{"id":25892,"date":"2025-10-23T23:24:44","date_gmt":"2025-10-23T18:24:44","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25892"},"modified":"2025-10-23T23:24:44","modified_gmt":"2025-10-23T18:24:44","slug":"sunyuesy-dini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25892","title":{"rendered":"Sun\u00ffuesy di\u00f1i"},"content":{"rendered":"<p>Bizi\u0148 g\u00fcnlerimize \u00e7enli gelip \u00fdeten Sun\u00fduesy Hena\u00fd wela\u00fdatyndaky (\u015f\u00e4her\u00fdaka, \u00e7et oba) keramatly Sun\u015fan dagynda miladyny\u0148 523-nji \u00fdylynda gurlupdyr.\u00a0 40 metr uzynlygy bolan minara pal\u00e7ykdan gurlan we kerpi\u00e7lenen, \u00fdigrimi gra\u0148lyk esasda uzap, \u00f6z gezeginde ik\u00e4 b\u00f6l\u00fcnen \u00fdaly tekiz, agramly, e\u00fdlenen, postament we germewa\u00e7 bilen \u00e7\u00e4klenen \u00fdarym s\u00fct\u00fcnler, tag\u00e7alar, \u00fdarym a\u00fdlawlar we he\u00fdkeller bilen bezelen \u00fdokarky b\u00f6leginde germewa\u00e7lar bar.<\/p>\n<p>So\u0148ky gatdan \u00fdokaryk dura-bara daral\u00fdan, 15 sany gatlardan d\u00fcz\u00fclen \u00fdokarky\u00a0 b\u00f6legi galyp, basgan\u00e7akly \u00fc\u00e7egi \u00fdatlad\u00fdar. I\u0148 \u00fdokarky gaty hindi sokusyny\u0148 ny\u015fanlyk \u015fekili bilen jemlenendir. Di\u0148i\u0148 monumental binasy d\u00e4p bo\u00fdun\u00e7a dagy\u0148 depelerinde gurlup, da\u015fdan hem g\u00f6r\u00fcnmez \u00fdaly edilipdir. Sun\u00fduesy di\u0148i\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 tebigy sazla\u015fygy binag\u00e4rligi\u0148, \u00fderli we hindi d\u00e4plerinden gelip \u00e7ykan \u00fdokary hilli t\u00e4ze bir g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 emele gelmegine getirdi. Agras geometrik \u015fekilleri\u0148 sazla\u015fygy han d\u00f6wr\u00fcni\u0148 minara binag\u00e4rligine h\u00e4si\u00fdetli agramyny sakla\u00fdar. Hindi ybadathanalaryna \u00fdakyn he\u00fdkeltara\u015flyk g\u00f6wr\u00fcm \u00e7\u00f6zg\u00fcdi bilen \u00e7e\u00fde kabul etmesi bolup, penjireleri\u0148 da\u015f-t\u00f6wereginde g\u00fcber\u00e7ek \u00fdarym a\u00fdlawlaryny\u0148 egrelmegi hindi nagy\u015flaryny\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerinden biri \u00fdaly g\u00f6r\u00fcn\u00fd\u00e4r we \u015fol bir wagtda hem \u00f6zbolu\u015fly\u00a0 ke\u015fbe e\u00fde bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Medeni binag\u00e4rligi\u0148 a\u00fdratyn g\u00f6rn\u00fc\u015fi bu irki feodal\u00a0 Hyta\u00fddaky gowak ybadathanalarydyr. \u00dderde dikeldil\u00fd\u00e4n aga\u00e7 ybadathanalaryndan ba\u015fga-da \u00e4girt gowak toplumlary d\u00f6redilipdir. Miladyny\u0148 IV\u2013VI asyrlarynda gurlan olardan \u00f6\u0148 hem belli gurlu\u015flary bar: Dunhuan (\u00fda-da S\u00fdanfodun), Ma\u00fdszi\u015fan,Binlinsy (\u00fc\u00e7\u00fcsem Gansu \u00e7etlerinde), \u00ddungan (\u015eansi Kendinden) we Lunmen (Henan kendi). Gowaklar we tag\u00e7alar bu ga\u00fda toplumlary, \u00f6l\u00e7egi bo\u00fdun\u00e7a d\u00fcrli-d\u00fcrl\u00fcdir. I\u0148 ki\u00e7i gowaklary\u0148 \u00e7u\u0148lugy 2\u20133 metr we o\u0148a adam zordan syg\u00fdar, ululary bolsa inine 10 metr gi\u0148ligine we uzynlygyna 23 metrdir. Uly be\u00fdiklikde \u00fdonulan (Ma\u00fdszi\u015fan 40\u201350 metr) daglary\u0148 ga\u00fdalaryny\u0148 \u00e7ykgytlarynda \u00f6zara k\u00f6pr\u00e4 sallan\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015find\u00e4ki we da\u015fky ge\u00e7elgelere birle\u015fdirilip gowaklar hem tag\u00e7alar gurlupdyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Hazretow Se\u00fdran<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 119-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bizi\u0148 g\u00fcnlerimize \u00e7enli gelip \u00fdeten Sun\u00fduesy Hena\u00fd wela\u00fdatyndaky (\u015f\u00e4her\u00fdaka, \u00e7et oba) keramatly Sun\u015fan dagynda miladyny\u0148 523-nji \u00fdylynda gurlupdyr.\u00a0 40 metr uzynlygy bolan minara pal\u00e7ykdan gurlan we kerpi\u00e7lenen, \u00fdigrimi gra\u0148lyk esasda uzap, \u00f6z gezeginde ik\u00e4 b\u00f6l\u00fcnen \u00fdaly tekiz, agramly, e\u00fdlenen, postament we germewa\u00e7 bilen \u00e7\u00e4klenen \u00fdarym s\u00fct\u00fcnler, tag\u00e7alar, \u00fdarym a\u00fdlawlar we he\u00fdkeller bilen bezelen \u00fdokarky b\u00f6leginde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25892"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25892"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25893,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25892\/revisions\/25893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}