{"id":25685,"date":"2025-10-17T15:42:01","date_gmt":"2025-10-17T10:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25685"},"modified":"2025-10-17T15:42:01","modified_gmt":"2025-10-17T10:42:01","slug":"balkan-welayatynyn-gelin-gyzlarynyn-milli-lybaslary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25685","title":{"rendered":"Balkan wela\u00fdatyny\u0148 gelin-gyzlaryny\u0148 milli lybaslary"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 be\u00fdleki sebitlerini\u0148 egin-e\u015fiklerinden \u00f6zbolu\u015fly a\u00fdratynlygy, \u00fdagny re\u0148klerini\u0148 \u00fditi, ke\u015fdelerini\u0148 in\u00e7e we \u015fa\u00fd-seplerini\u0148 saldamly bolmagy bilen tapawutlan\u00fdar. Bu lybaslar, esasan, Hazar de\u0148zini\u0148 kenarynda \u00fda\u015fa\u00fdan \u00ddomut t\u00fcrkmenlerini\u0148 d\u00e4p-dessurlaryny we \u00e7eper\u00e7ilik ussatlygyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bBalkan zenanlaryny\u0148 esasy lybasy uzyn we gi\u0148 bi\u00e7\u00fcwli k\u00f6\u00fdnekdir.K\u00f6\u00fdnekler \u00fc\u00e7in esasan el dokama keteni (\u00fd\u00fcpek mata) ulanylypdyr. Re\u0148kler k\u00f6plen\u00e7 gyzyl, gyrmyzy, al we melew\u015fe bolup, olar \u015fady\u00fdanlygy\u0148, ruhubelentligi\u0148 we geljege bolan ynamy\u0148 ny\u015fany h\u00f6km\u00fcnde kabul edilipdir. Gelinleri\u0148 k\u00f6\u00fdnekleri to\u00fd we dabaraly pursatlarda has \u00fditi re\u0148klerde sa\u00fdlanypdyr.K\u00f6\u00fdnegi\u0148 uzyn \u00fdakasy esasy a\u00fdratynlyklaryny\u0148 biridir. Bu uzyn, \u00fdarym-tegelek bi\u00e7\u00fcwli \u00fdakalar, \u00fde\u0148leri\u0148 ujy we etek b\u00f6lekleri \u00f6r\u00e4n in\u00e7e we nepis ke\u015fdeler bilen bezel\u00fd\u00e4r. Balkan ke\u015fdeleri, be\u00fdleki sebitlerd\u00e4ki \u00fdaly, ha\u00fdwanat we \u00f6s\u00fcmlik d\u00fcn\u00fd\u00e4sini\u0148 (g\u00fcl, gun\u00e7a) hem-de g\u00f6zden-dilden gora\u00fdjy manyny a\u0148lad\u00fdan geometrik nagy\u015flary \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar. Gelin-gyzlar heniz \u00fda\u015flykdan, 7-10 \u00fda\u015flaryndan ba\u015flap, ke\u015fde \u00e7ekmegi\u0148 tilsimlerini \u00f6wrenip, bu sungaty k\u00e4mille\u015fdiripdirler.<\/p>\n<p>\u200bZenany\u0148 milli lybasy ba\u015fatgy\u00e7syz doly bolma\u00fdar. Balkan zenanlaryny\u0148 ba\u015fatgy\u00e7lary we o\u0148a dakyl\u00fdan \u015fa\u00fd-sepleri olary\u0148 \u00fda\u015f a\u00fdratynlygyny a\u00fddy\u0148 g\u00f6rkezipdir.Gelin-gyzlary\u0148 ba\u015flaryny beze\u00fd\u00e4n esasy elementleri\u0148 biri sary \u00f6\u00fdmeler \u00fda-da re\u0148kli \u00fdaglyklardyr. Olar \u00fd\u00fcz\u00fc\u0148 we bo\u00fdnu\u0148 ugrunda \u00fdaglykly gelin-gyzy\u0148 mertebeli ke\u015fbini d\u00f6red\u00fd\u00e4r.To\u00fd we uly dabaralar \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan, adat\u00e7a al-\u00fda\u015fyl re\u0148kli, nepis ke\u015fdeli \u00e7yrpy milli lybasy\u0148 i\u0148 esasy b\u00f6leklerini\u0148 biridir. Zenanlary\u0148 ba\u015flyklaryny\u0148 (tah\u00fdalaryny\u0148) \u00e7\u00fcr depesine dakyl\u00fdan, g\u00fcmmez \u015fekilli, ka\u015fa\u0148 we agyr gupba (\u015fa\u00fd-sep) gyzlar durmu\u015fa \u00e7yk\u00fdan\u00e7a dakynypdyrlar.<\/p>\n<p>\u200bBalkan gelin-gyzlaryny\u0148 milli lybaslaryny d\u00fcn\u00fd\u00e4de me\u015fhur eden zatlary\u0148 i\u0148 esasy \u2013 olary\u0148 uly we saldamly k\u00fcm\u00fc\u015f \u015fa\u00fd-sepleridir. T\u00fcrkmen zenanyny\u0148 \u015fa\u00fd-sepi di\u0148e bir bezeg d\u00e4l, e\u00fdsem, tumarlyk (g\u00f6zden-dilden gora\u00fdjy) we onu\u0148 ma\u015fgala \u00fdagda\u00fdyny, \u00fda\u015fyny g\u00f6rkeziji gymmatlyk bolupdyr.Merkezi Azi\u00fdany\u0148 \u00e7arwa halklaryny\u0148 d\u00e4plerine la\u00fdyklykda, Balkan zenanlary esasan arassa k\u00fcm\u00fc\u015fden \u00fdasalan \u015fa\u00fdlary dakynypdyrlar, seb\u00e4bi k\u00fcm\u00fc\u015f A\u00fdy\u0148 b\u00f6lejigi hasaplanyp, mistiki a\u00fdratynlyklaryna ynam bildirilipdir.Durmu\u015f guran zenanlara degi\u015fli bolan \u015fa\u00fdlar has k\u00f6pd\u00fcrli we agyr bolupdyr. Mysal \u00fc\u00e7in, ma\u0148la\u00fdlyk, asyk, sa\u00e7lyk, eginlik, a\u00e7arbag, tumar we bukaw \u00fdaly \u015fa\u00fdlar. Balkan sebitinde \u00fda\u00fdran tomar\u00e7akly g\u00fcl\u00fdakalar (d\u00f6\u015f bezegi) gabar\u00e7akly bolup, ol nesil dowamy bilen baglany\u015fyklylygy a\u0148ladypdyr. K\u00e4bir \u00e7e\u015fmelere g\u00f6r\u00e4, bir t\u00fcrkmen zenanyny\u0148 dakyn\u00fdan \u015fa\u00fd-sepi hatda 36 kilograma \u00e7enli agyrlyga \u00fdetip bilipdir.<\/p>\n<p>\u200bBalkan wela\u00fdatyny\u0148 zenanlaryny\u0148 milli egin-e\u015fikleri &#8211; ke\u015fde\u00e7ilik sungatyny\u0148 in\u00e7eligini\u0148, \u00fditi re\u0148kleri\u0148 jo\u015fgunyny\u0148 we zerg\u00e4r\u00e7ilik sungatyny\u0148 saldamlylygyny\u0148 aja\u00fdyp utga\u015fmasydyr. Bu lybaslar t\u00fcrkmen zenanyny\u0148 \u00e7eperligini, edebini we m\u00e4hir-muhabbetini wasp ed\u00fd\u00e4n, nesilden-nesle ge\u00e7\u00fd\u00e4n milli mirasy\u0148 a\u00fddy\u0148 mysalydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Orazmuradowa A\u00fdjahan<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 be\u00fdleki sebitlerini\u0148 egin-e\u015fiklerinden \u00f6zbolu\u015fly a\u00fdratynlygy, \u00fdagny re\u0148klerini\u0148 \u00fditi, ke\u015fdelerini\u0148 in\u00e7e we \u015fa\u00fd-seplerini\u0148 saldamly bolmagy bilen tapawutlan\u00fdar. Bu lybaslar, esasan, Hazar de\u0148zini\u0148 kenarynda \u00fda\u015fa\u00fdan \u00ddomut t\u00fcrkmenlerini\u0148 d\u00e4p-dessurlaryny we \u00e7eper\u00e7ilik ussatlygyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r. \u200bBalkan zenanlaryny\u0148 esasy lybasy uzyn we gi\u0148 bi\u00e7\u00fcwli k\u00f6\u00fdnekdir.K\u00f6\u00fdnekler \u00fc\u00e7in esasan el dokama keteni (\u00fd\u00fcpek mata) ulanylypdyr. Re\u0148kler k\u00f6plen\u00e7 gyzyl, gyrmyzy, al we [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25685"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25686,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25685\/revisions\/25686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}