{"id":26216,"date":"2025-11-21T22:38:10","date_gmt":"2025-11-21T17:38:10","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26216"},"modified":"2025-11-21T22:38:10","modified_gmt":"2025-11-21T17:38:10","slug":"yomut-goli-carwa-ruhun-we-deniz-yakasy-durnuklylygyn-nysany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26216","title":{"rendered":"\u00ddomut G\u00f6li \u00c7arwa Ruhu\u0148 we De\u0148iz \u00ddakasy Durnuklylygy\u0148 Ny\u015fany"},"content":{"rendered":"<p>\u00ddomut g\u00f6li \u2014 \u00ddomut t\u00fcrkmen ta\u00fdpasyny\u0148 \u00f6zbolu\u015fly milli ny\u015fany bolup, t\u00fcrkmen halylaryny\u0148 i\u0148 belli we gyzykly nagy\u015flaryny\u0148 biridir. \u00ddomutlar, esasan, Hazar de\u0148zini\u0148 g\u00fcndogar kenarlaryna gola\u00fd we Etrek j\u00fclgesinde \u00fda\u015fanlykdan, olary\u0148 g\u00f6lleri \u00e7arwa durmu\u015fyny\u0148 tebigat bilen baglany\u015fygyny \u015f\u00f6hlelendir\u00fd\u00e4r.\u00ddomut halylary k\u00f6plen\u00e7 has uzynrak we in\u00e7er\u00e4k g\u00f6rn\u00fc\u015fde dokalyp, olary\u0148 g\u00f6lleri be\u00fdleki ta\u00fdpalary\u0148kydan a\u00fdratyn tapawutlan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddomut g\u00f6lleri, adat\u00e7a, d\u00f6rtgyra\u0148ly (kwadrat) \u00fda-da romb \u015fekilli esasy elementlerden dur\u00fdar. Bu sadarak g\u00f6rn\u00fc\u015f, olar g\u00f6llerine go\u015f\u00fdan \u00e7yl\u015fyrymly i\u00e7ki we da\u015fky bezegleri bilen de\u0148agramlylygy sakla\u00fdar.G\u00f6lleri\u0148 i\u00e7i bir-birine gapma-gar\u015fy taraplara g\u00f6n\u00fckdirilen \u00e7yzykly \u00fda-da gy\u00fdakly nagy\u015flar bilen bezel\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>K\u00f6ne \u00ddomut G\u00f6li: Has gadymy hasaplan\u00fdar. K\u00f6plen\u00e7 diza\u00fdny\u0148 bur\u00e7laryndan \u00e7yk\u00fdan &#8220;a\u00fdakly&#8221; \u00fda-da &#8220;tarakly&#8221; \u015fekiller bilen h\u00e4si\u00fdetlendiril\u00fd\u00e4r, bu bolsa g\u00f6le hereket we dinamika ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bT\u00e4ze \u00ddomut G\u00f6li: D\u00f6rtgyra\u0148ly i\u00e7ki nagy\u015flary\u0148 go\u015fa gy\u00fdak \u00e7yzyklar bilen ha\u00e7la\u015fmagy arkaly d\u00f6r\u00e4p, has tanal\u00fdan diza\u00fdnlary\u0148 biridir.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddomut g\u00f6li \u00f6z\u00fcnde \u00e7arwa halky\u0148 durnuklylygyny, erkinligini we \u00e4hli kyn\u00e7ylyklara gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek ukybyny sakla\u00fdar.Durnuklylyk, \u00fder we maddy ba\u00fdlyk manysyny ber\u00fd\u00e4r. \u00ddomutlar k\u00f6plen\u00e7 atlary we dowarlary bilen me\u015fhur bolany \u00fc\u00e7in, bu \u015fekil olary\u0148 ba\u00fdlygyny we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f esasyny nygtapdyr.K\u00f6ne \u00ddomut g\u00f6l\u00fcnd\u00e4ki &#8220;a\u00fdaklar&#8221; hereketi, \u00e7ydamlylygy we \u00e7altlygy (bedewi\u0148 ny\u015fany) a\u0148lad\u00fdar. Bu element, k\u00f6plen\u00e7, &#8220;at to\u00fdnagy&#8221; \u00fda-da &#8220;gu\u015f a\u00fdagy&#8221; \u00fdaly tebigatdan alnan we stilizirlenen \u015fekilleri \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar. K\u00e4bir \u00ddomut halylarynda du\u015f gel\u00fd\u00e4n &#8220;A\u00fdnaly g\u00f6l&#8221; diza\u00fdny, Hazar de\u0148zini\u0148 kenarlarynda \u00fda\u015fa\u00fdan halky\u0148 suw bilen bolan baglany\u015fygyny, arassa\u00e7ylygy we akyl-pa\u00fdhasy \u015f\u00f6hlelendir\u00fd\u00e4r.Teke g\u00f6li \u00fdaly, \u00ddomut g\u00f6li hem, esasan, \u00f6\u00fd-ojagy betbagt\u00e7ylyklardan we g\u00f6z degmeden goramak maksady bilen dokalypdyr.<\/p>\n<p>\u200b\ud83c\udfa8 Re\u0148k A\u00fdratynlyklary<\/p>\n<p>\u200b\u00ddomut halylary, Teke halylaryna garany\u0148da, gyzyl re\u0148ki\u0148 sarymtrak we go\u00fdy go\u0148ur \u00f6w\u00fc\u015fginlerini has gi\u0148den ulanmagy bilen tanal\u00fdar. \u015ee\u00fdle-de, ak, g\u00f6k we gara re\u0148kler g\u00f6lleri\u0148 has a\u00fddy\u0148 g\u00f6rkezilmegi \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdar. Bu re\u0148kler has k\u00f6p tebigy otlardan we minerallardan alynyp, halyny\u0148 \u00fd\u00fc\u0148\u00fcni\u0148 \u00fdum\u015faklygy bilen sazla\u015f\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddomut g\u00f6li \u2014 bu di\u0148e bir taryhy yz d\u00e4l, e\u00fdsem, t\u00fcrkmen zenanlaryny\u0148 \u00e7eper\u00e7ilik ussatlygyny\u0148 we \u00c7arwa ruhuny\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ugrundaky mydamalyk g\u00f6re\u015fini\u0148 hem ny\u015fanydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Rematulla\u00fdewa Jennet<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 101-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00ddomut g\u00f6li \u2014 \u00ddomut t\u00fcrkmen ta\u00fdpasyny\u0148 \u00f6zbolu\u015fly milli ny\u015fany bolup, t\u00fcrkmen halylaryny\u0148 i\u0148 belli we gyzykly nagy\u015flaryny\u0148 biridir. \u00ddomutlar, esasan, Hazar de\u0148zini\u0148 g\u00fcndogar kenarlaryna gola\u00fd we Etrek j\u00fclgesinde \u00fda\u015fanlykdan, olary\u0148 g\u00f6lleri \u00e7arwa durmu\u015fyny\u0148 tebigat bilen baglany\u015fygyny \u015f\u00f6hlelendir\u00fd\u00e4r.\u00ddomut halylary k\u00f6plen\u00e7 has uzynrak we in\u00e7er\u00e4k g\u00f6rn\u00fc\u015fde dokalyp, olary\u0148 g\u00f6lleri be\u00fdleki ta\u00fdpalary\u0148kydan a\u00fdratyn tapawutlan\u00fdar. \u200b\u00ddomut g\u00f6lleri, adat\u00e7a, d\u00f6rtgyra\u0148ly [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26217,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26216\/revisions\/26217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}