{"id":25865,"date":"2025-10-22T19:10:45","date_gmt":"2025-10-22T14:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25865"},"modified":"2025-10-22T19:10:45","modified_gmt":"2025-10-22T14:10:45","slug":"duyslerin-yatdan-cykarylmagynyn-sebapleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25865","title":{"rendered":"D\u00f9\u00ff\u015fleri\u00f1 \u00ffatdan \u00e7ykarylmagyny\u00f1 seb\u00e0pleri"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fc\u00fd\u015fler: Adamlar g\u00f6ren d\u00fc\u00fd\u015flerini\u0148 \\text{90%}-sini o\u00fdanan badyna \u00fdatdan \u00e7ykar\u00fdarlar. D\u00fc\u00fd\u015fler, be\u00fdnini\u0148 ukuda wagtynda hem i\u015fje\u0148ligini dowam etdir\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.Islendik adam d\u00fc\u00fd\u015f g\u00f6r\u00fd\u00e4r, \u00fd\u00f6ne olary\u0148 90%-ini \u00fdatdan \u00e7ykarmak hadysasy be\u00fdnini\u0148 \u00f6r\u00e4n t\u00e4sin funksi\u00fdalary bilen baglany\u015fyklydyr.D\u00fc\u00fd\u015fleri\u0148 \u00fdatdan \u00e7ykarylmagyny\u0148 seb\u00e4pleri henizem doly anyklanylmadyk bolsa-da, esasy \u00e7aklamalar we ylmy barlaglar \u015fulara \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u200b D\u00fc\u00fd\u015fleri\u0148 k\u00f6p\u00fcsi REM (Rapid Eye Movement) ady bilen tanal\u00fdan uky tapgyrynda bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4r. Barlaglar, REM ukusynda norepinefrin atly nerw mediatorlaryny\u0148 (ne\u00fdrotransmitterleri\u0148) derejesini\u0148 pesdigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Norepinefrin, \u00fdatda saklamak we \u00fcnsi jemlemek \u00fc\u00e7in m\u00f6h\u00fcm. Onu\u0148 derejesini\u0148 pes bolmagy, d\u00fc\u00fd\u015f wakalaryny\u0148 \u00fdatke\u015flige doly ge\u00e7mezligine seb\u00e4p bolup biler.K\u00e4bir barlaglar asetilholini\u0148 (\u00fdada t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n ba\u015fga bir nerw mediator) derejesini\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 hem d\u00fc\u00fd\u015fleri \u00fdatda saklamak \u00fda-da \u00fdatdan \u00e7ykarmak bilen baglany\u015fyklydygyny \u00e7akla\u00fdar.<\/p>\n<p>D\u00fc\u00fd\u015fler bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n REM ukusy d\u00f6wr\u00fcnde, be\u00fdnini\u0148 gysga m\u00f6hletli \u00fdatke\u015fligi uzak m\u00f6hletli \u00fdatke\u015flige ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in jogapk\u00e4r bolan esasy zolagy bolan gippokampus doly i\u015fje\u0148 d\u00e4ldir.Bu, d\u00fc\u00fd\u015fleri\u0148 wajyp bolmadyk gysga m\u00f6hletli maglumat h\u00f6km\u00fcnde kabul edilip, uzak m\u00f6hletli \u00fdatke\u015flige \u00fdazylmaga wagty \u00fda-da ukyby bolmazlygy a\u0148lad\u00fdar. O\u00fdanan badyna-da, eger derrew \u00fcns bermese\u0148, olary gysga wagtda \u00fditir\u00fd\u00e4rsi\u0148.&#8221;Unutmak&#8221; Funksi\u00fdasy: K\u00e4bir barlag\u00e7ylar, REM ukusyny\u0148 be\u00fdnini\u0148 \u00fdatke\u015flikd\u00e4ki artykma\u00e7 maglumatlary aktiw \u00fdagda\u00fdda \u00fdatdan \u00e7ykarmagyna k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4n funksi\u00fdasy bolup biljekdigini \u00e7akla\u00fdarlar. Bu, be\u00fdnini indiki g\u00fcn \u00fc\u00e7in ta\u00fd\u00fdarlamak \u00fc\u00e7in zerur bolup biler.<\/p>\n<p>\u200b D\u00fc\u00fd\u015fleri i\u0148 gowy \u00fdatda saklamak, olary\u0148 bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n REM ukusy d\u00f6wr\u00fcnde \u00fda-da \u015fondan g\u00f6ni so\u0148 o\u00fdanan \u00fdagda\u00fdy\u0148yzda m\u00fcmkindir. Eger d\u00fc\u00fd\u015f g\u00f6ren tapgyry\u0148yzdan so\u0148, ga\u00fdtadan \u00e7u\u0148\u0148ur uka (NREM) ge\u00e7ip, ondan so\u0148 o\u00fdansa\u0148yz, \u00fdatdan \u00e7ykarmak \u00e4htimallygy\u0148yz ep-esli \u00fdokarlan\u00fdar.Eger o\u00fdanan bady\u0148a d\u00fc\u00fd\u015f\u00fc\u0148ize \u00fcns bermese\u0148iz we dessine ba\u015fga zatlara \u00fcns\u00fc\u0148izi g\u00f6n\u00fckdirse\u0148iz, d\u00fc\u00fd\u015f \u00fdatke\u015fligi gaty \u00e7alt \u00fdit\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bD\u00fc\u00fd\u015fler, be\u00fdnini\u0148 ukuda wagtynda hem gaty i\u015fje\u0148digini\u0148 i\u0148 gowy subutnamasydyr.<\/p>\n<p>\u200bREM Ukusy: Bu tapgyr &#8220;paradoksal uky&#8221; di\u00fdlip hem atlandyryl\u00fdar, seb\u00e4bi be\u00fdni tolkunlary o\u00fdalyk wagtyndakylara gaty me\u0148ze\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bBe\u00fdni Akymy: Be\u00fdnide gan akymy, o\u00fdalyk wagtyndan hem has \u00fdokary bolup biler, esasanam du\u00fdgy we hereket bilen baglany\u015fykly \u00fderlerde.<\/p>\n<p>\u200bDu\u00fdgy we Emosi\u00fda: Be\u00fdnini\u0148 du\u00fdgy merkezleri (mysal \u00fc\u00e7in, amigdala) REM ukusynda \u00fdokary i\u015fje\u0148lik g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r, \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in d\u00fc\u00fd\u015fler k\u00f6plen\u00e7 g\u00fc\u00fd\u00e7li du\u00fdgular (howsala, \u015fatlyk) bilen dolduryl\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bNetije:<\/p>\n<p>\u200bAdamlar d\u00fc\u00fd\u015flerini\u0148 k\u00f6p\u00fcsini, esasan, REM ukusy d\u00f6wr\u00fcnde \u00fdatke\u015flik prosesine k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4n zerur himiki maddalary\u0148 derejesini\u0148 pes bolmagy we \u00fdatke\u015flik merkezini\u0148 doly i\u015fje\u0148 d\u00e4ldigi seb\u00e4pli \u00fdatdan \u00e7ykar\u00fdarlar. Bu, be\u00fdnini\u0148 her g\u00fcn t\u00e4ze maglumatlary kabul etmek \u00fc\u00e7in &#8220;bo\u015fatmak&#8221; mehanizmi h\u00f6km\u00fcnde hem seredilip bilner.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Jora\u00fdewa G\u00f6zel<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 114-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fc\u00fd\u015fler: Adamlar g\u00f6ren d\u00fc\u00fd\u015flerini\u0148 \\text{90%}-sini o\u00fdanan badyna \u00fdatdan \u00e7ykar\u00fdarlar. D\u00fc\u00fd\u015fler, be\u00fdnini\u0148 ukuda wagtynda hem i\u015fje\u0148ligini dowam etdir\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.Islendik adam d\u00fc\u00fd\u015f g\u00f6r\u00fd\u00e4r, \u00fd\u00f6ne olary\u0148 90%-ini \u00fdatdan \u00e7ykarmak hadysasy be\u00fdnini\u0148 \u00f6r\u00e4n t\u00e4sin funksi\u00fdalary bilen baglany\u015fyklydyr.D\u00fc\u00fd\u015fleri\u0148 \u00fdatdan \u00e7ykarylmagyny\u0148 seb\u00e4pleri henizem doly anyklanylmadyk bolsa-da, esasy \u00e7aklamalar we ylmy barlaglar \u015fulara \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4r: \u200b D\u00fc\u00fd\u015fleri\u0148 k\u00f6p\u00fcsi REM (Rapid Eye Movement) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25866,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865\/revisions\/25866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}