{"id":26266,"date":"2025-11-22T21:58:24","date_gmt":"2025-11-22T16:58:24","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26266"},"modified":"2025-11-22T21:58:24","modified_gmt":"2025-11-22T16:58:24","slug":"turkmenistanyn-klimaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26266","title":{"rendered":"T\u00f9rkmenistany\u00f1 Klimaty"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 klimaty \u00fc\u00e7in di\u0148e bir howany\u0148 gyzgynlygyny\u0148 \u00fdokarylygy mahsus bolman, e\u00fdsem g\u00fcn \u015f\u00f6hlelerini\u0148 dowamlylygy hem mahsusdyr. Merkezi we G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Garagumu\u0148 g\u00fcndogarynda orta hasap bilen ol \u00fdylda 2800\u20133100 sagada \u00fdet\u00fd\u00e4r, emma de\u0148iz \u00fdakasyndaky \u00fderlerde we K\u00f6petdagy\u0148 demirgazyk e\u0148\u0148itlerinde birneme azal\u00fdar. G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini\u0148 dowamlylygy \u00fdanwarda 100 sagatdan 150 sagada, i\u00fdulda bolsa 320 sagatdan 400 sagada \u00e7enli \u00fc\u00fdtg\u00e4p dur\u00fdar.G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini\u0148 dowamlylygy bulutlylyk bilen \u00fdakyndan baglany\u015fyklydyr. Bulutlylygy\u0148 orta\u00e7a m\u00f6\u00e7beri \u00fdurdu\u0148 b\u00fctin \u00e7\u00e4ginde pes, \u00fdagny 3-4 baldyr. T\u00fcrkmenistanda a\u00e7yk we ala bulutly g\u00fcnler k\u00f6p bol\u00fdar. G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Garagumda a\u00e7yk howaly g\u00fcnleri\u0148 \u00fdyllyk maksimumy 165\u2013185 g\u00fcn bolup, \u00dc\u0148\u00fcz a\u0148yrsyndaky Garagumda 122\u2013132 g\u00fcne we Hazar de\u0148zini\u0148 kenarlarynda 100 g\u00fcne \u00e7enli azal\u00fdar. T\u00fcrkmenistanda ygal az d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r. \u00ddylda orta hasap bilen 80 mm-den 360 mm-e \u00e7enli ygal d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>B\u00fctin \u00fdyly\u0148 dowamynda gurak ma\u00fdyl howaly pasyl bilen has \u00e7ygly sowuk howaly pasyl \u00e7\u00fcrt-kesik tapawutlan\u00fdar. Sowuk howaly pasylda d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n ygal, ma\u00fdyl howaly pasylda d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n ygala garanda, 2\u20133 esse k\u00f6p bol\u00fdar. B\u00fctin \u00fdyly\u0148 dowamynda ygal de\u0148 d\u00fc\u015fme\u00fd\u00e4r hem-de birsyhly \u00fc\u00fdtg\u00e4p dur\u00fdar. A\u00fdry-a\u00fdry \u00fdyllarda atmosfera ygallaryny\u0148 \u00fdyllyk mukdary 24 mm-den 564 mm-e \u00e7enli \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r. K\u00e4mahallar ygaly\u0148 gije-g\u00fcndizlik mukdary en\u00e7eme \u00fdyly\u0148 orta\u00e7a a\u00fdlyk kadasyndan hem birn\u00e4\u00e7e esse art\u00fdar. Ygal gar g\u00f6rn\u00fc\u015finde on\u00e7akly k\u00f6p d\u00fc\u015fme\u00fd\u00e4r, \u00f6zi hem, k\u00f6plen\u00e7, no\u00fdabrdan marta \u00e7enli bolan aralykda \u00fdag\u00fdarda hem \u201330\u201336\u00b0C-\u00e4, g\u00fcnorta-g\u00fcnbatarda we Hazar de\u0148zini\u0148 kenar \u00fdakalarynda bolsa \u201317\u201319\u00b0C-\u00e4 \u00fdet\u00fd\u00e4r. Tomsuna d\u00fczl\u00fcklerde yssy we gurak bol\u00fdar. Ol \u00fderlerde howany\u0148 \u00fdokary temperaturasy i\u00fdulda, kenar\u00fdaka etraplarda bolsa awgustda bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Howany\u0148 \u00fc\u00fdtgewsiz temperaturasy Merkezi we G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Garagumda +45\u201350\u00b0C-\u00e4 \u00fdet\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 demirgazygynda, kenar\u00fdaka etraplarda we daglarda howany\u0148 gyzgynlygy pesel\u00fd\u00e4rT\u00fcrkmenistany\u0148 klimaty. Ol kontinental we gurak klimata e\u00fde bol\u00fdar. Klimaty\u0148 \u015funu\u0148 \u00fdaly \u00fdagda\u00fdy atmosferany\u0148 sirkul\u00fdasi\u00fdasyny\u0148 a\u00fdratynlyklary, \u00fdurdu\u0148 \u00e4girt uly materigi\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015finde bolmagy, mundan ba\u015fga-da g\u00fcnortada \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4nligi hem-de g\u00fcnorta-g\u00fcndogarda we g\u00fcnortada dag ulgamlaryny\u0148 barlygy bilen baglany\u015fyklydyr. Klimaty\u0148 kontinentallygy we guraklygy T\u00fcrkmenistany\u0148 ygala garyp, G\u00fcn energi\u00fdasyna ba\u00fd \u00fclke bolmagyna seb\u00e4p bol\u00fdar. Ol \u00f6z\u00fcni\u0148 geografik \u00fdagda\u00fdyna g\u00f6r\u00e4 G\u00fcnden \u00f6r\u00e4n k\u00f6p \u00fdylylyk al\u00fdar. G\u00f6s-g\u00f6ni G\u00fcn radiasi\u00fdasyndan\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n \u00fdylylygy\u0148 \u00fdyllyk mukdary \u00fdurtda demirgazykda 80 kkal\/sm\u00b2-e, g\u00fcnorta-g\u00fcndogarda bolsa 110 kkal\/sm\u00b2-e \u00fdet\u00fd\u00e4r. Jemi radiasi\u00fdany\u0148 \u00fdyllyk mukdary \u00fdurdu\u0148 demirgazyk-g\u00fcnbatarynda 130 kkal\/sm\u00b2 bolanlygyndan g\u00fcnorta-g\u00fcnbatarynda 160 kkal\/sm\u00b2-e \u00e7enli \u00fc\u00fdtg\u00e4p dur\u00fdar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistanda howany\u0148 gyzgynlygy \u00fdyly\u0148 dowamynda \u00fcz\u00fcl-kesil \u00fc\u00fdtg\u00e4p dur\u00fdar. D\u00fczl\u00fcklerde orta\u00e7a \u00fdyllyk temperatura demirgazykda +11\u201313\u00b0C bolanlygyndan g\u00fcnorta-g\u00fcndogarda +15\u201318\u00b0C-\u00e4 \u00e7enli \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r. Daglarda \u00fdokaryk galdygy\u0148\u00e7a howany\u0148 temperaturasy pese d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r, \u00fdagny de\u0148iz derejesinden 1500\u20132000 m be\u00fdiklikde howany\u0148 temperaturasy +7\u201310\u00b0C-\u00e4 de\u0148dir. \u00ddanwar i\u0148 sowuk a\u00fd hasaplan\u00fdar. Bu a\u00fdy\u0148 orta\u00e7a temperaturasy \u00fdurdu\u0148 demirgazyk-g\u00fcndogarynda \u20136\u00b0 bolanlygyndan g\u00fcnorta-g\u00fcndogarynda +3\u00b0, \u00e7etki g\u00fcnorta-g\u00fcnbatarynda bolsa +5\u00b0C-\u00e4 \u00e7enli \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r. Sowuk howa massalaryny\u0148 agdyklyk ed\u00fd\u00e4n k\u00e4bir \u00fdyllary gy\u015fyna has gazaply bol\u00fdar, a\u00fdaz uzak wagtlap saklan\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00d6wezmyradowa Nur\u015fat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 102-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 klimaty \u00fc\u00e7in di\u0148e bir howany\u0148 gyzgynlygyny\u0148 \u00fdokarylygy mahsus bolman, e\u00fdsem g\u00fcn \u015f\u00f6hlelerini\u0148 dowamlylygy hem mahsusdyr. Merkezi we G\u00fcnorta-G\u00fcndogar Garagumu\u0148 g\u00fcndogarynda orta hasap bilen ol \u00fdylda 2800\u20133100 sagada \u00fdet\u00fd\u00e4r, emma de\u0148iz \u00fdakasyndaky \u00fderlerde we K\u00f6petdagy\u0148 demirgazyk e\u0148\u0148itlerinde birneme azal\u00fdar. G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini\u0148 dowamlylygy \u00fdanwarda 100 sagatdan 150 sagada, i\u00fdulda bolsa 320 sagatdan 400 sagada \u00e7enli \u00fc\u00fdtg\u00e4p [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26266"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26267,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26266\/revisions\/26267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}