{"id":26211,"date":"2025-11-21T22:34:08","date_gmt":"2025-11-21T17:34:08","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26211"},"modified":"2025-11-21T22:36:50","modified_gmt":"2025-11-21T17:36:50","slug":"myanma-halkynyn-tuwa-bolan-islegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26211","title":{"rendered":"M\u00fdanma  halkyny\u0148 t\u00fcw\u00e4 bolan islegi"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fdanma, \u00f6\u0148ki ady Birma, adam ba\u015fyna i\u0148 k\u00f6p t\u00fcwi sarp ed\u00fd\u00e4n \u00fdurtlary\u0148 biri bolup, t\u00fcwi bu \u00fdurdu\u0148 ilaty \u00fc\u00e7in di\u0148e bir azyk d\u00e4l, e\u00fdsem, ykdysady\u00fdeti\u0148 we medeni\u00fdeti\u0148 esasy b\u00f6legidir. T\u00fcwi M\u00fdanmada esasy azyk \u00f6n\u00fcmi hasaplan\u00fdar we ilaty\u0148 kalori\u00fda (i\u00fdmit) almagyny\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir.FAOSTAT maglumatlaryna g\u00f6r\u00e4, M\u00fdanmada adam ba\u015fyna t\u00fcwi sarp edili\u015fi \u00fdylda 270 kg t\u00f6weregi \u00fdokary derejede (d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 \u00fdokary g\u00f6rkezijileri\u0148 biri) saklan\u00fdar. Ilaty\u0148 sanyny\u0148 artmagy seb\u00e4pli t\u00fcw\u00e4 bolan umumy i\u00e7erki isleg \u00fdyly\u0148-\u00fdyldan art\u00fdar. Maglumatlara g\u00f6r\u00e4, 2010-njy \u00fdyldan b\u00e4ri degirmen edilen t\u00fcwini\u0148 \u00fdyllyk sarp edili\u015fi \u00fdyllyk orta\u00e7a 100,000 tonna t\u00f6weregi artdy.<\/p>\n<p>\u200b Oba \u00fderlerinde \u00fda\u015fa\u00fdan adamlary\u0148 aglabasy agyr z\u00e4hmet zerurlygy we be\u00fdleki nahar opsi\u00fdalaryny\u0148 \u00fdoklugy seb\u00e4pli g\u00fcnde \u00fc\u00e7 gezek t\u00fcwi i\u00fd\u00fd\u00e4rler.\u015e\u00e4her \u00fderlerinde ilat k\u00f6plen\u00e7 t\u00fcwini g\u00fcnde iki gezek i\u00fd\u00fd\u00e4r, seb\u00e4bi samosa, \u00e7\u00f6rek, makaron we be\u00fdleki \u00f6n\u00fcmler \u00fdaly be\u00fdleki naharlar we naharlar bilen hem i\u00fdmitlen\u00fd\u00e4rler. T\u00fcwi \u00fdurdu\u0148 \u00e4hli ekeran\u00e7ylyk \u00fderini\u0148 takmynan \u00fdarysyny e\u00fdele\u00fd\u00e4r we M\u00fdanmany\u0148 z\u00e4hmet g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 60%-den gowragy oba hojalygynda, esasan-da t\u00fcwi \u00f6n\u00fcm\u00e7iliginde z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bM\u00fdanma, i\u00e7erki islegi kanagatlandyrmak bilen birlikde, esasy t\u00fcwi eksport ed\u00fd\u00e4n \u00fdurtlary\u0148 hem biridir. Eksport mukdary i\u00e7erki \u00f6n\u00fcm\u00e7ilige we global bazardaky b\u00e4sde\u015flige baglydyr.\u00ddurtdaky dowam ed\u00fd\u00e4n sy\u00fdasy we ykdysady \u00fdagda\u00fdlar, \u015fol sanda \u00e7akny\u015fyklar we ykdysady kyn\u00e7ylyklar k\u00e4bir sebitlerde t\u00fcwi \u00f6n\u00fcm\u00e7iligine we logistikasyna t\u00e4sir edip, \u00fcpj\u00fcn\u00e7ilik zynjyrynda b\u00f6kden\u00e7liklere we bahalary\u0148 \u00fdokarlanmagyna seb\u00e4p bolup biler. Suw jo\u015fmalary, ta\u00fdfunlar we adatdan da\u015fary yssylar \u00fdaly tebigy hadysalar hasyly\u0148 m\u00f6\u00e7berini we hilini peseldip, i\u00e7erki islegi doly kanagatlandyrmakda kyn\u00e7ylyklar d\u00f6redip bil\u00fd\u00e4r.M\u00fdanmany\u0148 t\u00fcw\u00e4 bolan islegi \u00fdokary, \u00fd\u00f6ne durnukly bolmagynda gal\u00fdar. I\u00fdmit endikleri, ilaty\u0148 \u00f6smegi we t\u00fcwini\u0148 esasy azyk harydy bolmagy bu islegi\u0148 i\u0148 uly hereketlendirijileridir.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcwi M\u00fdanmany\u0148 ykdysady\u00fdetini\u0148 esasy s\u00fct\u00fcni bolup, \u00fdurdu\u0148 Gara\u00fdy\u015f I\u00e7erki \u00d6n\u00fcmini\u0148 (GI\u00d6) uly b\u00f6legini emele getir\u00fd\u00e4r we z\u00e4hmet g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 agramly b\u00f6legini \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.Oba hojalygy, esasan-da t\u00fcwi \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi, Myanmany\u0148 GI\u00d6-\u00fcni\u0148 (GI\u00d6) m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legini emele getir\u00fd\u00e4r (taryhy ta\u00fddan 20%-den gowrak).T\u00fcwi \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi di\u0148e oba hojalygy bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem, ga\u00fdtadan i\u015flemek, da\u015famak, logistika we eksport \u00fdaly pudaklara hem uly itergi ber\u00fd\u00e4r, bu bolsa \u00fdurdu\u0148 umumy ykdysady i\u015fje\u0148ligini artdyr\u00fdar.Oba hojalygy, \u015fol sanda t\u00fcwi \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi, \u00fdurdu\u0148 ilatyny\u0148 \u00fdarysyndan gowragyny i\u015f bilen \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r. T\u00fcwi ekin me\u00fddanlarynda we ga\u00fdtadan i\u015fle\u00fdi\u015f k\u00e4rhanalarynda m\u00fc\u0148ler\u00e7e adamy\u0148 durmu\u015fyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.Oba hojalyk sebitlerind\u00e4ki ma\u015fgalalary\u0148 aglabasy \u00fc\u00e7in t\u00fcwi s\u00f6wdasy esasy girdeji \u00e7e\u015fmesidir. T\u00fcwini\u0148 durnukly bahasy we hasyly obany\u0148 durnuklylygy \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n gowydyr. M\u00fdanma GDA-ny\u0148 (G\u00fcndogar-G\u00fcnorta Azi\u00fda) m\u00f6h\u00fcm t\u00fcwi eksport edijilerinden biridir. Eksportdan alnan girdeji \u00fdurda da\u015fary \u00fdurt wal\u00fdutasyny getirmegi\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir. M\u00fdanmany\u0148 t\u00fcwi esasan Hyta\u00fda, Afrikany\u0148 \u00fdurtlaryna we \u00ddewropany\u0148 k\u00e4bir d\u00f6wletlerine satyl\u00fdar. Eksporty\u0148 m\u00f6\u00e7beri M\u00fdanmany\u0148 halkara s\u00f6wdadaky ornuny kesgitle\u00fd\u00e4r.T\u00fcwi eksporty s\u00f6wda balansyny durnukla\u015fdyrmaga \u00fdardam ed\u00fd\u00e4r, \u00fdagny \u00fdurdu\u0148 import ed\u00fd\u00e4n harytlary \u00fc\u00e7in t\u00f6lem\u00e4ge k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4n pul seri\u015fdesini \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bGysga\u00e7a a\u00fddylanda, t\u00fcwi M\u00fdanmany\u0148 ykdysady\u00fdetinde Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlary \u00fc\u00e7in gazy\u0148 \u00fda-da pagtany\u0148 e\u00fdele\u00fd\u00e4n ornuna me\u0148ze\u015f esasy orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Ol, \u00fdurdu\u0148 i\u0148 uly i\u015f berijisi we da\u015fary \u00fdurt wal\u00fdutasyny\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u00e7e\u015fmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Agahanow Maksat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 101-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fdanma, \u00f6\u0148ki ady Birma, adam ba\u015fyna i\u0148 k\u00f6p t\u00fcwi sarp ed\u00fd\u00e4n \u00fdurtlary\u0148 biri bolup, t\u00fcwi bu \u00fdurdu\u0148 ilaty \u00fc\u00e7in di\u0148e bir azyk d\u00e4l, e\u00fdsem, ykdysady\u00fdeti\u0148 we medeni\u00fdeti\u0148 esasy b\u00f6legidir. T\u00fcwi M\u00fdanmada esasy azyk \u00f6n\u00fcmi hasaplan\u00fdar we ilaty\u0148 kalori\u00fda (i\u00fdmit) almagyny\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir.FAOSTAT maglumatlaryna g\u00f6r\u00e4, M\u00fdanmada adam ba\u015fyna t\u00fcwi sarp edili\u015fi \u00fdylda 270 kg t\u00f6weregi \u00fdokary [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26211"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26215,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26211\/revisions\/26215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}