{"id":25882,"date":"2025-10-23T23:18:32","date_gmt":"2025-10-23T18:18:32","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25882"},"modified":"2025-10-23T23:18:41","modified_gmt":"2025-10-23T18:18:41","slug":"hywadaky-das-howly-kosgunin-arz-howlusy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25882","title":{"rendered":"Hywadaky Da\u015f howly k\u00f6\u015fg\u00fcni\u0148 Arz howlusy"},"content":{"rendered":"<p>XVIII asyry\u0148 ahyrynda XIX asyry\u0148 ba\u015flarynda Hywa hanlygyny\u0148 pa\u00fdtagty Hywada ja\u00fd gurlu\u015fyk sungaty az-kem \u00f6s\u00fcpdir. \u015e\u00e4heri k\u00f6psanly medreseler, metjitler we minaralar bez\u00e4pdir. Hanlary\u0148 howlulary has-da t\u00e4sindir, a\u00fdratyn hem, \u00f6z\u00fcni\u0148 halk ja\u00fd gurlu\u015fyk sungaty bilen g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni arabaglany\u015fygy arkaly \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4n Da\u015f howly k\u00f6\u015fg\u00fcdir (1831\u20131841 \u00fd.). K\u00f6\u015fg\u00fc\u0148 ma\u00fdolika we surat \u00e7ekilen balkaly \u00f6rt\u00fcgi sakla\u00fdan t\u00e4sin aga\u00e7 \u00fdonmalary bilen bezelen e\u00fdwanly howlulary bolupdyr.<\/p>\n<p>Feodal\u00e7ylyk d\u00f6wr\u00fcni\u0148 \u00e7eper\u00e7ilik medeni\u00fdetini\u0148 pese ga\u00e7\u00fdan mahaly, halk ja\u00fd gurlu\u015fyk sungatynda hakyky d\u00f6rediji g\u00fc\u00fd\u00e7ler saklanyp galypdyr. \u00d6r\u00e4n gadymy \u00fderli d\u00e4plere esaslanan, halk \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f binag\u00e4rligi t\u00fcrkmenleri\u0148, t\u00e4jikleri\u0148, \u00f6zbekleri\u0148, gazaklary\u0148, gyrgyzlary\u0148, \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f a\u00fdratynlyklary bilen \u015fertlendirilendir.Halk \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ja\u00fd gurlu\u015fyk binag\u00e4rligini\u0148 ha\u015fam sungaty bilen a\u00fdrylmaz arabaglany\u015fygy, onu\u0148 m\u00f6h\u00fcm umumy \u00e7eper\u00e7ilik h\u00e4si\u00fdeti bolup dur\u00fdar. Gapylary\u0148 s\u00f6\u00fdelerind\u00e4ki aga\u00e7 \u00fdonmalary, s\u00fct\u00fcnlerd\u00e4ki we diwarlary\u0148 gan\u00e7 suwagyndaky, inter\u00fderd\u00e4ki we e\u00fdwandaky diwar nagy\u015flary, t\u00e4sin syr\u00e7alanan keramika, ke\u015fdeler we matalar \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy\u0148 we durmu\u015fy\u0148 bu a\u00fdrylmaz b\u00f6leklerini\u0148 hemmesi halk ja\u00fd gurlu\u015fyk sungatyny\u0148 hem-de suratke\u015fleri\u0148 binag\u00e4rligi\u0148 we sungaty\u0148 \u00fdokary derejede birle\u015fmegine hemi\u015fe ymtylandyklary barada habar ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde Samarkandy\u0148 ba\u015f metjidi h\u00f6km\u00fcnde hyzmat eden Tyllakari medresesinde (1646\u20131660 \u00fd.) Buharany\u0148 binag\u00e4rlik d\u00e4plerinde \u00fderine \u00fdetirilen, \u00fdagny girelg\u00e4ni\u0148 iki tarapynda \u00fderle\u015fen iki hatar z\u00f6mmek tag\u00e7aly \u00fd\u00fcz tarapy bolupdyr. Samarkant binag\u00e4rligine girizilen bu usul d\u00fcn\u00fd\u00e4 ja\u00fd gurlu\u015fyk sungatyny\u0148 aja\u00fdyp \u00fdadyg\u00e4rligini\u0148 toplumyny\u0148 bitew\u00fcligini we be\u00fdikligini bozma\u00fdar. XVIII\u2013XIX asyrlarda feodal hanlyklaryny\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7den ga\u00e7magy,ykdysady gow\u015faklyk we agalyk ed\u00fd\u00e4n toparlary\u0148 medeni\u00fdetini\u0148 pes derejesi feodal d\u00f6wletini\u0148 we dini\u0148 zerurlyklaryna hyzmat eden monumental ja\u00fd gurlu\u015fygyny\u0148 \u00e7alt pese ga\u00e7magyna getirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00c7ary\u00fdew Gurbandurdy<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 119-njy toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XVIII asyry\u0148 ahyrynda XIX asyry\u0148 ba\u015flarynda Hywa hanlygyny\u0148 pa\u00fdtagty Hywada ja\u00fd gurlu\u015fyk sungaty az-kem \u00f6s\u00fcpdir. \u015e\u00e4heri k\u00f6psanly medreseler, metjitler we minaralar bez\u00e4pdir. Hanlary\u0148 howlulary has-da t\u00e4sindir, a\u00fdratyn hem, \u00f6z\u00fcni\u0148 halk ja\u00fd gurlu\u015fyk sungaty bilen g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni arabaglany\u015fygy arkaly \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4n Da\u015f howly k\u00f6\u015fg\u00fcdir (1831\u20131841 \u00fd.). K\u00f6\u015fg\u00fc\u0148 ma\u00fdolika we surat \u00e7ekilen balkaly \u00f6rt\u00fcgi sakla\u00fdan t\u00e4sin aga\u00e7 \u00fdonmalary [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25882"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25883,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25882\/revisions\/25883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}