{"id":26148,"date":"2025-11-11T08:05:07","date_gmt":"2025-11-11T03:05:07","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26148"},"modified":"2025-11-11T08:05:07","modified_gmt":"2025-11-11T03:05:07","slug":"edebiyat-munun-ozi-gozyetmez-umman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26148","title":{"rendered":"Edebi\u00fdat \u2014 munu\u0148 \u00f6zi g\u00f6z\u00fdetmez umman."},"content":{"rendered":"<p>Edebi\u00fdat \u2014 munu\u0148 \u00f6zi g\u00f6z\u00fdetmez umman.Onu\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4sine n\u00e4\u00e7e arala\u015fdygy\u0148\u00e7a seni t\u00e4sinlikler barha \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Isle \u00f6z dili\u0148, isle da\u015fary \u00fdurt dilinde \u00fdazylan \u00e7eper eser bolsun tapawudy \u00fdok, kitaby alyp tany\u015flyk a\u00e7any\u0148dan t\u00e4ze ke\u015fpler, t\u00e4ze d\u00fc\u015f\u00fcnjeler, t\u00e4ze wakalar \u00f6z go\u00fdnuna durky-d\u00fc\u00fdrmegi bilen gaplap al\u00fdar.<\/p>\n<p>\u2026\u00c7. A\u015fyrow, \u00dd. Nasyrly, A. Atajanow, G. Gurbans\u00e4hedow, B. J\u00fcrmenek, B. Kerbaba\u00fdew, B. Se\u00fdt\u00e4kow, A. Ny\u00fdazow, G. Se\u00fditli\u00fdew, G. Burunow, M. Sopy\u00fdew. Bu ynsanlar doganlyk halklary\u0148, \u015fol sanda rus halkyny\u0148 eserlerini t\u00fcrkmen halkyna \u00fda\u00fddylar. Olar edebi\u00fdatda, terjime sungatynda \u00e7orba sowadan \u015fahsy\u00fdetler. Rus klassikasyny bizi\u0148 \u00e4hlimizem s\u00f6\u00fd\u00fcp oka\u00fdarys. Onda-da Pu\u015fkini, Lermontowy, \u00ddesenini. Olary\u0148 bizi\u0148 me\u015fhur terjime\u00e7ilerimiz tarapyndan halka \u00fdetirilen ba\u00fd eserleri bolsa, bizi\u0148 t\u00fcrkmen okyjylarymyza h\u00e4zirem \u00fdetirilip dur.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcni\u0148 aja\u00fdyp eserleri bilen d\u00fcn\u00fd\u00e4 me\u015fhur bolan i\u0148lis drama \u00fdazyjysy, \u015fahyr Wil\u00fdam \u015eekspir barada k\u00e4n zatlary a\u00fddyp ge\u00e7mek bolar. \u00ddazyjy 1564-nji \u00fdyly\u0148 23-nji aprelinde Stretford \u015f\u00e4herinde Jon \u015eekspiri\u0148 ma\u015fgalasynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 in\u00fd\u00e4r. Ma\u015fgalada uly perzent bolanso\u0148 ol okuwdan bo\u015f wagtlary kakasyna k\u00f6mekle\u015fmeli bol\u00fdar. Kakasy h\u00fcn\u00e4rment\u00e7lilik we s\u00f6wda bilen me\u015fgullansa, \u015eekspir deriden ellik tikip ony satmak bilen me\u015fgullan\u00fdar.<\/p>\n<p>Emma \u00fdazyjy edebi\u00fdata bolan hyjuwy seb\u00e4pli bu i\u015flerden sowa\u015fmaly bol\u00fdar. Ilki \u00fdazyjy sahna \u00fc\u00e7in p\u00fdesa \u00fdaz\u00fdar. Onu\u0148 h\u00e4zire \u00e7enli saklanyp galan 39 sany p\u00fdesasy bar.<\/p>\n<p>\u00ddazyjy 1599-njy \u00fdylda Londonda a\u00e7ylan we \u015fol d\u00f6wr\u00fc\u0148 i\u0148 uly teatry bolan \u201cGlobus\u201d atly teatry\u0148 ba\u015flygy bol\u00fdar. Ol teatra \u00fdolba\u015f\u00e7ylyk eden d\u00f6wr\u00fcnde onda g\u00f6rkezil\u00fd\u00e4n komedi\u00fdalary\u0148 we tragedi\u00fdalary\u0148 k\u00f6p\u00fcsini \u00f6zi \u00fdaz\u00fdar. \u015eekspir jemi 154 sany sonet \u00fdaz\u00fdar we onu\u0148 sonetlerini\u0148 birn\u00e4\u00e7esi d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli dillerine terjime edildi.<\/p>\n<p>Wil\u00fdam \u015eekspir h\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde-de me\u015fhur hasaplan\u00fdan eserlerini 1589-njy \u00fdyldan 1613-nji \u00fdyllar aralygynda \u00fdaz\u00fdar. \u00ddazyjy \u201cRomeo we Jul\u00fdetta\u201d atly eserini 1595-nji \u00fdylda \u00fdaz\u00fdar. Onu\u0148 bu eseri esasynda filmler d\u00f6redildi. Eseri\u0148 kitap g\u00f6rn\u00fc\u015fi d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 en\u00e7eme dillerine terjime edildi. \u201cKorol Lir\u201d, \u201cGamlet\u201d \u00fdaly eserleri hem \u00fdazyja me\u015fhurlyk getiren eserler hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p>Be\u00fdik i\u0148lis \u00fdazyjysy Wil\u00fdam \u015eekspir 1616-njy \u00fdyly\u0148 23-nji aprelinde 52 \u00fda\u015fy\u0148 i\u00e7inde aradan \u00e7yk\u00fdar. \u00d6z \u00f6mr\u00fcni\u0148 k\u00f6p b\u00f6legini p\u00fdesa, sonet \u00fdazmak bilen ge\u00e7iren \u00fdazyjyny\u0148 ykbaly edebi\u00fdat \u00e4lemine baglanan. H\u00e4zirki wagtda \u00fdazyjyny\u0148 d\u00f6reden en\u00e7eme eserleri d\u00fcn\u00fd\u00e4 edebi\u00fdatyny\u0148 d\u00fcrd\u00e4ne eserlerini\u0148 biri hasaplan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u2026Edebi\u00fdat, taryh, medeni gatna\u015fyklar d\u00f6wletleri\u0148 arasyndaky diplomatik gatna\u015fyklary has-da berkid\u00fd\u00e4r. Bu hemi\u015fe-de \u015fe\u00fdledi, h\u00e4zirem \u015fe\u00fdle.<\/p>\n<p><strong><em>Altyn \u00ddOLDA\u015eOWA,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Lebap wela\u00fdatyny\u00f1 Sa\u00fdat etrabyny\u00f1 21-nji orta mekdebini\u0148 t\u00fcrkmen-dili we edebi\u00fdaty mugallymy.<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edebi\u00fdat \u2014 munu\u0148 \u00f6zi g\u00f6z\u00fdetmez umman.Onu\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4sine n\u00e4\u00e7e arala\u015fdygy\u0148\u00e7a seni t\u00e4sinlikler barha \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Isle \u00f6z dili\u0148, isle da\u015fary \u00fdurt dilinde \u00fdazylan \u00e7eper eser bolsun tapawudy \u00fdok, kitaby alyp tany\u015flyk a\u00e7any\u0148dan t\u00e4ze ke\u015fpler, t\u00e4ze d\u00fc\u015f\u00fcnjeler, t\u00e4ze wakalar \u00f6z go\u00fdnuna durky-d\u00fc\u00fdrmegi bilen gaplap al\u00fdar. \u2026\u00c7. A\u015fyrow, \u00dd. Nasyrly, A. Atajanow, G. Gurbans\u00e4hedow, B. J\u00fcrmenek, B. Kerbaba\u00fdew, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26148"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26150,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26148\/revisions\/26150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}