{"id":25909,"date":"2025-10-23T23:57:33","date_gmt":"2025-10-23T18:57:33","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25909"},"modified":"2025-10-23T23:57:33","modified_gmt":"2025-10-23T18:57:33","slug":"pekin-uniwersiteti-hytayyn-ylmy-anynyn-merkezi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25909","title":{"rendered":"Pekin Uniwersiteti  Hyta\u00fdy\u0148 Ylmy A\u0148yny\u0148 Merkezi"},"content":{"rendered":"<p>\u200bPekin Uniwersiteti (Peking University, PKU) di\u0148e bir Hyta\u00fdy\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem b\u00fctin Azi\u00fdany\u0148 i\u0148 abra\u00fdly we taryhy \u00e4hmi\u00fdetli \u00fdokary okuw ja\u00fdlaryny\u0148 biridir. 1898-nji \u00fdylda Pekini\u0148 Imperator Uniwersiteti ady bilen esaslandyrylan bu bilim ojagy, Hyta\u00fdy\u0148 ilkinji h\u00e4zirki zaman milli uniwersiteti bolup dur\u00fdar we \u00fdurdu\u0148 taryhynda, medeni\u00fdetinde we ylmy \u00f6s\u00fc\u015finde a\u00fdratyn orun e\u00fdele\u00fd\u00e4r.PKU-ny\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti onu\u0148 di\u0148e bir bilim bermek bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem Hyta\u00fdy\u0148 jemgy\u00fdet\u00e7ilik we sy\u00fdasy \u00f6zgeri\u015flerinde o\u00fdnan roly bilen hem baglany\u015fyklydyr. Uniwersiteti\u0148 d\u00f6redilmegi, Hyta\u00fdda m\u00fc\u0148ler\u00e7e \u00fdyl dowam eden k\u00f6ne feodal bilim ulgamyny\u0148 \u00fdykylmagyny we t\u00e4ze, d\u00fcn\u00fdewi bilim ulgamyny\u0148 d\u00f6remegini alamatlandyrdy.<\/p>\n<p>1900-nji \u00fdyllary\u0148 ba\u015fynda, a\u00fdratyn-da D\u00f6rd\u00fcnji Ma\u00fd Hereketi d\u00f6wr\u00fcnde, PKU Hyta\u00fdy\u0148 intellektual we progressiw pikirini\u0148 esasy merkezi boldy. Watan\u00e7ylyk, \u00f6s\u00fc\u015f, demokrati\u00fda we ylym \u00fdaly uniwersiteti\u0148 gymmatlyklary nesilden-nesle ge\u00e7irilip, \u00fdurdu\u0148 modernizasi\u00fda \u00fdolunda pioner bolmagyna k\u00f6mek etdi.Hyta\u00fd Kommunistik Parti\u00fdasyny esaslandyran \u015fahsy\u00fdetler (Li Dazhao, \u00c7en Duxiu) we i\u0148 \u00fda\u015f talyplary\u0148 arasynda \u00fda\u015f Mao Szydun \u00fdaly taryhy \u015fahsy\u00fdetler bu uniwersitetde bilim alyp \u00fda-da i\u015fl\u00e4p, ylmy a\u0148y\u00fdetini k\u00e4mille\u015fdirdiler. PKU, yzygiderli d\u00f6wlet \u00fdolba\u015f\u00e7ylaryny, Nobel laureatlaryny, \u00f6\u0148debaryjy alymlary we i\u015few\u00fcrleri ta\u00fd\u00fdarla\u00fdar.PKU di\u0148e bir ylmy\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem Hyta\u00fdy\u0148 i\u0148 me\u015fhur medeni \u00fderlerini\u0148 hem biridir. Onu\u0148 &#8220;Yan Yuan&#8221; (\u00ddany\u0148 Bagy) atly, gadymy imperator baglaryny\u0148 \u00fderinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n owadan kampasy \u00f6z\u00fcni\u0148 d\u00e4p bolan Hyta\u00fd binag\u00e4rligi, Weiming K\u00f6li we Boya Pagodasy bilen me\u015fhurdyr.<\/p>\n<p>\u200bPekin Uniwersiteti ylmy barlaglary we \u00fdokary hilli bilimi birle\u015fdir\u00fd\u00e4n, gi\u0148 gerimli (k\u00f6p ugurly) okuw maksatnamasyny h\u00f6d\u00fcrle\u00fd\u00e4r. Uniwersitetde okuwlar Lisans (Bakalawr), Magistr we Aspirantura (Doktorantura) derejeleri bo\u00fdun\u00e7a alnyp baryl\u00fdar.Hyta\u00fd we da\u015fary \u00fdurt dillerini, medeni\u00fdetini \u00e7u\u0148\u0148ur \u00f6wred\u00fd\u00e4r.Bu mekdepler halkara derejede ykrar edil\u00fd\u00e4r we d\u00fcn\u00fd\u00e4 derejesind\u00e4ki ylmy barlaglary ge\u00e7ir\u00fd\u00e4r. (Meselem, Guanghua School of Management).<\/p>\n<p>PKU ylmy innowasi\u00fda ugrunda Hyta\u00fdy\u0148 \u00f6\u0148ba\u015f\u00e7ysydyr. Bu b\u00f6l\u00fcmler esasy ylymlarda d\u00fc\u00fdpli bilimi ber\u00fd\u00e4r we d\u00fcn\u00fd\u00e4 m\u00f6\u00e7berinde barlaglar bilen me\u015fgullan\u00fdar.H\u00e4zirki zaman tehnologi\u00fdalaryna uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4r.A\u00fdratyn-da, emeli a\u0148, kwant komp\u00fduteri we be\u00fdleki \u00f6\u0148debaryjy tehnologi\u00fdalar bo\u00fdun\u00e7a barlaglar amala a\u015fyryl\u00fdar.(Pekin Lukman\u00e7ylyk Uniwersiteti bilen birle\u015fmegi netijesinde g\u00fc\u00fd\u00e7lendi).Uniwersitet d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 50-den gowrak \u00fdurdunda 200-den gowrak \u00f6\u0148debaryjy uniwersitetler bilen hyzmatda\u015flyk ylala\u015fygyny bagla\u015fdy. Talyp aly\u015f-\u00e7aly\u015f programmalary we I\u0148lis dilinde okadyl\u00fdan \u00fd\u00f6rite programmalary (mysal \u00fc\u00e7in, Yenching Academy tarapyndan gumanitar ylymlar bo\u00fdun\u00e7a) halkara talyplary\u0148 gelmegine \u015fert d\u00f6red\u00fd\u00e4r.PKU Hyta\u00fdy\u0148 i\u0148 uly uniwersitet kitaphanasyna e\u00fde bolup, talyplara we alymlara ylmy barlaglary ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri h\u00f6d\u00fcrle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bNetijede, Pekin Uniwersiteti ylmy \u00e7u\u0148lugy, taryhy k\u00f6kleri we geljege g\u00f6n\u00fckdirilen maksatnamalary bilen Hyta\u00fdy\u0148 we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 gowy uniwersitetlerini\u0148 hatarynda \u00f6z ornuny ynamly sakla\u00fdar. Ol di\u0148e bir bilim d\u00e4l, e\u00fdsem d\u00fcn\u00fd\u00e4 meselelerini \u00e7\u00f6zm\u00e4ge ukyply, innowasion we global pikirlen\u00fd\u00e4n liderleri \u00fdeti\u015fdirmegi maksat edin\u00fd\u00e4n \u00fdokary okuw ja\u00fdydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00ddazdurdyvewa Mahym<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 123-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bPekin Uniwersiteti (Peking University, PKU) di\u0148e bir Hyta\u00fdy\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem b\u00fctin Azi\u00fdany\u0148 i\u0148 abra\u00fdly we taryhy \u00e4hmi\u00fdetli \u00fdokary okuw ja\u00fdlaryny\u0148 biridir. 1898-nji \u00fdylda Pekini\u0148 Imperator Uniwersiteti ady bilen esaslandyrylan bu bilim ojagy, Hyta\u00fdy\u0148 ilkinji h\u00e4zirki zaman milli uniwersiteti bolup dur\u00fdar we \u00fdurdu\u0148 taryhynda, medeni\u00fdetinde we ylmy \u00f6s\u00fc\u015finde a\u00fdratyn orun e\u00fdele\u00fd\u00e4r.PKU-ny\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti onu\u0148 di\u0148e bir bilim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25909"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25910,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25909\/revisions\/25910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}