{"id":26324,"date":"2025-11-22T22:48:40","date_gmt":"2025-11-22T17:48:40","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26324"},"modified":"2025-11-22T22:48:40","modified_gmt":"2025-11-22T17:48:40","slug":"dokmacylygyn-sada-gornusi-bolan-kilimler-palaslar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26324","title":{"rendered":"Dokma\u00e7ylygy\u0148 sada g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolan kilimler (palaslar)"},"content":{"rendered":"<p>Aslynda-da, gadymy \u00e7arwa\u00e7ylyk jemgy\u00fdetinde, ilki bilen, i\u0148 sada h\u00fcn\u00e4rler \u00f6zle\u015fdiril\u00fd\u00e4r. Birinji ke\u00e7e basmak, palas, kilim kakyp dokamak, so\u0148 bolsa \u00e7itimli haly dokamak usuly d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Kilim kakmak we \u00f6\u00fdd\u00e4p, \u00fdagny nagy\u015f salyp palas dokamak d\u00e4bi T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeklerinde gi\u0148den \u00fda\u00fdrandyr. Palaslar hem halylar \u00fdaly, esasan, \u00f6\u00fdleri\u0148 i\u00e7ine \u00fdazmak \u00fc\u00e7in d\u00fc\u015fek h\u00f6km\u00fcnde ulanyl\u00fdar. \u00ddakyn G\u00fcndogar \u00fdurtlarynda dokalan palas zolaklary bilen \u00e7adyrlary, \u00fdagny \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f \u00f6\u00fdlerini \u00f6rt\u00fcpdirler. T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00e7\u00e4klerinde \u00fd\u00fc\u0148den we be\u00fdleki \u00fd\u00fcpl\u00fcklerden dokalan kilimi\u0148 halydan tapawudy \u2013 \u00fd\u00fcz tarapyny\u0148 \u00e7itimsiz, tekiz we gaty bolmagy hem-de ba\u015fga \u00fc\u00fdtge\u015fik nagy\u015flar bilen bezelmegidir. T\u00fcrkmenistanda kilim-palas usulynda dokalan \u00f6n\u00fcmleri\u0148 birn\u00e4\u00e7e g\u00f6rn\u00fc\u015fleribar. Olar: sallan\u00e7ak kilimi, ojakba\u015fy, \u00absep\u00bb palas, palas torba, un \u00e7uwallar, ikselik, uk ujy, horjun, namazlyk we be\u00fdleki hojalyk \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenen \u00f6n\u00fcmler. Edil halyda we ke\u00e7ede bol\u015fy \u00fdaly, palas bilen kilimde-de merkeze T\u00fcrkmen dokma\u00e7ylygyny\u0148 bu g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 mysaly h\u00f6km\u00fcnde Lebapda we G\u00fcnorta T\u00fcrkmenistany\u0148 wela\u00fdatlarynda dokal\u00fdan kilimleri g\u00f6rkezmek bolar. T\u00fcrkmen halylaryna salyn\u00fdan nagy\u015flar \u00fdaly, palaslara salyn\u00fdan\u00a0 nagy\u015flar hem \u00f6z\u00fcni\u0148 ta\u00fdpa a\u00fdratynlyklary bilen tapawutlan\u00fdar. Nagy\u015flar, k\u00f6plen\u00e7, geometrik h\u00e4si\u00fdetli \u015fekillerde bol\u00fdar. Lebapda dokal\u00fdan kilimi\u0148 biri \u00abgy\u00fddyr\u015fa\u00bb nagy\u015fly \u00e4rsary kilimidir. Bu usully nagy\u015f dokalanda i\u00e7 we da\u015f tarapyndan gy\u00fdyl\u00fdandygy seb\u00e4pli \u015fe\u00fdle at berlen. Balkanda \u00f6\u00fdd\u00fcmli\u00a0 \u00absep\u00bb palaslara \u00f6r\u00e4n owadan we sazla\u015fykly torlary\u0148 i\u00e7ine salnan \u00abbossany\u00bb, \u00abgo\u00e7bu\u00fdnuz\u00bb nagy\u015flary salyn\u00fdar. Palasy\u0148 merkezine salyn\u00fdan nag\u015fy\u0148 ady olary\u0148 adyny kesgitle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>G\u00fclpalaslar \u2013 \u00abbossany\u00bb, \u00abbu\u00fd nuz ly\u00bb, \u00abg\u00fcl\u00fda\u00fddyly\u00bb palaslardyr, \u015fe\u00fdle hem palaslary\u0148 \u00fd\u00f6rg\u00fcnli merkezi \u00abgo\u00e7ak\u00bb we \u00abgaza\u00fdak\u00bb nagy\u015flydyr. \u00abGo\u00e7ak\u00bb, \u00abgo\u00e7bu\u00fdnuz\u00bb nagy\u015flary be\u00fdik mer teb\u00e4ni\u0148 ny\u015fany h\u00f6km\u00fcnde palas na gy\u015f laryna si\u0148diril\u00fd\u00e4r. \u00abG\u00fcl\u00fda\u00fddy\u00bb nag\u015fy salnan namazlyklar, k\u00f6plen\u00e7, Ahal we Mary wela\u00fdatlarynda du\u015f gel\u00fd\u00e4r .Palaslar we kilimler k\u00f6p \u00fdurtlarda dokalyp, olary\u0148 hersini\u0148 \u00f6zbolu\u015fly g\u00f6zellik a\u00fdratynlygy bar. Palas-kilimler owadanlygy we berkligi bilen gi\u0148den me\u015fhurdyr. T\u00fcrkmen hojalygynda dokma \u00f6n\u00fcmleri bolan \u00e7uwaldyr horjunlar hem-de torbalar \u00f6\u00fddelip we kakylyp dokalypdyr.<\/p>\n<p>Kakma usulynda dokalan \u00e7uwallar, torbalar egin-e\u015fik saklamak, gap-ga\u00e7lary hem-de azyk harytlaryny, d\u00e4neleri, uny, kakadylan miweleri \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 i\u00e7inde saklamak \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenipdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Berdi\u00fdewa Le\u00fdli<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 104-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aslynda-da, gadymy \u00e7arwa\u00e7ylyk jemgy\u00fdetinde, ilki bilen, i\u0148 sada h\u00fcn\u00e4rler \u00f6zle\u015fdiril\u00fd\u00e4r. Birinji ke\u00e7e basmak, palas, kilim kakyp dokamak, so\u0148 bolsa \u00e7itimli haly dokamak usuly d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Kilim kakmak we \u00f6\u00fdd\u00e4p, \u00fdagny nagy\u015f salyp palas dokamak d\u00e4bi T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeklerinde gi\u0148den \u00fda\u00fdrandyr. Palaslar hem halylar \u00fdaly, esasan, \u00f6\u00fdleri\u0148 i\u00e7ine \u00fdazmak \u00fc\u00e7in d\u00fc\u015fek h\u00f6km\u00fcnde ulanyl\u00fdar. \u00ddakyn G\u00fcndogar \u00fdurtlarynda dokalan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26324"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26324"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26325,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26324\/revisions\/26325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}