{"id":25837,"date":"2025-10-22T18:52:31","date_gmt":"2025-10-22T13:52:31","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25837"},"modified":"2025-10-22T18:52:31","modified_gmt":"2025-10-22T13:52:31","slug":"gylyc-balygy-suwasty-dunyasinin-in-calt-yuzujisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25837","title":{"rendered":"Gyly\u00e7 Balygy \u2013 Suwasty D\u00fcn\u00fd\u00e4sini\u0148 I\u0148 \u00c7alt \u00dd\u00fcz\u00fcjisi"},"content":{"rendered":"<p>Gyly\u00e7 balygy: D\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fd\u00e4n balyk. Tizligi sagatda 130-140 kilometre \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r.Gyly\u00e7 Balygy (latyn\u00e7a ady: Istiophorus).Gyly\u00e7 balygy (Sailfish) \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00fc\u00fdtge\u015fik uly \u00fdelken \u015fekilli arkan \u00fd\u00fczg\u00fcji we de\u0148iz jandarlaryny\u0148 arasynda i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fcjisi hasaplan\u00fdan tizligi bilen bellidir.Gyly\u00e7 balygy de\u0148izd\u00e4ki i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fd\u00e4n jandar hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p>Tizligi adaty hakyky \u00fd\u00fcz\u00fc\u015fde 104-110 km\/sag 65-68 mil\/sag} aralygynda hasaba alyndy.<\/p>\n<p>\u200b\u00d6\u0148ki barlaglar we \u00e7aklamalar balygy\u0148 tizligini\u0148 130-140 km\/sag} (80-87 mil\/sag) \u00e7enli \u00fdetip biljekdigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4rdi, \u00fd\u00f6ne h\u00e4zirki zaman ylmy barlaglary bu \u00e7aklamalary\u0148 gaty \u00fdokarydygyny we hakyky tizligi\u0148 35-55 km\/sag} (25-35 mil\/sag) t\u00f6wereginde bolmagyny\u0148 \u00e4htimaldygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Mu\u0148a garamazdan, i\u0148 \u00fdokary hasaba alnan tizligi bo\u00fdun\u00e7a ol rekordy sakla\u00fdar.Ol \u00fdokary tizlikde \u00fd\u00fczende \u00f6z\u00fcni\u0148 uly arkan \u00fd\u00fczg\u00fcjini (\u00fdelkeni) yzyna \u00e7ekip, bedenini suwda pes gar\u015fylykly (gidrodinamik) bir g\u00f6rn\u00fc\u015fe getir\u00fd\u00e4r (torpedo \u00fdaly).<\/p>\n<p>\u200bGyly\u00e7 balygyny\u0148 i\u0148 a\u00fdratyn we tapawutly a\u00fdratynlygy, onu\u0148 gaty uly we galdyrylyp bilin\u00fd\u00e4n arkan \u00fd\u00fczg\u00fcjidir. Ol balygy\u0148 tutu\u015f arkasyny di\u00fden \u00fdaly gur\u015fap al\u00fdar we howp aban\u00fdan \u00fda-da i\u00fdmitlen\u00fd\u00e4n wagty galdyryl\u00fdar.Adat\u00e7a 3 metre} \u00e7enli uzynlyga \u00fdet\u00fd\u00e4rler (burnundan gu\u00fdrugyna \u00e7enli).<\/p>\n<p>\u200bAgramy 100 kg a (220 funt) \u00e7enli agram \u00e7ekip bil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Onu\u0148 uzyn, \u00fditi we n\u00e4zik burny (gyly\u00e7) bar, ol marlin we \u015f.m. balyklary\u0148ky \u00fdaly bolup, i\u00fdmitlenende ki\u00e7ijik balyklary ha\u00fdran galdyrmak \u00fda-da \u00fdaralamak \u00fc\u00e7in ulan\u00fdar. Adat\u00e7a g\u00f6kden \u00e7al re\u0148ke \u00e7enli bolup, gapdallarynda a\u00e7yk g\u00f6k \u00fda-da k\u00fcm\u00fc\u015fsow zolaklar bolup bil\u00fd\u00e4r. Iki sany esasy g\u00f6rn\u00fc\u015fi bar:<\/p>\n<p>\u200bAtlantik gyly\u00e7 balygy (Istiophorus albicans)<\/p>\n<p>\u200bHindi-\u00dduwa\u015f ummany gyly\u00e7 balygy (Istiophorus platypterus)<\/p>\n<p>\u200bD\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e4hli \u00fdyly we tropiki suwlarda, a\u00e7yk ummanlary\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcne \u00fdakyn \u00fderlerde \u00fda\u015fa\u00fdarlar.\u00ddyrtyjy balyklar bolup, esasan ki\u00e7ijik topary emele getirip \u00fd\u00fcz\u00fd\u00e4n balyklar (sardina, skumbri\u00fda) we kalmarlar bilen i\u00fdmitlen\u00fd\u00e4rler.K\u00f6plen\u00e7 topar bolup aw ed\u00fd\u00e4rler. Olar \u00fdelkenlerini galdyryp we burunlaryny ulanyp, ki\u00e7ijik balyklary bir topara jemle\u00fd\u00e4rler we so\u0148ra yzly-yzyna h\u00fcj\u00fcm edip, olary a\u0148satlyk bilen tut\u00fdarlar.<\/p>\n<p>Ol gaty \u00e7alt \u00f6s\u00fd\u00e4r, bir \u00fdyly\u0148 i\u00e7inde 1.2-1.5 m uzynlyga \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r. \u00ddelkeni ulaldylanda, has uly we howply g\u00f6rn\u00fc\u015fe e\u00fde bolup, be\u00fdleki \u00fdyrtyjylary gorkuzmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.Gyly\u00e7 balygy (marlin we gyly\u00e7 balygy bilen birlikde) sport balyk\u00e7ylygynda i\u0148 gymmatly we gyzykly balyklary\u0148 biri hasaplan\u00fdar, seb\u00e4bi tutulan wagty gaty g\u00f6re\u015fje\u0148 bol\u00fdar.<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda k\u00f6p \u00fderlerde howp astynda hasaplanmasa-da, \u00e7akdana\u015fa awlanmak, sport balyk\u00e7ylygy we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f \u00fderlerini\u0148 hapalanmagy onu\u0148 popul\u00fdasi\u00fdasyna howp sal\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Gurbanowa Me\u0148li<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 114-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gyly\u00e7 balygy: D\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fd\u00e4n balyk. Tizligi sagatda 130-140 kilometre \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r.Gyly\u00e7 Balygy (latyn\u00e7a ady: Istiophorus).Gyly\u00e7 balygy (Sailfish) \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00fc\u00fdtge\u015fik uly \u00fdelken \u015fekilli arkan \u00fd\u00fczg\u00fcji we de\u0148iz jandarlaryny\u0148 arasynda i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fcjisi hasaplan\u00fdan tizligi bilen bellidir.Gyly\u00e7 balygy de\u0148izd\u00e4ki i\u0148 \u00e7alt \u00fd\u00fcz\u00fd\u00e4n jandar hasaplan\u00fdar. Tizligi adaty hakyky \u00fd\u00fcz\u00fc\u015fde 104-110 km\/sag 65-68 mil\/sag} aralygynda hasaba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25837"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25837"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25838,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25837\/revisions\/25838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}