy \u00f6r\u00e4n k\u00f6pd\u00fcr we k\u00f6ptarapla\u00fdyndyr. Bu i\u0148 el\u00fdeterli we t\u00e4sirli fiziki i\u015fje\u0148lik g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biridir. \u200b1. \u00dd\u00fcrek-Damar Ulgamyny G\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek (Kardio) Ylgamaklyk \u00fd\u00fcrek my\u015fsasyny has g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r, bu bolsa her bir urguda gan has k\u00f6p mukdarda a\u00fdlan\u00fdandygyny a\u0148lad\u00fdar. Netijede, \u00fd\u00fcregi\u0148 urgusyny\u0148 sany dyn\u00e7lyk wagtynda pesel\u00fd\u00e4r we \u00fd\u00fcrek has tyg\u015fytly i\u015fle\u00fd\u00e4r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25637"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25638,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25637\/revisions\/25638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}