{"id":26256,"date":"2025-11-22T21:51:17","date_gmt":"2025-11-22T16:51:17","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26256"},"modified":"2025-11-22T21:51:17","modified_gmt":"2025-11-22T16:51:17","slug":"berlinin-dowlet-kitaphanasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26256","title":{"rendered":"Berlini\u0148 D\u00f6wlet Kitaphanasy"},"content":{"rendered":"<p>Berlini\u0148 D\u00f6wlet Kitaphanasy (Staatsbibliothek zu Berlin), gysga\u00e7a &#8220;Stabi&#8221; di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar, Germani\u00fdany\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm we d\u00fcn\u00fd\u00e4 derejesinde ykrar edilen uniwersal ylmy kitaphanasy hasaplan\u00fdar. Ol di\u0148e bir Germani\u00fdany\u0148 taryhyny we medeni\u00fdetini d\u00e4l, e\u00fdsem, d\u00fcn\u00fd\u00e4 taryhyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n \u00e4girt uly kolleksi\u00fda e\u00fdedir.Kitaphana 1661-nji \u00fdylda Brandensburg-Prussi\u00fdany\u0148 Kurf\u00fcrsty Fridrih Wilgelm I tarapyndan &#8220;Brandensburg Kurf\u00fcrst Kitaphanasy&#8221; ady bilen esaslandyryldy.<\/p>\n<p>\u200b Asyrlary\u0148 dowamynda Prussi\u00fdany\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7lenmegi bilen, kitaphana hem gi\u0148elip, 1918-nji \u00fdyldan so\u0148 Prussi\u00fda D\u00f6wlet Kitaphanasy adyny aldy we Germani\u00fdany\u0148 i\u0148 esasy ylmy merkezine \u00f6wr\u00fcldi.Ikinji Jahan Ur\u015fy we Germani\u00fdany\u0148 b\u00f6l\u00fcnmegi seb\u00e4pli, kitaphana esasy iki sany uly binada i\u015fle\u00fd\u00e4r.Bu, kitaphanany\u0148 taryhy we asyl binasydyr. Ol adat\u00e7a 1945-nji \u00fdyla \u00e7enli ne\u015fir edilen taryhy eserleri, gol\u00fdazmalary we gymmatly kolleksi\u00fdalary sakla\u00fdar.Binany\u0148 esasy okalga zallary we sergileri \u015fu \u00fderde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r.Bu bina G\u00fcnbatar Berlinde guruldy we esasan 1945-nji \u00fdyldan so\u0148 ne\u015fir edilen eserleri, \u015fe\u00fdle-de belli bir mowzuk kolleksi\u00fdalaryny sakla\u00fdar.Ol gi\u0148 okalga zallary, sanly hyzmatlar we k\u00f6p sanly ylmy-barlag materiallary bilen me\u015fhurdyr.<\/p>\n<p>Staatsbibliothek zu Berlin, uniwersal (\u00e4hli ylmy ugurlary \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdan) kolleksi\u00fdasy bilen me\u015fhurdyr. H\u00e4zirki wagtda ol 25 milliondan gowrak maglumat (material) sakla\u00fdar. Bu kitaphana d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 uly we gymmatly gol\u00fdazma kolleksi\u00fdalaryny\u0148 birine e\u00fdedir. Mu\u0148a \u00fd\u00f6neke\u00fd kitaplar d\u00e4l, e\u00fdsem:<\/p>\n<p>\u200bBetoweni\u0148 (Beethoven) we Motsarty\u0148 (Mozart) me\u015fhur a\u00fddym-saz eserlerini\u0148 asyl gol\u00fdazmalary.<\/p>\n<p>\u200bG\u00fdoteni\u0148 (Goethe), Kanty\u0148 (Kant) we Lessingi\u0148 (Lessing) \u00fdaly Germani\u00fdany\u0148 be\u00fdik akyldarlaryny\u0148 \u015fahsy resminamalary.<\/p>\n<p>\u200bG\u00fcndogar Gol\u00fdazmalary: Ol Azi\u00fdany\u0148, G\u00fcnorta-G\u00fcndogar \u00ddewropany\u0148 we Demirgazyk Afrikany\u0148 dilleri we medeni\u00fdetleri barada \u00f6r\u00e4n ba\u00fd gol\u00fdazma kolleksi\u00fdasyna e\u00fdedir. Mu\u0148a taryhy arap, pars, t\u00fcrkmen, hindi we hyta\u00fd eserleri hem degi\u015flidir.<\/p>\n<p>\u200bKartalar: D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e4hli d\u00f6w\u00fcrlerinden we sebitlerinden m\u00fc\u0148ler\u00e7e taryhy kartalary\u0148 esasy arhiwi.<\/p>\n<p>\u200bNe\u015firler we Gazetler: D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeginden k\u00f6ne we h\u00e4zirki zaman gazet-\u017eurnallaryny\u0148 gi\u0148i\u015fle\u00fdin \u00fdygyndysy bar.Staatsbibliothek di\u0148e bir taryhy gymmatlyklary saklamak bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem h\u00e4zirki zaman ylmy-barlaglar \u00fc\u00e7in hem esasy hyzmatlary h\u00f6d\u00fcrle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200b Germani\u00fdadaky we halkara derejesind\u00e4ki ylmy edaralar bilen kitap aly\u015f-\u00e7aly\u015f hyzmaty. Taryhy we be\u00fdleki eserleri\u0148 sanla\u015fdyrylan nusgalary, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 islendik k\u00fcnjeginden el\u00fdeterli bolmagy \u00fc\u00e7in h\u00f6d\u00fcrlen\u00fd\u00e4r.A\u00fdratyn kolleksi\u00fdalary (a\u00fddym-saz, kartalar, G\u00fcndogar eserleri) \u00f6wrenmek \u00fc\u00e7in \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen okalga zallary.<\/p>\n<p>\u200bBerlini\u0148 D\u00f6wlet Kitaphanasy di\u0148e bir kolleksi\u00fdasyny\u0148 ululygy bilen d\u00e4l, e\u00fdsem taryhy dowamlylygy we Germani\u00fdany\u0148 ylmy jemgy\u00fdetini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fine go\u015fan \u00e4girt uly go\u015fandy bilen hem m\u00f6h\u00fcm orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Gurbanguly\u00fdewa B\u00e4g\u00fcl<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 102-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berlini\u0148 D\u00f6wlet Kitaphanasy (Staatsbibliothek zu Berlin), gysga\u00e7a &#8220;Stabi&#8221; di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar, Germani\u00fdany\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm we d\u00fcn\u00fd\u00e4 derejesinde ykrar edilen uniwersal ylmy kitaphanasy hasaplan\u00fdar. Ol di\u0148e bir Germani\u00fdany\u0148 taryhyny we medeni\u00fdetini d\u00e4l, e\u00fdsem, d\u00fcn\u00fd\u00e4 taryhyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n \u00e4girt uly kolleksi\u00fda e\u00fdedir.Kitaphana 1661-nji \u00fdylda Brandensburg-Prussi\u00fdany\u0148 Kurf\u00fcrsty Fridrih Wilgelm I tarapyndan &#8220;Brandensburg Kurf\u00fcrst Kitaphanasy&#8221; ady bilen esaslandyryldy. \u200b Asyrlary\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26256"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26257,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26256\/revisions\/26257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}