{"id":25773,"date":"2025-10-19T21:40:33","date_gmt":"2025-10-19T16:40:33","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25773"},"modified":"2025-10-19T21:40:33","modified_gmt":"2025-10-19T16:40:33","slug":"sardiniyanyn-licinkaly-peyniri-casu-marzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25773","title":{"rendered":"Sardini\u00fdany\u0148 Li\u00e7inkaly Pe\u00fdniri Casu Marzu"},"content":{"rendered":"<p>Casu Marzu (Sardin dilinde &#8220;\u00e7\u00fc\u00fdr\u00fck pe\u00fdnir&#8221; manyny ber\u00fd\u00e4r) Itali\u00fdany\u0148 Sardini\u00fda adasyny\u0148 adaty tagamy bolup, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 ge\u0148 we i\u0148 jedelli i\u00fdmitlerini\u0148 biri hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bEsasy A\u00fdratynlyklary:<\/p>\n<p>\u200bPe\u00fdniri\u0148 G\u00f6rn\u00fc\u015fi: Bu pe\u00fdnir go\u00fdun s\u00fc\u00fdd\u00fcnden \u00fdasalan Pecorino Sardo pe\u00fdnirini\u0148 bir g\u00f6rn\u00fc\u015fidir.<\/p>\n<p>\u200b&#8221;T\u00e4sin&#8221; Go\u015fundy: Casu Marzu-ny be\u00fdleki pe\u00fdnirlerden tapawutlandyr\u00fdan esasy zat, onu\u0148 i\u00e7inde \u00fda\u015fa\u00fdan we pe\u00fdniri \u00e7\u00fc\u00fdred\u00fd\u00e4n (fermentle\u00fd\u00e4n) Piophila casei atly si\u0148egi\u0148 li\u00e7inkalaryny\u0148 (gurt\u00e7uklaryny\u0148) bolmagydyr.<\/p>\n<p>Pe\u00fdnir ta\u00fd\u00fdarlanandan so\u0148, onu\u0148 da\u015fky gabygy kesil\u00fd\u00e4r we pe\u00fdnir si\u0148ekleri\u0148 \u00fdumurtga go\u00fdmagy \u00fc\u00e7in a\u00e7yk go\u00fdul\u00fdar. Li\u00e7inkalar \u00e7ykandan so\u0148, olar pe\u00fdniri\u0148 \u00fdaglaryny i\u00fdip, \u00f6z fermentlerini \u00e7ykar\u00fdarlar. Bu fermentler pe\u00fdniri\u0148 \u00fdaglaryny dargadyp, ony gaty, agyr Pecorinodan \u00fdum\u015fak, krem \u00fdaly we \u00fda\u00fdradyl\u00fdan (s\u00fc\u00fdji) gurlu\u015fa \u00f6w\u00fcr\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bTagamy we I\u00fdli\u015fi:<\/p>\n<p>\u200bTagamy: Onu\u0148 tagamy \u00f6r\u00e4n g\u00fc\u00fd\u00e7li, \u00fditi we \u00fdakymly hasaplan\u00fdar. K\u00e4bir adamlar ony &#8220;spicy&#8221; (ysly) \u00fda-da ammiak ysyny ber\u00fd\u00e4n g\u00fc\u00fd\u00e7li pe\u00fdnirlere me\u0148zed\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>\u200bGurlu\u015fy: Li\u00e7inkalary\u0148 i\u00fdmegi netijesinde pe\u00fdnir \u00fdum\u015fak bol\u00fdar we k\u00f6plen\u00e7 &#8220;l\u00e0grima&#8221; (&#8220;g\u00f6z\u00fda\u015f&#8221;) atly suwuklyk damjajyklaryny \u00e7ykar\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bAdaty I\u00fdli\u015fi: Casu Marzu adat\u00e7a \u00fd\u00f6rite Sardini\u00fda \u00e7\u00f6regi (pane carasau) bilen i\u00fdil\u00fd\u00e4r we tagamyny \u00fdum\u015fatmak \u00fc\u00e7in g\u00fc\u00fd\u00e7li gyzyl Sardini\u00fda \u015feraby (Cannonau) bilen bilelikde dadylyp g\u00f6r\u00fcl\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bLi\u00e7inkalar: Pe\u00fdnir k\u00f6plen\u00e7 li\u00e7inkalar entek diri wagtynda i\u00fdil\u00fd\u00e4r. Eger li\u00e7inkalar \u00f6len bolsa, pe\u00fdniri\u0148 z\u00e4herli bolandygy hasaplan\u00fdar we ony i\u00fdmek maslahat berilme\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bHowplary we Kanuny \u00ddagda\u00fdy:<\/p>\n<p>\u200bHowp: I\u0148 uly howp, li\u00e7inkalary\u0148 &#8220;pe\u00fdnir b\u00f6lejikleri&#8221; di\u00fdip hem atlandyrylyp, gozgala\u0148da 15 sm \u00e7enli \u00fdokaryk b\u00f6k\u00fcp bilmek ukybydyr. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in i\u00fdilende g\u00f6z\u00fc\u0148i goramak \u00fc\u00e7in el bilen \u00fda-da ba\u015fga bir zat bilen pe\u00fdniri\u0148 \u00fcst\u00fcni \u00fdapmak maslahat beril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bI\u00e7eg\u00e4 T\u00e4sir Etmegi: Li\u00e7inkalary\u0148 a\u015fgazan kislotasyny \u00fde\u0148ip, i\u00fdiji adamyny\u0148 i\u00e7egesinde diri galmagy we i\u00e7eg\u00e4ni\u0148 myiazisine (enterik pseudomyiasis) seb\u00e4p bolmagy m\u00fcmkin. Bu bolsa garyn agyrysyna, gusmaga we ganly i\u00e7ge\u00e7m\u00e4 getirmegi m\u00fcmkin. 2009-njy \u00fdylda &#8220;Ginnesi\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 Rekordlar Kitaby&#8221; Casu Marzu-ny &#8220;d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 howply pe\u00fdniri&#8221; di\u00fdip yglan etdi.<\/p>\n<p>\u200bKanuny \u00ddagda\u00fdy: \u00ddokardaky howplar seb\u00e4pli, Casu Marzu-ny\u0148 s\u00f6wdasy \u00ddewropa Bilele\u015figini\u0148 i\u00fdmit howpsuzlygy kadalaryna g\u00f6r\u00e4 gadagan edilipdi we Itali\u00fdada resmi saty\u015fy b\u00fctinle\u00fd gadagan edildi. \u00dd\u00f6ne Sardini\u00fdany\u0148 sebit h\u00e4kimi\u00fdetleri ony &#8220;adaty oba hojalyk azyk \u00f6n\u00fcmi&#8221; (PAT) h\u00f6km\u00fcnde ykrar etdiler, bu bolsa onu\u0148 \u00fderli we hususy \u00f6nd\u00fcrili\u015fine k\u00e4bir \u00fde\u0148illikler d\u00f6retdi. \u015ee\u00fdlelikde, ol k\u00f6plen\u00e7 ga\u00e7ak s\u00f6wdada \u00fda-da g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni \u00f6nd\u00fcrijilerden alyn\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bCasu Marzu Sardini\u00fda medeni\u00fdetini\u0148 bir b\u00f6legi bolup, gadymdan gel\u00fd\u00e4n i\u00fdmit ta\u00fd\u00fdarlamak d\u00e4plerini\u0148 we a\u00fdratynlyklaryny\u0148 janly mysalydyr. Ony i\u00fdmek \u00fc\u00e7in di\u0148e bir batyrlyk d\u00e4l, e\u00fdsem onu\u0148 medeni gymmatyny bilmek hem gerek.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Gurbanowa Me\u0148li<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 113-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Casu Marzu (Sardin dilinde &#8220;\u00e7\u00fc\u00fdr\u00fck pe\u00fdnir&#8221; manyny ber\u00fd\u00e4r) Itali\u00fdany\u0148 Sardini\u00fda adasyny\u0148 adaty tagamy bolup, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 ge\u0148 we i\u0148 jedelli i\u00fdmitlerini\u0148 biri hasaplan\u00fdar. \u200bEsasy A\u00fdratynlyklary: \u200bPe\u00fdniri\u0148 G\u00f6rn\u00fc\u015fi: Bu pe\u00fdnir go\u00fdun s\u00fc\u00fdd\u00fcnden \u00fdasalan Pecorino Sardo pe\u00fdnirini\u0148 bir g\u00f6rn\u00fc\u015fidir. \u200b&#8221;T\u00e4sin&#8221; Go\u015fundy: Casu Marzu-ny be\u00fdleki pe\u00fdnirlerden tapawutlandyr\u00fdan esasy zat, onu\u0148 i\u00e7inde \u00fda\u015fa\u00fdan we pe\u00fdniri \u00e7\u00fc\u00fdred\u00fd\u00e4n (fermentle\u00fd\u00e4n) Piophila casei [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25774,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25773\/revisions\/25774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}