{"id":25847,"date":"2025-10-22T18:59:30","date_gmt":"2025-10-22T13:59:30","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25847"},"modified":"2025-10-22T18:59:30","modified_gmt":"2025-10-22T13:59:30","slug":"300-kilogramlyk-baylyk-mekong-apet-lakgasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25847","title":{"rendered":"300 Kilogramlyk Ba\u00fdlyk Mekong \u00c4pet Lakgasy"},"content":{"rendered":"<p>Lakgalary\u0148 i\u0148 ulusy, uzynlygy 3 metre we agramy 300 kilograma gola\u00fd bolup bil\u00fd\u00e4r. 60 \u00fdyla \u00e7enli \u00fda\u015fa\u00fdandygy bellenil\u00fd\u00e4r.Mekong \u00c4pet Lakgasy (latyn\u00e7a ady: Pangasianodon gigas).Mekong \u00e4pet lakgasy G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Azi\u00fdany\u0148 Mekong der\u00fdasyny\u0148 basse\u00fdninde \u00fda\u015fa\u00fdan we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uly s\u00fc\u00fdji suw balyklaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdan ha\u00fdwandyr. Ol tassyklanan i\u0148 uly s\u00fc\u00fdji suw balygyny\u0148 rekordyny sakla\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015f bolup dur\u00fdar (2005-nji \u00fdylda Tailandda tutulan bir balygy\u0148 uzynlygy 2.7 m we agramy 293 kg bolupdy.<\/p>\n<p>\u200bMekong \u00e4pet lakgasy G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Azi\u00fdany\u0148 Mekong der\u00fdasyny\u0148 basse\u00fdninde \u00fda\u015fa\u00fdan we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uly s\u00fc\u00fdji suw balyklaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdan ha\u00fdwandyr.<\/p>\n<p>Adaty ululary\u0148 uzynlygy 3 metre 10 fut \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r we agramy 300 kg 660 funt t\u00f6weregi bol\u00fdar.Ol d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 \u00e7alt \u00f6s\u00fd\u00e4n balyklaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdar, bary-\u00fdogy alty \u00fdyly\u0148 i\u00e7inde150-200 kg}-a \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r. Tebigatda 60 \u00fdyla \u00e7enli \u00fda\u015fap bil\u00fd\u00e4r.\u00c7al re\u0148kden ak re\u0148ke \u00e7enli bolup, arkasy gara\u00fdy\u015fly, garyny bolsa ak \u00fda-da sarymtyl re\u0148kde bol\u00fdar. Kellesi gi\u0148 we \u00fdasy bolup, agzy uly. G\u00f6zleri pesde, agyz \u00e7yzgysyny\u0148 a\u015fagynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bT\u00e4sin \u00fdagda\u00fdda, \u00fdeti\u015fen \u015fahsy\u00fdetlerde di\u015fler we muryklyklar (b\u0131y\u0131klar) \u00fdok di\u00fden \u00fdalydyr. Olary\u0148 gaty ki\u00e7ijik muryklyklary we di\u015fleri \u00fda\u015f wagtynda bar, \u00fd\u00f6ne \\text{30-50 sm} uzynlyga \u00fdetende \u00fdit\u00fd\u00e4r.Kellesiz (scaleless) we \u00fdylmanak derisi bar, bu lakgalar ma\u015fgalasyny\u0148 umumy h\u00e4si\u00fdetidir.\u00ddeti\u015fen lakgalar ot i\u00fdijiler (herbivores) bolup, esasan der\u00fda suwundaky we a\u015fakdaky ga\u00fdalary\u0148, aga\u00e7lary\u0148 \u00fcst\u00fcnd\u00e4ki suw otlary, algalar, fitoplankton we zooplankton bilen i\u00fdmitlen\u00fd\u00e4r. G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Azi\u00fdany\u0148 Mekong der\u00fdasy. \u00d6\u0148 has gi\u0148 \u00fda\u00fdran bolsa-da, h\u00e4zirki wagtda esasan A\u015faky Mekongu\u0148 esasy akymlarynda (M\u00fdanma, Laos, Tailand, Kambod\u017ea we W\u00fdetnam) ki\u00e7i, a\u00fdry-a\u00fdry popul\u00fdasi\u00fdalar g\u00f6rn\u00fc\u015finde gal\u00fdar.Ol g\u00f6\u00e7\u00fcp-gon\u00fdan balykdyr. \u00ddagy\u015fly m\u00f6ws\u00fcmi\u0148 ba\u015fynda \u00fdumurtga ta\u015flamak \u00fc\u00e7in \u00fd\u00fczler\u00e7e kilometr demirgazyga, esasy k\u00f6pel\u00fd\u00e4n \u00fderlerine g\u00f6\u00e7\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Halkara Tebigaty Gorag Bilele\u015figi (IUCN) tarapyndan &#8220;Gaty Howp Astyndaky (Critically Endangered)&#8221; g\u00f6rn\u00fc\u015f h\u00f6km\u00fcnde yglan edildi.Der\u00fda bo\u00fdundaky bentler we suw elektrik stansi\u00fdalary balygy\u0148 m\u00f6h\u00fcm g\u00f6\u00e7\u00fc\u015f we \u00fdumurtga ta\u015flamak \u00fdollaryny kes\u00fd\u00e4r we popul\u00fdasi\u00fdalary b\u00f6l\u00fd\u00e4r.Taryhy ta\u00fddan s\u00f6wda we \u00fderli i\u00fdmit \u00fc\u00e7in k\u00f6p awlanypdyr.Der\u00fdany\u0148 hapalanmagy we \u00e7\u00e4gele\u015fmegi \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f \u00fderlerine zy\u00fdan ber\u00fd\u00e4r.Bu balyk Tailandda &#8220;Pla Buek&#8221; ady bilen tanal\u00fdar we \u00fderli halk tarapyndan mukaddes hasaplanyp, taryhy ta\u00fddan uly medeni we yrymlary\u0148 bir b\u00f6legi bolup dur\u00fdar.Mekong \u00e4pet lakgasy Mekong der\u00fdasyny\u0148 ekoulgamyny\u0148 sagdynlygyny\u0148 i\u0148 esasy g\u00f6rkezijilerinden biri hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Ataly\u00fdewa Ogulsura\u00fd<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 114-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lakgalary\u0148 i\u0148 ulusy, uzynlygy 3 metre we agramy 300 kilograma gola\u00fd bolup bil\u00fd\u00e4r. 60 \u00fdyla \u00e7enli \u00fda\u015fa\u00fdandygy bellenil\u00fd\u00e4r.Mekong \u00c4pet Lakgasy (latyn\u00e7a ady: Pangasianodon gigas).Mekong \u00e4pet lakgasy G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Azi\u00fdany\u0148 Mekong der\u00fdasyny\u0148 basse\u00fdninde \u00fda\u015fa\u00fdan we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uly s\u00fc\u00fdji suw balyklaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdan ha\u00fdwandyr. Ol tassyklanan i\u0148 uly s\u00fc\u00fdji suw balygyny\u0148 rekordyny sakla\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015f bolup dur\u00fdar (2005-nji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25848,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25847\/revisions\/25848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}