{"id":25677,"date":"2025-10-17T15:37:14","date_gmt":"2025-10-17T10:37:14","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25677"},"modified":"2025-10-17T15:37:14","modified_gmt":"2025-10-17T10:37:14","slug":"balkan-welayatynyn-dap-dessurlary-hazaryaka-turkmenlerinin-medeni-ayratynlyklary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25677","title":{"rendered":"Balkan Wela\u00fdatyny\u0148 D\u00e4p-Dessurlary&#8211;Hazar\u00fdaka T\u00fcrkmenlerini\u0148 Medeni A\u00fdratynlyklary"},"content":{"rendered":"<p>\u200bBalkan wela\u00fdaty, esasan-da, bu \u00fderde \u00fda\u015fa\u00fdan \u00ddomut t\u00fcrkmenlerini\u0148 d\u00e4p-dessurlary we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f durmu\u015fy bilen tapawutlan\u00fdar. Hazar de\u0148zini\u0148 kenarynda we daglyk \u00fderlerde \u00fderle\u015fmegi bu sebiti\u0148 d\u00e4plerine we yrymlaryna \u00f6zbolu\u015fly t\u00e4sirini \u00fdetiripdir.Balkan (\u00ddomut) d\u00e4p-dessurlary, tutu\u015f t\u00fcrkmen halkyny\u0148 umumy milli \u00fd\u00f6relgeleri bilen birle\u015fse-de, \u00f6z\u00fcni\u0148 belli bir a\u00fdratynlyklary bilen \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200b1. To\u00fd D\u00e4pleri: Atgulak we Ka\u015fa\u0148lyk<\/p>\n<p>\u200bBalkan to\u00fdlary, tutu\u015f T\u00fcrkmenistandaky \u00fdaly, agzybirligi\u0148 we \u015fatlygy\u0148 dabarasydyr, \u00fd\u00f6ne k\u00e4bir dessurlar \u00ddomutlara has mahsusdyr.<\/p>\n<p>\u200b&#8221;Atgulak&#8221; Adaty: Bu, to\u00fdu\u0148 \u00f6\u0148 \u00fdanynda \u00fderine \u00fdetiril\u00fd\u00e4n gadymy d\u00e4p bolup, gelni\u0148 ejesi oglan tarapy\u0148 \u00fdakyn garynda\u015flaryna sowgatlar (matalar, \u015fa\u00fd-sepler, s\u00fc\u00fdj\u00fclikler) gow\u015fur\u00fdar. Bu dessur, iki ma\u015fgalany\u0148 garynda\u015flyk gatna\u015fyklaryny berkitmek \u00fc\u00e7in m\u00f6h\u00fcm \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir.<\/p>\n<p>\u200bGelni\u0148 Lybasy we \u015ea\u00fd-sepleri: Balkan gelinlerini\u0148 to\u00fd lybaslary \u00f6r\u00e4n ka\u015fa\u0148 we saldamly k\u00fcm\u00fc\u015f \u015fa\u00fd-sepler (tomar\u00e7akly g\u00fcl\u00fdaka, bukaw we \u015f.m.) bilen tapawutlan\u00fdar. Bu agyr we owazly \u015fa\u00fd-sepler, gelni\u0148 her bir hereketini\u0148 asylly we sypa\u00fdy bolmagyny talap edipdir.<\/p>\n<p>\u200bKejebe we Aty\u0148 Bezegi: \u00d6\u0148ler gelni getir\u00fd\u00e4n kejebeli d\u00fc\u00fde \u00fda-da bezegli at to\u00fdu\u0148 esasy b\u00f6leklerini\u0148 biri bolupdyr. Bu \u00fderde t\u00fcrkmen bedewlerine a\u00fdratyn sarpa go\u00fdul\u00fdandygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n bezegler (ma\u0148la\u00fdlyk, g\u00f6w\u00fcs bent) ulanylypdyr.<\/p>\n<p>\u200b2. Yrymlar we Ynan\u00e7lar: De\u0148iz we Tumar<\/p>\n<p>\u200bHazar de\u0148zine \u00fdakynlygy seb\u00e4pli, Balkan ilatyny\u0148 k\u00e4bir yrymlary we ynan\u00e7lary suw we de\u0148iz bilen baglany\u015fykly bolup biler, \u015fe\u00fdle-de, k\u00f6ne t\u00fcrkmen ynan\u00e7laryny\u0148 \u00e4hlisi gi\u0148den \u00fda\u00fdrandyr. \u015ea\u00fd-sepleri\u0148 esasy manylaryndan biri di\u0148e bir bezeg d\u00e4l, e\u00fdsem, bela-beterden, erbet g\u00f6zlerden we kesellerden gora\u00fdan tumar bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4ndigine berk ynanylypdyr. Agyr we ka\u015fa\u0148 \u015fa\u00fd-sepler bu gorag g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 ny\u015fany hasaplanypdyr.K\u00fcm\u00fc\u015fi\u0148 arassalygy we gorag a\u00fdratynlyklary baradaky ynan\u00e7 \u00ddomut zerg\u00e4r\u00e7iliginde esasy orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. K\u00fcm\u00fc\u015f, altyndan has amatly bolmagyndan ba\u015fga-da, A\u00fdy\u0148 b\u00f6lejigi hasaplanyp, o\u0148a mistiki \u00e4hmi\u00fdet berlipdir.<\/p>\n<p>\u200b3. Sungat D\u00e4pleri: Tirme A\u00fdtmak<\/p>\n<p>\u200bBalkan wela\u00fdatyny\u0148 bag\u015fy\u00e7ylyk we saz sungatyny\u0148 \u00f6zbolu\u015fly bir d\u00e4bi bardyr.T\u00fcrkmen bag\u015fy\u00e7ylyk sungatynda biri-birinden tapawutlan\u00fdan ugurlar bar. Balkan, Ahal we Mary sebitlerini\u0148 bag\u015fylaryna bolsa, a\u00fdratyn-da tirme a\u00fdtmak d\u00e4bi mahsusdyr. Tirme &#8211; bu a\u00fddym-saz d\u00f6redijiligini\u0148 a\u00fdratyn bir stili bolup, sebiti\u0148 \u00e7eper\u00e7ilik a\u00fdratynlyklaryny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r.Balkan wela\u00fdatyny\u0148 d\u00e4p-dessurlary, t\u00fcrkmen halkyny\u0148 ba\u00fd medeni\u00fdetini\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legidir. \u00ddomut t\u00fcrkmenlerini\u0148 nesilden-nesle ge\u00e7ip gel\u00fd\u00e4n bu d\u00e4pleri, olary\u0148 durmu\u015f, zerg\u00e4r\u00e7ilik, el i\u015fleri we sungat \u00fd\u00f6relgeleri bilen berk baglany\u015fykly bolup, sebiti\u0148 \u00f6zbolu\u015fly milli ke\u015fbini d\u00f6red\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Rozykuly\u00fdew Bahram<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bBalkan wela\u00fdaty, esasan-da, bu \u00fderde \u00fda\u015fa\u00fdan \u00ddomut t\u00fcrkmenlerini\u0148 d\u00e4p-dessurlary we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f durmu\u015fy bilen tapawutlan\u00fdar. Hazar de\u0148zini\u0148 kenarynda we daglyk \u00fderlerde \u00fderle\u015fmegi bu sebiti\u0148 d\u00e4plerine we yrymlaryna \u00f6zbolu\u015fly t\u00e4sirini \u00fdetiripdir.Balkan (\u00ddomut) d\u00e4p-dessurlary, tutu\u015f t\u00fcrkmen halkyny\u0148 umumy milli \u00fd\u00f6relgeleri bilen birle\u015fse-de, \u00f6z\u00fcni\u0148 belli bir a\u00fdratynlyklary bilen \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4r. \u200b1. To\u00fd D\u00e4pleri: Atgulak we Ka\u015fa\u0148lyk \u200bBalkan to\u00fdlary, tutu\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25678,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25677\/revisions\/25678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}