{"id":26288,"date":"2025-11-22T22:16:49","date_gmt":"2025-11-22T17:16:49","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26288"},"modified":"2025-11-22T22:16:49","modified_gmt":"2025-11-22T17:16:49","slug":"fransiyanyn-milli-kitaphanasynyn-ozboluslylygy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26288","title":{"rendered":"Fransi\u00fdany\u0148 Milli Kitaphanasyny\u00f1 \u00d2zbolu\u015flylygy"},"content":{"rendered":"<p>Fransi\u00fdany\u0148 Milli Kitaphanasy (Biblioth\u00e8que Nationale de France \u00fda-da BnF), d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6ne we i\u0148 uly kitaphanalaryny\u0148 biridir. Onu\u0148 taryhy Orta asyrlara uzalyp, h\u00e4zirki wagtda Fransi\u00fdany\u0148 \u00e4hli ne\u015fir edilen mirasyny gorap saklamak we halka el\u00fdeterli etmek bo\u00fdun\u00e7a esasy borjy \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Ol di\u0148e bir fransuz medeni\u00fdetini\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem global bilimi\u0148 esasy merkezlerinden biridir.<\/p>\n<p>Kitaphanany\u0148 k\u00f6kleri XIV asyra, has takygy, Paty\u015fa \u00c7arlz V-i\u0148 (Charles V) d\u00f6wr\u00fcne uzal\u00fdar. Ol \u00fd\u00f6rite paty\u015fa kolleksi\u00fdasyny d\u00f6redipdir. 1537-nji \u00fdyldan ba\u015flap, Paty\u015fa Fransuany\u0148 I (Fran\u00e7ois I) Karary bilen, \u00e4hli fransuz ne\u015fir\u00fdatlaryny\u0148 kitaphanada bir nusgasyny go\u00fdmak (depozit) mejbury edildi. Bu, BnF-i\u0148 kolleksi\u00fdasyny\u0148 yzygiderli we doly \u00fdygnanmagyny \u00fcpj\u00fcn etdi.<\/p>\n<p>Fransuz rewol\u00fdusi\u00fdasyndan so\u0148, paty\u015falyk kolleksi\u00fdasy &#8220;Milli Kitaphana&#8221; di\u00fdlip atlandyryldy we halky\u0148 e\u00fde\u00e7iligine berildi, bu hem onu\u0148 \u00e4hmi\u00fdetini has artdyrdy.BnF h\u00e4zirki wagtda Pari\u017ei\u0148 d\u00fcrli \u00fderlerinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n d\u00f6rt sany esasy binada i\u015fle\u00fd\u00e4r, olary\u0148 her biri \u00f6zbolu\u015fly we a\u00fdratyn funksi\u00fda e\u00fdedir.<\/p>\n<p>Kitaphanany\u0148 h\u00e4zirki esasy merkezi bolup, 1996-njy \u00fdylda a\u00e7yldy. Ol d\u00f6rt sany be\u00fdik, a\u00e7yk kitap g\u00f6rn\u00fc\u015fli binalardan ybaratdyr we 11 milliondan gowrak kitaby \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdan esasy kolleksi\u00fdany sakla\u00fdar.Esasy okalga zallary we h\u00e4zirki zaman ne\u015firleri \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenendir.<\/p>\n<p>BnF-i\u0148 taryhy binasy bolup, ozalky Paty\u015fa Kitaphanasyny\u0148 esasy bolup hyzmat edipdir. Ol aja\u00fdyp taryhy zallary we okalga otaglary bilen me\u015fhurdyr. Esasan, Gymmatly gol\u00fdazmalar, kartalar, y\u015fyklandyrylan (illuminated) gol\u00fdazmalar we sungat eserleri \u00fdaly a\u00fdratyn kolleksi\u00fdalary sakla\u00fdar.Pari\u017e operasyny\u0148 taryhy we kolleksi\u00fdalaryna bagy\u015flanan a\u00fdratyn kitaphanadyr.<\/p>\n<p>\u200bEdebi\u00fdat we taryh bo\u00fdun\u00e7a \u00fd\u00f6ritele\u015fen kolleksi\u00fdalary sakla\u00fdar.BnF-i\u0148 kolleksi\u00fdasy 40 milliona gola\u00fd zady \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar we ol d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 ba\u00fd we i\u0148 k\u00f6pd\u00fcrli kolleksi\u00fdalaryny\u0148 biridir. IX asyra degi\u015fli Karoly\u0148 Kitabyny\u0148 nusgalary, orta asyrlary\u0148 y\u015fyklandyrylan kodeksleri we me\u015fhur fransuz \u00fdazyjylaryny\u0148 \u015fahsy gol\u00fdazmalary. D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e4hli d\u00f6w\u00fcrlerinden we sebitlerinden m\u00fc\u0148ler\u00e7e topografiki, taryhy we sy\u00fdasy kartalary\u0148 uly kolleksi\u00fdasy.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 gymmatly we i\u0148 k\u00f6ne kolleksi\u00fdalaryny\u0148 biri bolan gadymy grek, rim we be\u00fdleki siwilizasi\u00fdalary\u0148 m\u00fc\u0148ler\u00e7e te\u0148\u0148eleri we medallary. Fransuz we halkara a\u00fddym-saz eserlerini\u0148 notalary, \u00fdazgylary we filmleri.<\/p>\n<p>BnF-i\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm ba\u015flangy\u00e7laryny\u0148 biri Gallica atly sanly (digital) kitaphanasydyr. Bu platforma BnF-i\u0148 kolleksi\u00fdasyny\u0148 taryhy we me\u015fhur b\u00f6leklerini \u00e4hli d\u00fcn\u00fd\u00e4 ylmy jemgy\u00fdet\u00e7iligi \u00fc\u00e7in internet arkaly el\u00fdeterli ed\u00fd\u00e4r.Gallica arkaly \u00fd\u00fcz m\u00fc\u0148ler\u00e7e kitap, millionlar\u00e7a gazet sahypasy, suratlar we ses \u00fdazgylary el\u00fdeterlidir. Bu, fransuz dilini\u0148 we medeni\u00fdetini\u0148 global derejede \u00fda\u00fdramagyna uly go\u015fant go\u015f\u00fdar.Fransi\u00fdany\u0148 Milli Kitaphanasy, di\u0148e bir Fransi\u00fdany\u0148 intellektual taryhyny\u0148 merkezi d\u00e4l, e\u00fdsem, ylmy-barlag\u00e7ylary\u0148, taryh\u00e7ylary\u0148 we kitap a\u015fyklaryny\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeginden gel\u00fd\u00e4n esasy ybadathanasydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Allaberdi\u00fdew Mergen<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 103-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fransi\u00fdany\u0148 Milli Kitaphanasy (Biblioth\u00e8que Nationale de France \u00fda-da BnF), d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6ne we i\u0148 uly kitaphanalaryny\u0148 biridir. Onu\u0148 taryhy Orta asyrlara uzalyp, h\u00e4zirki wagtda Fransi\u00fdany\u0148 \u00e4hli ne\u015fir edilen mirasyny gorap saklamak we halka el\u00fdeterli etmek bo\u00fdun\u00e7a esasy borjy \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Ol di\u0148e bir fransuz medeni\u00fdetini\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem global bilimi\u0148 esasy merkezlerinden biridir. Kitaphanany\u0148 k\u00f6kleri XIV [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26289,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26288\/revisions\/26289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}