{"id":25671,"date":"2025-10-17T15:34:12","date_gmt":"2025-10-17T10:34:12","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25671"},"modified":"2025-10-17T15:34:12","modified_gmt":"2025-10-17T10:34:12","slug":"ahal-welayatynyn-gadymdan-gelyan-zenanlarynyn-milli-lybaslary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25671","title":{"rendered":"Ahal wela\u00fdatyny\u0148 gadymdan gel\u00fd\u00e4n zenanlaryny\u00f1 milli lybaslary"},"content":{"rendered":"<p>Ahal wela\u00fdaty, T\u00fcrkmenistany\u0148 merkezinde \u00fderle\u015fip, milli medeni\u00fdeti, \u015fol sanda d\u00e4p bolan egin-e\u015fiklerini a\u00fdratyn arassa saklap gel\u00fd\u00e4n sebitleri\u0148 biridir. Ahal t\u00fcrkmenlerini\u0148 lybaslary nepisligi, re\u0148kleri\u0148 sazla\u015fygy we el ke\u015fdeleri\u0148 ba\u00fdlygy bilen tapawutlan\u00fdar.Ahal (teke) lybaslarynda esasan gyzyl, ak we gara re\u0148kler agdyklyk edip, olarda teke t\u00fcrkmenlerine mahsus bolan \u00fd\u00f6rite ke\u015fde nagy\u015flary (g\u00f6ller) ulanyl\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bZenanlary\u0148 Milli Lybaslary<\/p>\n<p>\u200bAhal gelin-gyzlaryny\u0148 lybaslary olary\u0148 \u00fda\u015fyna, durmu\u015f \u00fdagda\u00fdyna we to\u00fd-ba\u00fdramlara g\u00f6r\u00e4 tapawutlanyp, esasan \u015fu b\u00f6leklerden ybarat bolupdyr.<\/p>\n<p>\u200b1. K\u00f6\u00fdnek<\/p>\n<p>\u200bK\u00f6\u00fdnekler, adat\u00e7a, \u00fdokary hilli keteni (\u00fd\u00fcpek mata) \u00fda-da gyzyl re\u0148kli be\u00fdleki matalardan uzyn bi\u00e7\u00fcwde tikil\u00fd\u00e4r.K\u00f6\u00fdnegi\u0148 i\u0148 esasy bezegi \u2013 ez\u00fdakadyr. Ahal ke\u015fdelerinde k\u00f6plen\u00e7 &#8216;go\u00e7ak&#8217;, &#8216;okg\u00f6z&#8217;, &#8216;g\u00fcl \u00fda\u00fddy&#8217; \u00fdaly teke g\u00f6lleri bilen ga\u00fdalan galy\u0148 we syk ke\u015fdeler ulanyl\u00fdar. Bu ke\u015fdeler di\u0148e bir bezeg bolman, e\u00fdsem erbet g\u00f6zden gora\u00fdan alamatlar h\u00f6km\u00fcnde hem kabul edilipdir.<\/p>\n<p>\u200b2. K\u00fcrteler (Gelin-gyzlary\u0148 Ba\u015f Ge\u00fdimi)<\/p>\n<p>\u200b Ahal to\u00fd-dabaralaryny\u0148 i\u0148 esasy ny\u015fany \u2013 bu gyzyl keteniden tikil\u00fd\u00e4n uzyn, gi\u0148 bi\u00e7\u00fcwli don (pla\u015f) g\u00f6rn\u00fc\u015fli k\u00fcrtedir. K\u00fcrte \u00fde\u0148leri inli we uzyn bolup, onu\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcne d\u00fcrli ke\u015fdeler we k\u00f6plen\u00e7 k\u00fcm\u00fc\u015f \u015fa\u00fd-sepler berkidilipdir. K\u00fcrt\u00e4ni\u0148 gyzyl re\u0148ki \u015fatlygy, bagty we geljege bolan ynamy a\u0148lad\u00fdar.Gelinleri\u0148 we gyzlary\u0148 ba\u015fyny \u00f6rtmek \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan bu \u00fd\u00fcpek we ke\u015fdeli ba\u015fgaplar hem Ahal ke\u015fde\u00e7ilik mekdebini\u0148 na\u00fdba\u015fy nusgalarydyr.<\/p>\n<p>\u200b3. Ba\u015fgaplar we \u015ea\u00fd-sepler<\/p>\n<p>\u200bAhal gyzlaryny\u0148 tah\u00fdalary be\u00fdleki wela\u00fdatlara garany\u0148da has syk we \u00fdygy ke\u015fdelenip, tah\u00fdany\u0148 tutu\u015f \u00fd\u00fczi gara we gyzyl sapak bilen doly \u00f6rt\u00fcl\u00fd\u00e4r. Tah\u00fdany\u0148 depesine Gupba atly uly k\u00fcm\u00fc\u015f \u015fa\u00fd-sepi dakylypdyr, bu gyzy\u0148 durmu\u015fa \u00e7yk\u00fdan\u00e7a dakyn\u00fdan ny\u015fany bolupdyr. Ahal zenanlary galy\u0148 we agyr k\u00fcm\u00fc\u015f \u015fa\u00fd-sepleri ge\u00fdmegi hala\u00fdarlar. Bulara: ga\u00fdma \u00fdaka (k\u00f6\u00fdnegi\u0148 \u00fdakasyny \u00f6rt\u00fd\u00e4n uly \u015fa\u00fd-sep), egme (alyna dakyly\u00fdan), \u00e7aky (gulak halka), bilezikler we gyltyka\u00e7lar degi\u015flidir. Bu \u015fa\u00fd-sepler zenany\u0148 ba\u00fdlygyny we mertebesini g\u00f6rkezipdir.<\/p>\n<p>\u200bAhal wela\u00fdatyny\u0148 milli lybaslary \u2014 bu di\u0148e bir ge\u00fdim d\u00e4l, e\u00fdsem, teke ke\u015fde\u00e7ilik sungatyny\u0148, nepis el i\u015flerini\u0148 we nesilleri\u0148 dowamatlylygyny\u0148 a\u00fddy\u0148 be\u00fdanydyr. Olar gadymdan gel\u00fd\u00e4n yrymlary we halky\u0148 ruhy ba\u00fdlygyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Ba\u00fdramowa M\u00e4hriban<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahal wela\u00fdaty, T\u00fcrkmenistany\u0148 merkezinde \u00fderle\u015fip, milli medeni\u00fdeti, \u015fol sanda d\u00e4p bolan egin-e\u015fiklerini a\u00fdratyn arassa saklap gel\u00fd\u00e4n sebitleri\u0148 biridir. Ahal t\u00fcrkmenlerini\u0148 lybaslary nepisligi, re\u0148kleri\u0148 sazla\u015fygy we el ke\u015fdeleri\u0148 ba\u00fdlygy bilen tapawutlan\u00fdar.Ahal (teke) lybaslarynda esasan gyzyl, ak we gara re\u0148kler agdyklyk edip, olarda teke t\u00fcrkmenlerine mahsus bolan \u00fd\u00f6rite ke\u015fde nagy\u015flary (g\u00f6ller) ulanyl\u00fdar. \u200bZenanlary\u0148 Milli Lybaslary \u200bAhal gelin-gyzlaryny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25672,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25671\/revisions\/25672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}