{"id":25728,"date":"2025-10-18T21:43:51","date_gmt":"2025-10-18T16:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25728"},"modified":"2025-10-18T21:43:51","modified_gmt":"2025-10-18T16:43:51","slug":"ak-we-gok-dusler-adasy-egey-denzinin-jadyly-gowheri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25728","title":{"rendered":"Ak we G\u00f6k D\u00fc\u015fler Adasy, Ege\u00fd De\u0148zini\u0148 Jadyly G\u00f6wheri"},"content":{"rendered":"<p>Santorini, Gresi\u00fdany\u0148 Siklad adalar toparynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n we d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 me\u015fhur sy\u00fdahat\u00e7ylyk \u00fderlerini\u0148 biri hasaplan\u00fdan ada. Onu\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi m\u00fc\u0148ler\u00e7e \u00fdyl ozalky g\u00fc\u00fd\u00e7li wulkan atylmasyny\u0148 netijesi bolan kaldera (wulkan krateri) bilen kesgitlen\u00fd\u00e4r. Bu geologiki taryh adany\u0148 aja\u00fdyp tebigatyny we \u00f6zbolu\u015fly arhitekturasyny d\u00f6retdi.<\/p>\n<p>Santorini\u0148 i\u0148 esasy a\u00fdratynlygy, onu\u0148 u\u00e7ut ga\u00fdalarda asyllyp duran ak re\u0148kli \u00f6\u00fdleridir we g\u00f6k g\u00fcmmezli ki\u00e7ijik ybadathanalarydyr.Ak re\u0148kli diwarlar we g\u00f6k g\u00fcmmezler Gresi\u00fdany\u0148 ba\u00fddagyny\u0148 re\u0148klerini \u00fdatladyp, Ege\u00fd de\u0148zini\u0148 asman we suw re\u0148ki bilen aja\u00fdyp sazla\u015fygy emele getir\u00fd\u00e4r. Bu re\u0148k sa\u00fdlamasy di\u0148e bir estetiki d\u00e4l-de, e\u00fdsem amaly \u00e4hmi\u00fdete hem e\u00fdedir.G\u00fcnorta Gresi\u00fdany\u0148 j\u00f6wzaly tomus g\u00fcnlerinde ak diwarlar G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini yzyna serpikdirip, \u00f6\u00fdleri\u0148 i\u00e7ini salkyn saklamaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.Taryhy maglumatlara g\u00f6r\u00e4, g\u00f6k re\u0148k k\u00f6plen\u00e7 g\u00e4mileri bo\u00fdamakdan galan i\u0148 arzan re\u0148k bolupdyr. \u015ee\u00fdle-de, 1967-1974-nji \u00fdyllarda Gresi\u00fdada h\u00f6k\u00fcm s\u00fcren harby rejim \u00fdurt\u00e7ylyk du\u00fdgusyny artdyrmak maksady bilen \u00e4hli ja\u00fdlary\u0148 ak we g\u00f6k re\u0148klere bo\u00fdalmagyny talap edipdir. Oia, Fira we Imerovigli \u00fdaly obalar kalderany\u0148 (wulkan kraterini\u0148 suw bilen dolan b\u00f6legi) gyrasynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r. Bu \u00fderlerde ja\u00fdlar, adat\u00e7a, wulkanik ga\u00fdany\u0148 i\u00e7ine o\u00fdulyp gurlan, &#8220;yposkafa&#8221; di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan gowak g\u00f6rn\u00fc\u015fli otaglardyr. Olar di\u0148e bir \u00f6zbolu\u015fly d\u00e4l, e\u00fdsem \u00fdyly\u0148 islendik wagtynda temperaturalary durnukly sakla\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bSantorini d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 owadan G\u00fcn \u00fda\u015f\u00fdan \u00fderlerini\u0148 biri h\u00f6km\u00fcnde tanal\u00fdar. Esasan-da, adany\u0148 demirgazyk ujunda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Oia obasynda, her ag\u015fam myhmanlar de\u0148izi\u0148 \u00fcst\u00fcnde G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini\u0148 ak \u00f6\u00fdler we g\u00f6k g\u00fcmmezler bilen sazla\u015fyp, asmany altynsow we gyrmyzy re\u0148klere bo\u00fda\u00fd\u015fyny synlamak \u00fc\u00e7in jemlen\u00fd\u00e4rler. Bu pursat adany\u0148 i\u0148 jadyly pursatlaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bSantorini di\u0148e bir g\u00f6zellik d\u00e4l, e\u00fdsem \u00e7u\u0148 taryha we geologiki a\u00fdratynlyklara e\u00fdedir.<\/p>\n<p>\u200bAdany\u0148 \u00f6zbolu\u015fly \u00fdarym a\u00fd \u015fekli, takmynan 3600 \u00fdyl ozal bolan g\u00fc\u00fd\u00e7li wulkan atylmasyny\u0148 netijesidir. Bu atylma (Minoan atylmasy), taryh\u00e7ylar tarapyndan gadymy Atlantida rowa\u00fdatyny\u0148 \u00e7e\u015fmesi bolup biler di\u00fdlip \u00e7aklanyl\u00fdar.Adada gara wulkanik gumdan ybarat bolan Perissa we Kamari kenarlary, \u015fe\u00fdle hem gyzyl re\u0148kli ga\u00fdalary bilen me\u015fhur Red Beach \u00fdaly adaty bolmadyk kenarlar hem bar.Wulkan k\u00fcl\u00fcni\u0148 a\u015fagynda gark bolan gadymy Minoan \u015f\u00e4heri Akrotiri bar. Bu \u00fder, Pompe\u00fda me\u0148ze\u015f \u00fdagda\u00fdda goralyp saklanan, Gresi\u00fdany\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm arheologik \u00fderlerinden biridir.<\/p>\n<p>\u200bSantorini \u00fderli \u00fcz\u00fcm sortlaryndan, esasan-da, g\u00fc\u00fd\u00e7li we \u00f6zbolu\u015fly tagamly Assyrtiko-dan \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u015feraby bilen me\u015fhurdyr. Wulkanik toprak we adany\u0148 howa \u015fertleri bu \u015feraba a\u00fdratyn ysy we kislotalylygy ber\u00fd\u00e4r, bu bolsa ony d\u00fcn\u00fd\u00e4de se\u00fdrek we gymmatly i\u00e7gileri\u0148 hataryna go\u015f\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bNetije:<\/p>\n<p>\u200bSantorini, Gresi\u00fda \u2014 bu, geologiki g\u00fc\u00fd\u00e7 bilen \u00e7eper\u00e7iligi\u0148, gadymy taryh bilen h\u00e4zirki zaman \u00fdakymlylygyny\u0148 garyndysydyr. Onu\u0148 ak we g\u00f6k re\u0148kler bilen re\u0148klenen ja\u00fdlary, dramatik kaldera g\u00f6rn\u00fc\u015fleri we G\u00fcn \u00fda\u015fmagyny\u0148 jadyly pursatlary ony di\u0148e bir sy\u00fdahat\u00e7ylyk \u00fderi d\u00e4l-de, e\u00fdsem \u00fd\u00fcrekde we \u00fdatda gal\u00fdan bir d\u00fc\u015fe \u00f6w\u00fcr\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Begnazarow Orazmuhammet<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 111-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Santorini, Gresi\u00fdany\u0148 Siklad adalar toparynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n we d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 me\u015fhur sy\u00fdahat\u00e7ylyk \u00fderlerini\u0148 biri hasaplan\u00fdan ada. Onu\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi m\u00fc\u0148ler\u00e7e \u00fdyl ozalky g\u00fc\u00fd\u00e7li wulkan atylmasyny\u0148 netijesi bolan kaldera (wulkan krateri) bilen kesgitlen\u00fd\u00e4r. Bu geologiki taryh adany\u0148 aja\u00fdyp tebigatyny we \u00f6zbolu\u015fly arhitekturasyny d\u00f6retdi. Santorini\u0148 i\u0148 esasy a\u00fdratynlygy, onu\u0148 u\u00e7ut ga\u00fdalarda asyllyp duran ak re\u0148kli \u00f6\u00fdleridir we g\u00f6k g\u00fcmmezli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25729,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25728\/revisions\/25729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}