{"id":25952,"date":"2025-10-24T09:29:44","date_gmt":"2025-10-24T04:29:44","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25952"},"modified":"2025-10-24T10:23:53","modified_gmt":"2025-10-24T05:23:53","slug":"jahankesdeligin-yollary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=25952","title":{"rendered":"Jahanke\u015fdeligi\u0148 \u00fdollary"},"content":{"rendered":"<p>Gahryman Arkadagymyzy\u0148 hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 tagallalary bilen \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fleri sy\u00fdahat\u00e7ylyk hem-de jahanke\u015fdelik babatynd ahem uly \u00f6s\u00fc\u015flere e\u00fde. \u00c7\u00fcnki t\u00fcrkmen halkyny\u0148 aja\u00fdyp bir nakyly bolan \u201cGezmek \u00f6m\u00fcrden\u201d di\u00fden nakyly<br \/>\nd\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 jahanke\u015fdelerini\u0148 hem-de ylym adamlaryny\u0148 durmu\u015fynda i\u0148 bir \u00fd\u00f6rg\u00fcnli s\u00f6zd\u00fcr. Jahanke\u015fdeligi\u0148 g\u00f6zelligine ta\u00fd \u00fdok. \u015eol g\u00f6zellik i\u00e7ki d\u00fcn\u00fd\u00e4\u0148 bilen rahat dem alyp, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcne ser salmak, gezmek we ylym \u00f6wrenmek, ge\u0148- ena\u00fdy zatlary \u00f6wrenmek adamzat tebigatyny\u0148 aslynda bar. \u00c7\u00fcnki d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 h\u00e4zirki wagtda sy\u00fdahat\u00e7ylyk bilen i\u015f saly\u015f\u00fdan be\u00fdik ba\u015flangy\u00e7lara rowan bolan \u00fdurtlaryny\u0148 arasynda ilinjileri\u0148 hatarynda dur\u00fdan T\u00fcrkmenistan di\u00fdarymyz \u00f6zger\u00fd\u00e4r. Bizi\u0148 \u00fdurdumyza gel\u00fd\u00e4n jahanke\u015fdeler hem &#8211; de bizi\u0148 \u00fdurdumyzdan d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcne gid\u00fd\u00e4n jahanke\u015fdeleri\u0148 h\u00e4zirki zaman \u00f6sen isleglere la\u00fdyklykda hyzmatlary hem \u00f6\u0148ki d\u00f6w\u00fcrlerden has \u00f6zgerdi. Sanly hyzmatlardan ba\u015flap, \u00fdurt g\u00f6remek wertual hyzmatlar hem &#8211; de u\u00e7arlar bilen , be\u00fdleki \u00fdollar bilen amala a\u015fyryl\u00fdan jahanke\u015fdelere \u00fdurdumyzy\u0148 we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcnde sy\u00fdahat\u00e7ylyk bo\u00fdun\u00e7a i\u015f saly\u015f\u00fdan<br \/>\nh\u00fcn\u00e4rmenleri\u0148 i\u015fi hem g\u00fcn- g\u00fcnden gi\u0148 gerime e\u00fde bol\u00fdar. \u015ee\u00fdle aja\u00fdyp \u00fdurdu\u0148 her bir ra\u00fdaty \u00f6z \u00fdurduny\u0148 g\u00f6zelligine guwanmak bilen bir hatarda d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinden gel\u00fd\u00e4n sy\u00fdahat\u00e7ylary\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n \u201cAwaza\u201d milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagy bolsa, islendik myhmany\u0148 kalbynda \u00fdatdan \u00e7ykmajak yz galdyryp bil\u00fd\u00e4n we \u015fol sanda sy\u00fdahat\u00e7ylary\u0148 \u00f6sen islegine la\u00fdyklykda t\u00e4zeden gelmek h\u00f6wesini d\u00f6red\u00fd\u00e4r. Tomus paslyny\u0148 her \u00fdylky m\u00f6ws\u00fcmini\u0148 \u015fowhunly, gyzykly ge\u00e7megi bilen birlikde hat-da h\u00e4zir hem ol \u00fderde dyn\u00e7 almak, de\u0148zi\u0148 \u015fypaly howasyndan dem almak g\u00f6rl\u00fcp- e\u015fidilmedik derejede \u00fdokarydyr. K\u00f6pugurly sport desgalaryndan ba\u015flap, dyn\u00e7 almak \u00fc\u00e7in a\u00e7ylan ka\u015fa\u0148 myhmanhanalardyr \u015fe\u00fdle- de Kongresler zaly d\u00fcrli d\u00f6wletlerden gelen syhat\u00e7ylary\u0148 hem- de be\u00fdleki adamlary\u0148 \u00fcns merkezinde t\u00e4sin orun tut\u00fdar. Hyzmatlar di\u00fdermi\u0148, \u015fe\u00fdle- de g\u00f6zel \u201cAwazany\u0148\u201d kenaryndaky dyn\u00e7 almak \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenilen u\u00e7ursyz gi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni gujagyna gys\u00fdan kenar seni k\u00e4te- k\u00e4te i\u00e7i\u0148den pikirlenip: \u201cJennete d\u00fc\u015fd\u00fcmmik\u00e4m?!\u201d di\u00fddir\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle ajap mukama birigip gid\u00fd\u00e4n de\u0148iz sallan\u00e7ak bolup bagty\u0148 \u00e7\u00fcr ba\u015fynda mukam \u00e7al\u00fdar. G\u00f6\u00fd\u00e4ki h\u00fcwdileri\u0148 hem- de \u00e7arlaklary\u0148 sesine go\u015fulyp, bir bitewi mukama erk ed\u00fd\u00e4n be\u00fdik ba\u015flangyjy\u0148 owazy her bir bu \u00fdere gelen ynsanda g\u00f6w\u00fcn gu\u015funy ganatlandyrmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6red\u00fd\u00e4r. Sy\u00fdahat\u00e7ylyk ugry bo\u00fdun\u00e7a hereket ed\u00fd\u00e4n k\u00e4rhanalar hem-de olarda \u00fdoakry netij\u00e4ni gazanmak \u00fc\u00e7in edil\u00fd\u00e4n i\u015fler bu g\u00fcnki g\u00fcn \u00fdurdumyzda milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk bilen birlikde d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcne bolan jahanke\u015fdelik ulgamyny\u0148 sy\u00fdahat\u00e7ylyk ulgamyny\u0148 gi\u0148emegi bizi begendir\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle- de sy\u00fdahat\u00e7ylyk k\u00e4rhanalaryny\u0148 agzybir i\u015fg\u00e4rleri, i\u015fewir topary d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnj\u00fcnden gel\u00fd\u00e4n myhmandyr- mediwanlary\u0148 g\u00f6wn\u00fcnden turup, \u00fdene gelm\u00e4ne isleg d\u00f6red\u00fd\u00e4n \u015fe\u00fdle g\u00f6zel topragy\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde me\u015fhur bolmagyny gazanmak hem- de bizi\u0148 d\u00f6wletimize gelen syhat\u00e7ylara hyzmat etmek i\u015fini\u0148 aladasynda gije- g\u00fcndiz z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4rler. Sy\u00fdahat\u00e7ylygy\u0148 be\u00fdik sallan\u00e7agy bolan \u201cAwazany\u0148\u201d kenarynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n myhmanhanalara gel\u00fd\u00e4n myhmanlary \u00fderle\u015fdirmek i\u015flerini, \u015fe\u00fdle- de bagtly pursatlary pa\u00fdla\u015fyp, g\u00f6rkli de\u0148iz kenarynda dyn\u00e7 almak \u00fc\u00e7in d\u00f6redil\u00fd\u00e4n \u015fertlerden pe\u00fddalanyp, myhmanlary islegine g\u00f6r\u00e4 \u00fderle\u015fdir\u00fd\u00e4rler. Olara edil\u00fd\u00e4n hyzmatlardyr, \u015fol hyzmatlary\u0148 hilini we wagtyny gowy \u00fderine \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in tany\u015fdyryly\u015f dabaralary hem ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Gi\u0148i\u015fle\u00fdin d\u00fc\u015f\u00fcndirmek arkaly da\u015fary \u00fdurtdan gel\u00fd\u00e4n myhmanlary d\u00fcrli dillerde \u201cAwaza\u201d milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagy bilen gi\u0148i\u015fle\u00fdin tany\u015fdyranlaryndan so\u0148, olary \u00fderle\u015fdirmek i\u015flerinde- de hyzmatlaryny ga\u00fdgyranoklar. Jahanke\u015fdelerdir, sy\u00fdahat\u00e7ylar bolsa, \u015fe\u00fdle aja\u00fdyp mekana gelmegi\u0148 arzuwynda. D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde jahanke\u015fdeligi\u0148 orny hem medeni tarapdan hem- de ykdysady tarapdan \u00f6r\u00e4n uly orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. \u00c7\u00fcnki jahanke\u015fdelik esasynda medeni g\u00f6rn\u00fc\u015fde ynsanlar d\u00fcrli \u00fdurtlary\u0148 medeni\u00fdetleri bilen tany\u015f\u00fdarlar, olary\u0148 i\u00e7inde \u00fda\u015fa\u00fdan d\u00fcrli halklary\u0148 medeni\u00fdetleri, dilleri, olary\u0148 ba\u015fdan ge\u00e7iren taryhy \u00e7e\u015fmeleri bilen tany\u015f bol\u00fdarlar. Emma ykdysady tarapy hem bar. \u00c7\u00fcnki ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00f6sen ugurlary esasan sy\u00fdahat\u00e7ylyk, jahanke\u015fdelikdir. Mysal \u00fc\u00e7in bizi\u0148 \u00fdurdumyzda hem sy\u00fdahat etm\u00e4ge d\u00fcrli \u00fderler bar. Olary\u0148 taryhy ge\u00e7mi\u015fleri hat-da d\u00fcn\u00fd\u00e4 jahanke\u015fdelerini ha\u00fdrana galdyr\u00fdar. Her \u00fdyl d\u00fcrli \u00fderlerden jahanke\u015fdeler gelip, ol jahanke\u015fdeler gadymy topraklary\u0148 taryhyny \u00f6wren\u00fd\u00e4rler. Mysal \u00fc\u00e7in Baktri\u00fda adamzat taryhyny\u0148 siwilizasi\u00fdon merkezi bolmak bilen adamzady\u0148 \u00f6s\u00fc\u015f derejelerini\u0148 ilkinji basgan\u00e7aklaryny go\u00fdan medeni\u00fdetleri\u0148 i\u00e7ine gir\u00fd\u00e4r. Bu \u00fderde metal gap- ga\u00e7lary\u0148 i\u015flenilmegi, \u00fdokary hilli to\u00fdunlardan d\u00fcrli ke\u015fbini gary\u015fdyr\u00fdan hem- de a\u00fdry- a\u00fdrylykda emele getir\u00fd\u00e4n \u00e7yzgylary\u0148 d\u00f6remegi esasan taryha \u00f6z adyny \u00fdazmagyny\u0148 seb\u00e4bi bol\u00fdar. Margu\u015f \u00fdurduny\u0148 daglardan ep &#8211; esli uzaklykda \u00fderle\u015fendigine garamazdan, da\u015f i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarla\u00fdan, da\u015fy o\u00fdup nagy\u015f sal\u00fdan \u00fderli ussalar da\u015fa m\u00e4t\u00e4\u00e7lik \u00e7ekm\u00e4ndirler.Olar \u00fc\u00e7in esasy \u00e7ig mal bolup, esasan, \u00fdum\u015fak, i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamasy a\u0148sat bolan garamtyk we gara re\u0148kli steatit \u00fda- da ba\u015fga\u00e7a atlandyry\u015flary \u00fdaly, hyzmat edipdir. Elbetde bu taryh \u00fc\u00e7in uly a\u00e7y\u015f. Adamlary\u0148 ilkinji siwilizasi\u00fda merkezinde \u00fd\u00fcze \u00e7ykan bu aja\u00fdyp a\u00e7y\u015flary asyrlary\u0148 \u015fu g\u00fcne getiren, \u00f6s\u00fc\u015fleri sagla\u00fdan \u00e7yg malydyr.H\u00e4zirki g\u00fcnlerde parf\u00fdumlary\u0148 hem- de \u00fduwyjy seri\u015fdeleri\u0148 \u00f6sen derejesi bizi ha\u00fdran galdyr\u00fdar.D\u00f6w\u00fcrleri\u0148 \u00f6s\u00fc\u015f syryny\u0148 ilkinji basgan\u00e7aklaryny go\u00fdan margu\u015flylar bezeg da\u015flaryny hem- de k\u00f6wlenip alyn\u00fdan be\u00fdleki materiallary \u00f6zlerini\u0148 g\u00fcndelik gerekli \u00fderlerinde ulanmak bilen bir hatarda gelejekde taryhy\u0148 \u00e7yzgysy h\u00f6km\u00fcnde ulanan gap &#8211; ga\u00e7larynda k\u00fc\u00fdzelerinde hem \u015fekilleri \u00e7ekipdirler. \u015eonu\u0148 \u00fdaly &#8211; da, mermere \u00e7alym ed\u00fd\u00e4n da\u015flary\u0148 d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, \u00e7ylgymly ak alebastr, se\u00fdrek \u00fdagda\u00fdlarda bolsa gyzyl re\u0148kli hakyk da\u015fy, agat, g\u00f6k re\u0148kli lazurit we mawy p\u00f6wrize da\u015fy \u00fdaly da\u015flar ulanylypdyr. Adat\u00e7a bu gapjagazlar \u00e7yzgy \u015fekilli geometrik nagy\u015flar bilen bezelipdir. Taryhy\u0148 \u00e7u\u0148\u0148ur gatlaryna n\u00e4\u00e7e arala\u015fsa\u0148, arala\u015fybermeli. \u00d6z taryhymyzy \u00e7u\u0148\u0148ur \u00f6wrenmek, t\u00fcrkmen topragyna bolan s\u00f6\u00fdg\u00fcmizi be\u00fdan etmekdir.D\u00fcn\u00fd\u00e4ni a\u00fdlanyp \u00fd\u00f6ren jahanke\u015fdeleri\u0148 i\u00e7inde \u00f6r\u00e4n fonatlary k\u00f6p. Olar zemini\u0148 ha\u00fdsy tarapynda gyzykly aglumat sakla\u00fdan bina bolsa, \u00fda &#8211; da a\u00fdratynlygy bar, suw dilikleri, daglar, gowaklar olara juda gyzyklydyr. \u015eol seb\u00e4pli olary\u0148 nazaryndna \u00e4leme bakmak bolsa, jahanke\u015fdeligi\u0148 i\u0148 \u00f6sen \u00fderlerine sy\u00fdahat etmekdir. \u00ddagny \u015fol jahanke\u015fdeligi\u0148 a\u0148yrsynda bilesigelijiligi subut etmekdir. Daglar hakynda gyzykly maglumatlar, \u00dderi\u0148 topografi\u00fdasy barada has k\u00f6p zat \u00f6wrenmek \u00fc\u00e7in aja\u00fdyp m\u00fcmkin\u00e7ilikdir. Daglar di\u0148e bir g\u00f6zelligi bilen d\u00e4l, e\u00fdsem k\u00f6p adamy\u0148 we ha\u00fdwanlary\u0148 mekanydyr. Sy\u00fdahat\u00e7yalry\u0148 , jahanke\u015fdeleri\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00e7ek\u00fd\u00e4n tebigy t\u00e4sinlikler barada k\u00f6p g\u00fcrr\u00fc\u0148 edilm\u00e4n, basym gitmek we ol \u00fderlerini g\u00f6rmek \u00fda-d a sanly ulgamy\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri arkaly ol \u00fderini hat- da widio\u015fekilleri\u0148 \u00fcsti bieln basym g\u00f6rmek m\u00fcmkin\u00e7ilikleri hem \u00fda\u00fdrandyr. Munu\u0148 \u00f6zi jahanke\u015fdeleri\u0148 barmasy kyn \u00fderleri barmazdan,ol \u00fderini\u0148 kyn\u00e7ylygyny du\u00fdmazdan etm\u00e4ge synany\u015fykalryny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Jahanke\u015fdeler bolsa, ol \u00fderde di\u0148e \u00f6z\u00fc\u0148 bolup, ol \u00fderleri g\u00f6zleri\u0148 bilen synlap, eli\u0148 bilen wulkan pal\u00e7ykalryny ell\u00e4p g\u00f6r\u00fcp, magmalary\u0148 \u00e7ogup \u00e7yk\u00fdan ysyndan dem almakisle\u00fd\u00e4rler. \u00ddurdumyzda hem birn\u00e4\u00e7e barmasy kyn, emma jahanke\u015fdeleri\u0148 has s\u00f6\u00fd\u00fd\u00e4n \u00fderleri, magmalary\u0148 agdym wagtda \u00e7ogan \u00fderleri, h\u00e4zirki g\u00fcn geologik \u00fdadyg\u00e4rlige \u00f6wr\u00fclen \u00fderleri bolsa, bu g\u00fcnki g\u00fcn \u00fdurdumyzda hem jahanke\u015fdeleri\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00e7ekjek zatlary\u0148 k\u00f6pl\u00fcginden habar ber\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki wagtda, ata &#8211; babalarymyzdan miras galan ba\u00fd bahasyna \u00fdetip bolmajak ruhy &#8211; medeni gymmatlyklaryny, milli mirasymyzy we ba\u00fd taryhymyzy ylmy esasynda \u00f6wrenmek, ony dowam etdirmek, d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fdaymak we \u00fda\u015flary\u0148 a\u0148yna \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in jahanke\u015fdelere we sy\u00fdahat\u00e7ylyk bilen i\u015fle\u00fd\u00e4n adamlara gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikler a\u00e7yldy. T\u00fcrkmen topragy i\u0148 irki siwilizasi\u00fdalary\u0148 biri hasaplan\u00fdar. T\u00fcrkmenistan d\u00f6wletimiz \u00f6z\u00fcni\u0148 ba\u00fd siwilizasi\u00fdasyny\u0148 t\u00e4sirini d\u00fcn\u00fd\u00e4 siwilizasi\u00fdasyna \u00fdetiripdir. T\u00fcrkmenistany\u0148 topragy gadymy d\u00f6w\u00fcrlerden ba\u015flap Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00fdoluny\u0148 \u00e7atrygynda \u00fderle\u015fip, onu\u0148 a\u00fdrylmaz bir b\u00f6legi bolup dur\u00fdar. Ol di\u0148e bir \u00dd\u00fcpek \u00fdoly bolmak bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem halklary\u0148 sy\u00fdasy, durmu\u015f-ykdysady, ylym-bilim, medeni gatna\u015fyklarda biri &#8211; birlerine t\u00e4sir etmeklerine getiripdir. \u00ddurdumyzy\u0148 pa\u00fdtagty g\u00f6zelligi\u0148, sy\u00fdahat\u00e7ylygy\u0148, medeni\u00fdetleri\u0148 hem-de ge\u0148 &#8211; ta\u0148 binalary\u0148 \u015f\u00e4heri. \u015eol seb\u00e4pli &#8211; de onda gurul\u00fdan her bir binany\u0148 a\u00fdratynlygy d\u00fcn\u00fd\u00e4 medi\u00fda gi\u0148i\u015fliginde mahabatlary\u0148 \u00f6\u00fdj\u00fcgi h\u00f6km\u00fcnde \u00fda\u015fa\u00fdat. Munu\u0148 \u00f6zi jahanke\u015fdeligi \u00f6sd\u00fcrmek maksady bilen edil\u00fd\u00e4n i\u015fleri\u0148 na\u00fdba\u015fysy di\u00fdmek bolar. \u00ddurdumyza we \u00fdurdumyzy\u0148 ra\u00fdatlaryny\u0148 be\u00fdleki \u00fdurtlara sy\u00fdahat\u00e7ylygyny \u00fdola go\u00fdmak \u00fc\u00e7in \u00fdurdumyzda birn\u00e4\u00e7e sy\u00fdahat\u00e7ylyk k\u00e4rhanalary z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Sanly ulgam arkaly bizi\u0148 \u00fdurdumyzda hereket ed\u00fdan sy\u00fdahat\u00e7ylyk k\u00e4rhanalaryny\u0148 ed\u00fd\u00e4n i\u015flerini, olary\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 jahanke\u015fdelerine ber\u00fd\u00e4n hyzmatyny sanap ge\u00e7erden k\u00e4n. Tehnologi\u00fda e\u00fd\u00fd\u00e4mi a\u00e7y\u015flardan doly, asyr \u00f6s\u00fc\u015fleri\u0148, \u00f6zgeri\u015fleri\u0148, t\u00e4zelikleri\u0148, tehnologi\u00fdalary\u0148 asyry boldy. Bu asyrda tehnologi\u00fdalar g\u00f6rl\u00fcp- e\u015fidilmedik derejede \u00f6sdi. Olary\u0148 a\u00fdratynlygy bolsa, h\u00e4zirki zaman \u00f6sen islegli adamzady\u0148 \u00f6s\u00fc\u015f a\u00fdratynlyklary bilen bap gelmegi sazla\u015fykly \u00fdagda\u00fdy kemala getir\u00fd\u00e4r. Jahanke\u015fdelere we sy\u00fdahat\u00e7ylara \u00fdlmy, medeni , taryhy a\u00fdratynlyklary bolan \u00fderleri g\u00f6rkezmek we ol \u00fderlere sy\u00fdahat\u00e7ylary \u00e4kitmek meselesi hem \u00fdola go\u00fdul\u00fdar. T\u00e4ze e\u00fd\u00fdamy\u0148 ikinji m\u00fc\u0148\u00fdyllygynda h\u00e4li ylmy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fi \u00f6sen d\u00f6wletlerde hem \u00fdokary d\u00e4ldi. Be\u00fdik d\u00f6wletlerde ylym bo\u00fdun\u00e7a be\u00fdik ynsanlar \u00fda\u015fapdyr. Olary\u0148 eden a\u00e7y\u015flary bilen tany\u015fmak bu esasan jahanke\u015fdelikde \u00fd\u00f6rg\u00fcnli hadysadyr. Aly\u015fir Nowa\u00fdy taryhy maglumatlara g\u00f6r\u00e4, birn\u00e4\u00e7e \u00fdyllap, Seljuk soltanlygynda z\u00e4hmet \u00e7ekipdir. Ol \u00fderde astronomi\u00fda, \u00fdyldyzlar ylmy, seljuk soltanlygy\u0148 kartay \u00fdaly ylmy a\u00e7y\u015flar bilen \u00fdurdu\u0148 abra\u00fdyny \u00fdokary g\u00f6term\u00e4ge<br \/>\n\u00e7al\u015fypdyrlar. Ylym bilen bagly sy\u00fdahatlar g\u00fcndogarda kerwen \u00fdollaryny\u0148 \u00fcsti bilen amala a\u015fyrylypdyr. Elbetde munu\u0148 \u00f6zi ynsan tebigatyny\u0148 n\u00e4m\u00e4 \u00fdakyndygyny,ha\u00fdsy jisimler bilen galta\u015fma ukybyny\u0148 bardygyny subut etm\u00e4ge we be\u00fdleki a\u00e7y\u015flary etm\u00e4ge hem uly<br \/>\nm\u00fcmkin\u00e7ilikler a\u00e7\u00fdar. Ylmy pikirler \u00f6s\u00fcp, gi\u0148elip bizi\u0148 g\u00fcnlerimize \u00e7enli ylmy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fine itergi berip gelmeginde jahanke\u015fdeligi\u0148 roly \u00fdokarydyr. \u015ee\u00fdlelikde d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fda\u00fdran ylymlar \u00f6z \u00fderini tapypdyr. Sy\u00fdahat\u00e7ylyk ulgamyny\u0148 ykdysady tarapdan hem \u00fdokary netijeler gazanmagy bu g\u00fcnki g\u00fcn \u00fdurdumyzda edil\u00fd\u00e4n i\u015fleri\u0148, sy\u00fdahat\u00e7ylyk bo\u00fdun\u00e7a , ylmy i\u015fler bo\u00fdun\u00e7a hem edil\u00fd\u00e4n i\u015fleri\u0148 netijeliligini artdyr\u00fdar. Dost \u2013 doganlyk sy\u00fdasaty netijesinde d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcne, parahats\u00f6\u00fd\u00fcjilikli \u00fdurtlara jahanke\u015fdeligi\u0148 uzamagy bolsa, \u00fdurdumyzda bu uguruy\u0148 gerimini\u0148 has gi\u0148e\u00fd\u00e4ndigini alamatlandyr\u00fdar.Munu\u0148 \u00f6zi s\u00f6wda- aragatna\u015fyk<br \/>\nmeselesinde i\u0148 uly \u00fcst\u00fcnlikleri ber\u00fd\u00e4r.G\u00f6zel \u015f\u00e4herler, g\u00f6zel pa\u00fdtagtlar sy\u00fdahat\u00e7ylary\u0148 i\u0148 g\u00f6zel du\u00fdgularyny o\u00fdar\u00fdar. G\u00f6zellikde de\u0148i &#8211; ta\u00fdy bolmadyk \u015f\u00e4herler ynsan ruhunda a\u00fdratyn bir \u00fdatlama galdyr\u00fdar. \u00c7\u00fcnki ynsanlar bir- birleri bilen bu du\u00fdgulary pa\u00fdla\u015f\u00fdarlar.Olar bu du\u00fdga \u00f6zlerini\u0148 wagtlaryny we ykdysady ugry bo\u00fdun\u00e7a \u00e7ykda\u00fdjylaryny<br \/>\ned\u00fd\u00e4rler. Bu g\u00f6zel du\u00fdgyny\u0148 gymmatyny hi\u00e7 bir zat bilen \u00e7aly\u015fma\u00fdarlar. Bu \u00e4hli g\u00f6zel \u015f\u00e4herlere sy\u00fdahata bar\u00fdan sy\u00fdahat\u00e7ylara hem degi\u015flidir. Sy\u00fdahat\u00e7ylyk ugry bo\u00fdun\u00e7a gezelen\u00e7 edil\u00fd\u00e4n \u015f\u00e4herlerde h\u00e4zirki g\u00fcne \u00e7enli arhitektura \u00fdadyg\u00e4rliklerini\u0148 goragyndan ba\u015fga- da d\u00e4p-dessurlary saklamak \u00fc\u00e7in aja\u00fdyp festiwallary\u0148 ge\u00e7irilmegi hem- de konferensi\u00fdalary\u0148 ge\u00e7irilmegi esasan jahanke\u015fdelik bilen me\u015fgullan\u00fdan ra\u00fdatlary\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Her \u015f\u00e4heri\u0148 hem her bir g\u00f6zel \u00fderleri\u0148 hem \u00f6z\u00fcne mahsus h\u00e4si\u00fdetli a\u00fdratynlyklary bar. Esasan festiwallar, d\u00e4p-dessurlary\u0148 festiwallary ge\u00e7ilen \u00fdollary \u00fdatlamagy\u0148 festiwallary bolsa \u00f6r\u00e4n gyzykly hem t\u00e4sindir. Bu bolsa jahanke\u015fdeleri\u0148 \u00f6m\u00fcrlik \u00fdadynda galjak zatlardyr. Her bir \u015f\u00e4herde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n muze\u00fdlerd\u00e4ki eksponatlar hem d\u00fcn\u00fd\u00e4 jahanke\u015fdelik ylmynda, taryh\u00e7ylary\u0148 hem- de alymlary\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Ol \u00fdere baran jahanke\u015fdelerde taryhy du\u00fdgyny\u0148 o\u00fdanmagy hem hut \u015fol seb\u00e4plidir. D\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 uly \u00fdadyg\u00e4rlik eserlerini\u0148 toplumy bolan \u015f\u00e4herlerd\u00e4ki he\u00fdkelleri we da\u015f sarkofaglar d\u00fcn\u00fd\u00e4 jahanke\u015fdelerini\u0148 i\u0148 iri sy\u00fdahat\u00e7ylyk ed\u00fd\u00e4n \u00fderleridir. D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n muze\u00fdleri\u0148 hem g\u00f6zelligi, olary\u0148 taryhy yzlaryny g\u00f6rmek \u00fc\u00e7in sy\u00fdahat\u00e7ylygy\u0148 \u00fdokary derejesini amala a\u015fyrmak \u00fc\u00e7in z\u00e4hmet \u00e7ekil\u00fd\u00e4r.Muze\u00fdlerde gymmatly nusgalary, \u015fol sanda re\u0148kli suratlar bilen bezelen i\u0148 me\u015fhur nusgalar saklan\u00fdar. \u015e\u00e4heri\u0148 g\u00f6zelligi ha\u00fdran galdyr\u00fdar. \u00c7\u00fcnki binag\u00e4rlik ulgamyny\u0148 orta asyrlar modernizasi\u00fdasyna degi\u015fli bolmagy bu \u015f\u00e4heri jahanke\u015fdelik merkezibolmagy \u00fc\u00e7in tanad\u00fdar. Sy\u00fdahat\u00e7ylygy\u0148 derejesini\u0148 \u00fdokarlanmagy bu g\u00fcnki g\u00fcn d\u00fcn\u00fd\u00e4de parahat\u00e7ylygy\u0148 hem-de ynany\u015fmagy\u0148 bir subutnamasydyr.Halkara derejede \u00f6sen sy\u00fdahat\u00e7ylygy \u00fdola go\u00fdmak \u00fc\u00e7in g\u00f6zel \u015f\u00e4herleri\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti uludyr. \u015ee\u00fdlelikde oalr bu g\u00fcnki g\u00fcne \u00e7enli \u00f6z \u00e4hmi\u00fdetini \u00fditirenok. Bizi\u0148 \u00fdurdumyz halkara parahat\u00e7ylygy\u0148 \u00fdurdy h\u00f6km\u00fcnde dost &#8211; doganlygy hem \u00fdokary derejede sakla\u00fdar. Her bir d\u00f6wlet bilen bol\u015fy \u00fdaly d\u00fcrli d\u00f6wletler bilen aragatna\u015fygy \u00fdola go\u00fdan hem ylmy, hem medeni, hem ykdysady taraplary \u00f6sd\u00fcrmek , \u015fe\u00fdle- de jahanke\u015fdelik ugry bo\u00fdun\u00e7a \u00f6sd\u00fcrmek meseleleri bu g\u00fcnki g\u00fcn \u00fdokary derejelere e\u00fde bolandyr.Hyta\u00fd d\u00f6wledi d\u00fcn\u00fde d\u00f6r\u00e4li barlygyny subut ed\u00fd\u00e4r. \u00c7\u00fcnki medeni\u00fdetleri\u0148 merkezi, bir d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 a\u00e7aryny be\u00fdlekisinde gizl\u00e4p bil\u00fd\u00e4n, ertekilerde ady ge\u00e7en G\u00fcndogar hemi\u015fe-de \u00fd\u00fcpek \u00fdoluny\u0148 \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7\u00fd\u00e4n kerwenleri\u0148 ady bilen tanalypdyr. Elbetde d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 millionlar\u00e7a jahanke\u015fdelerini g\u00f6rm\u00e4ge \u00e7agyr\u00fdan,ge\u0148 hem t\u00e4sin ertekiler d\u00fcn\u00fd\u00e4sine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fd\u00e4n bizi\u0148 ak \u015f\u00e4herimiz d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 jahanke\u015fdelerini ha\u00fdran ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><strong>G\u00fclnar Begenjowa<\/strong><br \/>\n<strong>T\u00fcrkmen D\u00f6wlet Medeni\u00fdet institutyny\u0148 sy\u00fdahat\u00e7ylyk fakultetini\u0148<\/strong><br \/>\n<strong>talyby<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gahryman Arkadagymyzy\u0148 hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 tagallalary bilen \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fleri sy\u00fdahat\u00e7ylyk hem-de jahanke\u015fdelik babatynd ahem uly \u00f6s\u00fc\u015flere e\u00fde. \u00c7\u00fcnki t\u00fcrkmen halkyny\u0148 aja\u00fdyp bir nakyly bolan \u201cGezmek \u00f6m\u00fcrden\u201d di\u00fden nakyly d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 jahanke\u015fdelerini\u0148 hem-de ylym adamlaryny\u0148 durmu\u015fynda i\u0148 bir \u00fd\u00f6rg\u00fcnli s\u00f6zd\u00fcr. Jahanke\u015fdeligi\u0148 g\u00f6zelligine ta\u00fd \u00fdok. \u015eol g\u00f6zellik i\u00e7ki d\u00fcn\u00fd\u00e4\u0148 bilen rahat dem alyp, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7ar k\u00fcnj\u00fcne ser [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10182,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25952"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25957,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25952\/revisions\/25957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}