{"id":26308,"date":"2025-11-22T22:29:53","date_gmt":"2025-11-22T17:29:53","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26308"},"modified":"2025-11-22T22:29:53","modified_gmt":"2025-11-22T17:29:53","slug":"suwun-ustunde-gurlan-duysdaki-gurlusyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26308","title":{"rendered":"Suwu\u00f1 \u00f9st\u00f9nde gurlan d\u00f9\u00fd\u015fd\u00e0ki gurlu\u015fyk"},"content":{"rendered":"<p>Mont Saint-Michel, Fransi\u00fdany\u0148 Normandi\u00fda kenarynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n, taryhy monastyry bolan ga\u00fdaly ada, di\u0148e bir ybadathana d\u00e4l, e\u00fdsem, asyrlar bo\u00fdy sy\u00fdahat\u00e7ylary we taryh\u00e7ylary ha\u00fdran galdyryp gel\u00fd\u00e4n hakyky arhitektura we tebigat t\u00e4sinligidir.<\/p>\n<p>\u200bArchangel Mika\u00fdyly\u0148 bu\u00fdrugy bilen gurlu\u015fyk hakynda ilkinji ide\u00fda, b.e. 708-nji \u00fdylynda Awran\u015fy\u0148 \u00fdepiskopy Aubertu\u0148 d\u00fc\u015f\u00fcne giren Ba\u015f melek Mika\u00fdyl tarapyndan gel\u00fd\u00e4r. Rowa\u00fdata g\u00f6r\u00e4, Mika\u00fdyl o\u0148a bu ga\u00fdany\u0148 \u00fcst\u00fcnde ybadathana gurmagy tab\u015fyr\u00fdar. Ilkinji gezek \u00e4sgermezlik edilende, Melek Mika\u00fdyl \u00fdepiskopy\u0148 kelle \u00e7anagyna ot bilen \u00fdakyp, \u00fdene bir gezek \u00fdatlad\u00fdar (Aubertu\u0148 kellesi h\u00e4zirki wagtda yz galdyran \u00fderi bilen sergilen\u00fd\u00e4r).<\/p>\n<p>\u200bMont Saint-Michel a\u00fdlagy, \u00ddewropadaky i\u0148 \u00fdokary suw galmalary bilen me\u015fhurdyr. Suwu\u0148 derejesi pes we \u00fdokary suw galmagyny\u0148 arasyndaky tapawut 15 metre \u00e7enli \u00fdetip biler. Doly suw gelende, suwu\u0148 &#8220;\u00e7apyp bar\u00fdan aty\u0148 tizligine&#8221; e\u00fde bol\u00fdandygy a\u00fddyl\u00fdar, \u00fd\u00f6ne hasabatlarda i\u0148 \u00fdokary tizlik 6.1 km\/sag hasaba alyndy. Bu g\u00fc\u00fd\u00e7li tolkunlar we a\u00fdlagdaky \u00e7alt bat\u00fdan \u00e7\u00e4geler seb\u00e4pli, bu \u00fder ozallar gaty howply hasaplan\u00fdardy.<\/p>\n<p>\u00dd\u00fcz\u00fdyllyk uru\u015f d\u00f6wr\u00fcnde (XIV-XV asyrlar) Mont Saint-Michel ga\u00fdtalanma\u00fdan ga\u00fdtalamany g\u00f6rkezdi. Ol I\u0148lis go\u015funlaryny\u0148 otuz \u00fdyllyk gabawyna gar\u015fy durdy we hi\u00e7 ha\u00e7an basylyp alynmady. Onu\u0148 tebigy adadaky \u00fderle\u015fi\u015fi we g\u00fc\u00fd\u00e7li diwarlary muny m\u00fcmkin etdi. Monastyry\u0148 gurlu\u015fy orta asyrlardaky feodal jemgy\u00fdeti\u0148 i\u00fderarhi\u00fdasyny \u015fekillendir\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u200bI\u0148 \u00fdokarda: Huda\u00fd we Abbatlyk (ruhanylar).<\/p>\n<p>\u200bA\u015fakda: Uly zallar we asylly adamlary\u0148 ja\u00fdlary.<\/p>\n<p>\u200bI\u0148 a\u015fakda: D\u00fckanlar, \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ja\u00fdlary we da\u015fynda bolsa balyk\u00e7ylar bilen da\u00fdhanlary\u0148 ja\u00fdlary.<\/p>\n<p>Fransuz rewol\u00fdusi\u00fdasy d\u00f6wr\u00fcnde monastyr \u00fdapylyp, t\u00fcrm\u00e4 \u00f6wr\u00fcldi we halk arasynda &#8220;Wela\u00fdat Bastili\u00fdasy&#8221; di\u00fdlip atlandyryldy. Di\u0148e 1863-nji \u00fdylda Napoleon III-i\u0148 d\u00f6wr\u00fcnde \u00fdapyldy we 1874-nji \u00fdylda taryhy \u00fdadyg\u00e4rlik di\u00fdlip yglan edildi.Mont Saint-Michel, 1979-njy \u00fdyldan b\u00e4ri \u00ddUNESKO-ny\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 Mirasy sanawynda dur\u00fdar we her \u00fdyl 3 milliondan gowrak sy\u00fdahat\u00e7yny \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Bu, hakyky taryhy\u0148, arhitekturany\u0148 we tebigaty\u0148 ge\u0148 galdyryjy birle\u015fmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00ddazgylyjow Yslam<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 103-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mont Saint-Michel, Fransi\u00fdany\u0148 Normandi\u00fda kenarynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n, taryhy monastyry bolan ga\u00fdaly ada, di\u0148e bir ybadathana d\u00e4l, e\u00fdsem, asyrlar bo\u00fdy sy\u00fdahat\u00e7ylary we taryh\u00e7ylary ha\u00fdran galdyryp gel\u00fd\u00e4n hakyky arhitektura we tebigat t\u00e4sinligidir. \u200bArchangel Mika\u00fdyly\u0148 bu\u00fdrugy bilen gurlu\u015fyk hakynda ilkinji ide\u00fda, b.e. 708-nji \u00fdylynda Awran\u015fy\u0148 \u00fdepiskopy Aubertu\u0148 d\u00fc\u015f\u00fcne giren Ba\u015f melek Mika\u00fdyl tarapyndan gel\u00fd\u00e4r. Rowa\u00fdata g\u00f6r\u00e4, Mika\u00fdyl o\u0148a bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26308"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26308"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26309,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26308\/revisions\/26309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}