{"id":25734,"date":"2025-10-18T21:46:17","date_gmt":"2025-10-18T16:46:17","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25734"},"modified":"2025-10-18T21:46:17","modified_gmt":"2025-10-18T16:46:17","slug":"%e1%b9%a3okoladyn-esasy-maglumatlary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25734","title":{"rendered":"\u1e62okolady\u00f1 esasy maglumatlary"},"content":{"rendered":"<p>\u015eokolad d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 me\u015fhur azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 we tagamlaryny\u0148 biridir. Ol kakao agajyny\u0148 (Theobroma cacao) ga\u00fdtadan i\u015flenen tohumlaryndan, \u00fdagny kakao \u00e7\u00f6plerinden (kakao d\u00e4nelerinden) \u00fdasal\u00fdar. Kakao agajyny\u0148 ylmy ady &#8220;Theobroma cacao&#8221; bolup, ol &#8220;huda\u00fdlary\u0148 i\u00fdmiti&#8221; di\u00fdmegi a\u0148lad\u00fdar.\u015eokolady\u0148 taryhy 3,000 \u00fdyldan gowrak wagt mundan ozal Gadymy Mesoamerika (h\u00e4zirki Meksika we Merkezi Amerika) sebitine, Ma\u00fd\u00fda, Toltek we Aztek halklaryna uzalyp gid\u00fd\u00e4r.Ilkiba\u015fda \u015fokolad d\u00e4neleri \u00fdakymly, gyzgyn i\u00e7gi (k\u00e4wagt d\u00e4neler, suw, chilli we mekgej\u00f6wen uny garylyp) g\u00f6rn\u00fc\u015finde sarp edilipdir we mukaddes hasaplanypdyr. Aztekler kakao d\u00e4nelerini hatda pul h\u00f6km\u00fcnde hem ulanypdyrlar.\u00ddewropa \u015fokolad 16-njy asyrda ispanlar tarapyndan getirilip, ol \u00fderde s\u00fc\u00fdji tagam berilip, esasan ba\u00fd toparlar tarapyndan i\u00e7gi h\u00f6km\u00fcnde i\u00e7ilipdir.<\/p>\n<p>\u200bGaty (plitka) \u015fokolad g\u00f6rn\u00fc\u015fi 19-njy asyrda, kakao \u00fdagy bilen kakao ununy we \u015feker garylmagy netijesinde d\u00f6redildi.Kakao miweleri (podalar) el bilen \u00fdygnal\u00fdar.D\u00e4neler ak et bilen bilelikde birn\u00e4\u00e7e g\u00fcn fermentasi\u00fda edil\u00fd\u00e4r, bu olary\u0148 tagamyny \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in m\u00f6h\u00fcm \u00e4dimdir.Fermentasi\u00fda edilenden so\u0148 d\u00e4neler guradyl\u00fdar we arassalan\u00fdar.Gowrulan d\u00e4neler owul\u00fdar we bu, \u015fokolad suwuklygyny (kakao \u00fdagy we kakao gaty b\u00f6lekleri) \u00e7ykar\u00fdar. \u015eol suwuklyga \u015feker, k\u00f6mek\u00e7i kakao \u00fdagy we be\u00fdleki go\u015fundylar (meselem, s\u00fc\u00fdt) garyl\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b\u015eokolady\u0148 Esasy G\u00f6rn\u00fc\u015fleri<\/p>\n<p>\u200bGara \u015eokolad (Dark Chocolate): Esasan kakao gaty b\u00f6leklerinden, kakao \u00fdagyndan we \u015fekerde \u00fdasal\u00fdar. S\u00fc\u00fdt go\u015fulma\u00fdar. Ol i\u0148 az s\u00fc\u00fdji bolup, k\u00f6p kakao g\u00f6terimine e\u00fdedir.<\/p>\n<p>\u200bS\u00fc\u00fdtli \u015eokolad (Milk Chocolate): Gara \u015fokolady\u0148 garyndysy bilen s\u00fc\u00fdt gaty b\u00f6lekleri (\u00fda-da s\u00fc\u00fdt \u00fdagy) garyl\u00fdar. Ol i\u0148 k\u00f6p sarp edil\u00fd\u00e4n g\u00f6rn\u00fc\u015fdir we s\u00fc\u00fdj\u00fcmtik tagamlydyr.<\/p>\n<p>\u200bAk \u015eokolad (White Chocolate): Ak \u015fokolad kakao gaty b\u00f6leklerini \u00f6z i\u00e7ine alma\u00fdar. Ol di\u0148e kakao \u00fdagyndan, s\u00fc\u00fdt gaty b\u00f6leklerinden we \u015fekerde \u00fdasal\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bPe\u00fddaly We Zyanly Taraplary<\/p>\n<p>\u200bPe\u00fddasy: Gara \u015fokolad, antioksidantlara (teobromin we kofein \u00fdaly) ba\u00fddyr. K\u00e4bir barlaglar \u015fokolady\u0148 (orta\u00e7a mukdarda i\u00fdlende) gan basy\u015fyny peseltm\u00e4ge, stresi azaltmaga we seresaplygy \u00fdokarlandyrmaga k\u00f6mek edip biljekdigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bZy\u00fdany: \u015eokolad, k\u00f6plen\u00e7 \u00fdokary mukdarda \u015feker we \u00fdag sakla\u00fdar, \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in ony \u00e7akdana\u015fa i\u00fdmek maslahat berilme\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle hem, \u015fokolad itler \u00fdaly k\u00e4bir ha\u00fdwanlar \u00fc\u00e7in z\u00e4herlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Annamedowa Selbi<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 111-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eokolad d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 me\u015fhur azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 we tagamlaryny\u0148 biridir. Ol kakao agajyny\u0148 (Theobroma cacao) ga\u00fdtadan i\u015flenen tohumlaryndan, \u00fdagny kakao \u00e7\u00f6plerinden (kakao d\u00e4nelerinden) \u00fdasal\u00fdar. Kakao agajyny\u0148 ylmy ady &#8220;Theobroma cacao&#8221; bolup, ol &#8220;huda\u00fdlary\u0148 i\u00fdmiti&#8221; di\u00fdmegi a\u0148lad\u00fdar.\u015eokolady\u0148 taryhy 3,000 \u00fdyldan gowrak wagt mundan ozal Gadymy Mesoamerika (h\u00e4zirki Meksika we Merkezi Amerika) sebitine, Ma\u00fd\u00fda, Toltek we Aztek halklaryna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25735,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25734\/revisions\/25735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}