{"id":26272,"date":"2025-11-22T22:02:30","date_gmt":"2025-11-22T17:02:30","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26272"},"modified":"2025-11-22T22:02:30","modified_gmt":"2025-11-22T17:02:30","slug":"ylym-name","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26272","title":{"rendered":"Ylym N\u00e4me?"},"content":{"rendered":"<p>\u200bYlym (T\u00fcrkmen dilinde: Ylym) &#8211; bu durmu\u015fy\u0148, tebigaty\u0148 we \u00e4lemi\u0148 esasy d\u00fczg\u00fcnlerini, hadysalaryny we kanunlaryny \u00f6wrenmek, d\u00fc\u015f\u00fcndirmek we olara g\u00f6zeg\u00e7ilik etmek \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan yzygiderli we usuly\u00fdetli bilimler ulgamydyr. Gysga\u00e7a a\u00fddylanda, ylym bilimlere \u00fdetmegi\u0148 we olary gurmagy\u0148 \u00f6zbolu\u015fly usulydyr.Ylym \u00fd\u00f6neke\u00fd ynan\u00e7 \u00fda-da \u00e7aklama d\u00e4ldir; ol a\u00fdratyn bir d\u00fczg\u00fcne e\u00fder\u00fd\u00e4r. Bu d\u00fczg\u00fcn, Ylmy Metod ady bilen bellidir.<\/p>\n<p>\u200bG\u00f6zeg\u00e7ilik (Observasi\u00fda): Ilki bilen, hadysany\u0148 n\u00e4hili bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4ndigini synlamak.<\/p>\n<p>\u200bSora\u00fdy\u015f (Sorag): &#8220;N\u00e4me \u00fc\u00e7in be\u00fdle bol\u00fdar?&#8221; \u00fda-da &#8220;N\u00e4dip bol\u00fdar?&#8221; di\u00fden soragy bermek.<\/p>\n<p>\u200b\u00c7aklama (Gipoteza): Soraga jogap h\u00f6km\u00fcnde wagtla\u00fdyn d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015f d\u00f6retmek. Bu, barlamagy talap ed\u00fd\u00e4n \u00fd\u00f6neke\u00fd \u00e7aklama.<\/p>\n<p>\u200bEksperiment (Synag): \u00c7aklamany\u0148 dogrudygyny \u00fda-da \u00fdal\u0148y\u015fdygyny anyklamak \u00fc\u00e7in g\u00f6zeg\u00e7ilik astynda synaglary ge\u00e7irmek.<\/p>\n<p>\u200b Synaglary\u0148 netijelerini seljermek we \u00e7aklamany\u0148 tassyklanyp-tassyklanmandygyny kesgitlemek.<\/p>\n<p>\u200bK\u00f6p sanly ylmy barlaglar we ga\u00fdtalan\u00fdan synaglar arkaly tassyklanan gi\u0148 we \u00e4hlihalk d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015fler Ylmy Teori\u00fda (m.\u00e7., Ewol\u00fdusi\u00fda teori\u00fdasy) \u00fda-da Ylmy Kanun (m.\u00e7., Agyrlyk kanuny) bolup gal\u00fdar. Hakyky ylym \u00fdal\u0148y\u015flanyp bilinmelidir. \u00ddagny, ylmy \u00e7aklamany\u0148 dogry d\u00e4ldigini subut edip biljek synagy\u0148 bolmagy zerurdyr.Ylmy\u0148 Durmu\u015fdaky OrnyYlym adamy\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u00fcst\u00fcnliklerinden biridir. Ol di\u0148e bir bilim toplamak d\u00e4l-de, e\u00fdsem b\u00fctin durmu\u015fymyzy \u00fc\u00fdtget\u00fd\u00e4n g\u00fc\u00fd\u00e7d\u00fcr.H\u00e4zirki zaman tehnologi\u00fdalary\u0148 hemmesi (telefonlar, internet, lukman\u00e7ylyk enjamlary) ylmy a\u00e7y\u015flara esaslan\u00fdar.Ylym keselleri bejermegi\u0148, waksinalary\u0148 we operasi\u00fdalary\u0148 usullaryny d\u00f6redip, adam \u00f6mr\u00fcni uzaltdy we durmu\u015f hilini \u00fdokarlandyrdy. Kopernigi\u0148 \u00dderi\u0148 D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 merkezi d\u00e4ldigini g\u00f6rkezmegi \u00fdaly, ylym bizi\u0148 \u00e4lem hakyndaky gara\u00fd\u015fymyzy yzygiderli \u00e7u\u0148la\u015fdyr\u00fdar. Klimat \u00fc\u00fdtgemesi, energi\u00fda \u00fdetmez\u00e7iligi we azyk howpsuzlygy \u00fdaly global kyn\u00e7ylyklary\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fctleri di\u0148e ylmy g\u00f6zlegler arkaly tapylyp bilner.<\/p>\n<p>Ylmy\u0148 i\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7li tarapy onu\u0148 \u00f6z\u00fcni d\u00fczetmek ukybydyr. Ylymda k\u00f6ne teori\u00fdalar t\u00e4ze subutnamalar we gowy d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015fler bilen \u00e7al\u015fyrylyp bilner.<\/p>\n<p>\u200bMeselem, bir wagtlar alymlar \u00e4lemi\u0148 hemi\u015felik we \u00fc\u00fdtgewsizdigini \u00e7akla\u00fdardylar, emma XX asyry\u0148 ba\u015fyndaky g\u00f6zeg\u00e7ilikler Uly Partlama Teori\u00fdasy (Big Bang Theory) \u00fdaly has \u00e7yl\u015fyrymly we dinamiki d\u00fcn\u00fd\u00e4 gara\u00fdy\u015flaryny d\u00f6retdi. \u00ddal\u0148y\u015fmak, ylmy \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legidir.<\/p>\n<p>Ylym &#8211; bu bizi\u0148 adaty aklymyzy\u0148 da\u015fyna \u00e7ykyp, \u00e4lemi\u0148 syrlaryny \u00e7\u00f6zm\u00e4ge synany\u015f\u00fdan ynsan ruhuny\u0148 i\u0148 \u00fdokary g\u00f6rn\u00fc\u015fidir. Ol ebedi g\u00f6zlegde, t\u00e4ze zatlary \u00f6wrenmek we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni has gowy d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00fc\u00e7in yzygiderli hereket ed\u00fd\u00e4n g\u00fc\u00fd\u00e7dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Tekeba\u00fdewa Merjen<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 102-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bYlym (T\u00fcrkmen dilinde: Ylym) &#8211; bu durmu\u015fy\u0148, tebigaty\u0148 we \u00e4lemi\u0148 esasy d\u00fczg\u00fcnlerini, hadysalaryny we kanunlaryny \u00f6wrenmek, d\u00fc\u015f\u00fcndirmek we olara g\u00f6zeg\u00e7ilik etmek \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan yzygiderli we usuly\u00fdetli bilimler ulgamydyr. Gysga\u00e7a a\u00fddylanda, ylym bilimlere \u00fdetmegi\u0148 we olary gurmagy\u0148 \u00f6zbolu\u015fly usulydyr.Ylym \u00fd\u00f6neke\u00fd ynan\u00e7 \u00fda-da \u00e7aklama d\u00e4ldir; ol a\u00fdratyn bir d\u00fczg\u00fcne e\u00fder\u00fd\u00e4r. Bu d\u00fczg\u00fcn, Ylmy Metod ady bilen bellidir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26272"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26273,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26272\/revisions\/26273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}