{"id":25839,"date":"2025-10-22T18:53:37","date_gmt":"2025-10-22T13:53:37","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25839"},"modified":"2025-10-22T18:53:37","modified_gmt":"2025-10-22T13:53:37","slug":"kuiwer-agajy-seyrek-dus-gelyan-agaclaryn-biri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25839","title":{"rendered":"Kuiwer agajy se\u00ffrek du\u015f gel\u00ff\u00e0n aga\u00e7lary\u00f1 biri"},"content":{"rendered":"<p>Sizi\u0148 agzan Kuiwer agajy (k\u00e4bir \u00e7e\u015fmelerde Kokerboom \u00fda-da I\u0148lis dilinde Quiver Tree di\u00fdil\u00fd\u00e4r) di\u00fdip atlandyryl\u00fdan bu se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n \u00f6s\u00fcmlik hakykatda Aloe Dichotoma ylmy ady bilen tanal\u00fdan, \u00f6r\u00e4n uly sukulent (etlek) \u00f6s\u00fcmlikdir. Ol Aloe ma\u015fgalasyny\u0148 i\u0148 uly we aga\u00e7 g\u00f6rn\u00fc\u015fli g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biridir (h\u00e4zirki wagtda Aloidendron dichotomum di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar).<\/p>\n<p>Ylmy Ady Aloidendron dichotomum (\u00f6\u0148 Aloe dichotoma)<\/p>\n<p>Ma\u015fgalasy Asphodelaceae (Asfodel ma\u015fgalasy)<\/p>\n<p>\u00dda\u015fa\u00fdan \u00fderleri G\u00fcnorta Afrika (Esasan Demirgazyk Ke\u00fdp wela\u00fdaty) we G\u00fcnorta Namibi\u00fdany\u0148 \u00e7\u00f6ll\u00fck, gurak sebitleri.<\/p>\n<p>G\u00f6rn\u00fc\u015fi Bu hakyky aga\u00e7 d\u00e4l-de, aga\u00e7 \u015fekilli uly sukulent \u00f6s\u00fcmlikdir.<\/p>\n<p>Bo\u00fdy 7-9 metre \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fc 80 \u00fdyldan gowrak \u00fda\u015fap bil\u00fd\u00e4r.D\u00fcrli A\u00fdratynlyklary<\/p>\n<p>\u200bS\u00fct\u00fcnini\u0148 galy\u0148 esasy bolup, \u00fdokary galdygy\u00e7a iki-ikiden (di-hoto-mik) \u015fahalan\u00fdar. Hut \u015fu \u015fahalanma g\u00f6rn\u00fc\u015fi onu\u0148 &#8220;dichotoma&#8221; di\u00fden ylmy adyna seb\u00e4p bolupdyr. Gabygy \u00fdylmanak, sary-\u00e7al re\u0148kli we in\u00e7e ak re\u0148kli poro\u015fok gatlagy bilen \u00f6rt\u00fclen bolup, bu ony \u00fditi G\u00fcn \u015f\u00f6hlesinden gora\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddapraklary: \u015eahalary\u0148 u\u00e7larynda rozet g\u00f6rn\u00fc\u015finde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n go\u00fdy g\u00f6k-\u00fda\u015fyl, etlek we in\u00e7e tikenli gyralary bolan \u00fdapraklar.<\/p>\n<p>\u200bG\u00fclleri: Gy\u015f a\u00fdlarynda \u00fda-da ir \u00fdazda sary re\u0148kli, tutawa\u00e7ly g\u00fcller a\u00e7\u00fdar. Olary\u0148 ilkinji gezek g\u00fcllemek \u00fc\u00e7in 10-20 \u00fdyl gerek bolup bil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bAdyny\u0148 Gelip \u00c7yky\u015fy:<\/p>\n<p>\u200bKokerboom: Afrikaans dilinde bu at, \u00fderli San halkyny\u0148 (Bushmen) bu agajy\u0148 \u00fdum\u015fak, i\u00e7i bo\u015f \u015fahalaryny oklar \u00fc\u00e7in kese (quiver) \u00fdasamakda ulanandygy seb\u00e4pli d\u00f6r\u00e4pdir. &#8220;Kuiwer&#8221; s\u00f6zi-de \u015fol &#8220;kese&#8221; \u00fda-da &#8220;gutar&#8221; manysyny ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bChoje: Bu ady \u00fderli San halky ulan\u00fdar. Namibi\u00fdany\u0148 Keetmanshoop \u015f\u00e4herini\u0148 gola\u00fdynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Kokerboom toka\u00fdy (Quiver Tree Forest) bu aga\u00e7lary\u0148 k\u00f6p sanyny\u0148 jemlenen aja\u00fdyp tebigy \u00fderidir we sy\u00fdahat\u00e7ylyk \u00fc\u00e7in m\u00f6h\u00fcm nokatdyr.<\/p>\n<p>\u200bYnsan Ulanyly\u015fy: \u00ddokarda agzaly\u015fy \u00fdaly, \u00fderli halk bu agajy\u0148 bo\u015f \u015fahalaryny oklar \u00fc\u00e7in kese \u00fdasamak \u00fc\u00e7in ulanypdyr.<\/p>\n<p>\u200bMedisinada: K\u00e4bir maglumatlara g\u00f6r\u00e4, agajy\u0148 k\u00f6klerini\u0148 ga\u00fdnamasy demgysmadan (astmadan) bejergi h\u00f6km\u00fcnde ulanyl\u00fdar, we \u00fdapragyny\u0148 \u015firesi \u00fdanyklara we deri kesellerine ulanyl\u00fdar.K\u00f6p sanly \u00fderleri\u0148 yssylygyny\u0148 we guraklygyny\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi (klimat \u00fc\u00fdtgemesi) seb\u00e4pli, bu g\u00f6rn\u00fc\u015fi\u0148 gorag statusy gow\u015fak (Vulnerable) hasaplan\u00fdar, k\u00e4bir go\u015fma\u00e7a g\u00f6rn\u00fc\u015fleri bolsa has howply \u00fdagda\u00fddadyr.Kuiwer agajy gurak\u00e7ylyga \u00f6r\u00e4n durnuklylygy we \u00f6zbolu\u015fly da\u015fky g\u00f6rn\u00fc\u015fi bilen d\u00fcn\u00fd\u00e4de se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n t\u00e4sin \u00f6s\u00fcmlikleri\u0148 biri hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Hydyraly\u00fdew Me\u00fdlis<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 114-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sizi\u0148 agzan Kuiwer agajy (k\u00e4bir \u00e7e\u015fmelerde Kokerboom \u00fda-da I\u0148lis dilinde Quiver Tree di\u00fdil\u00fd\u00e4r) di\u00fdip atlandyryl\u00fdan bu se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n \u00f6s\u00fcmlik hakykatda Aloe Dichotoma ylmy ady bilen tanal\u00fdan, \u00f6r\u00e4n uly sukulent (etlek) \u00f6s\u00fcmlikdir. Ol Aloe ma\u015fgalasyny\u0148 i\u0148 uly we aga\u00e7 g\u00f6rn\u00fc\u015fli g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biridir (h\u00e4zirki wagtda Aloidendron dichotomum di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar). Ylmy Ady Aloidendron dichotomum (\u00f6\u0148 Aloe dichotoma) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25839"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25840,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25839\/revisions\/25840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}