{"id":26346,"date":"2025-11-22T23:12:20","date_gmt":"2025-11-22T18:12:20","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26346"},"modified":"2025-11-22T23:12:20","modified_gmt":"2025-11-22T18:12:20","slug":"turkmen-milli-keteni-matalary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26346","title":{"rendered":"T\u00f9rkmen milli keteni matalary"},"content":{"rendered":"<p>Keteni mata ba\u015fga halklary\u0148 matalaryna me\u0148zeme\u00fd\u00e4r. Be\u00fdleki halklarda mata di\u00fden many \u00abgada\u00bb s\u00f6zi \u00abzygyr\u00bb \u00f6s\u00fcmligini\u0148 ady bilen bagly bol\u00fdar. Taryhy maglumatlary\u0148 \u015fa\u00fdatlyk etmegine g\u00f6r\u00e4, du\u015f gel\u00fd\u00e4n \u00abketonit\u00bb s\u00f6zi ilki bilen gadymy \u015fumerlerde ulanylypdyr. Olarda bu s\u00f6z \u015fumer dilinde\u00abkitu\u00bb \u00abkitinun\u00bb g\u00f6rn\u00fc\u015fine e\u00fde bolupdyr. \u015eol \u00abkuttonet\u00bb s\u00f6zi \u00e4hli semit dillerine ge\u00e7irilip, araplarda \u00abkattan\u00bb, grek dilinde \u00abkiton\u00bb we latyn dilinde \u00abtunika\u00bb g\u00f6rn\u00fc\u015finde ulanylyp, ol e\u015figi\u0148 bellibir g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 ady bolan. Pars dilinde \u00abketen\u00bb, \u00abketten\u00bb mata di\u00fden manyny a\u0148lad\u00fdar. Ketenini\u0148 iki gyrasyna sary zolak, \u00fdagny gyrasary zolak ge\u00e7iril\u00fdar.<\/p>\n<p>Keteniden tah\u00fda, k\u00f6\u00fdnek, k\u00fcrte, \u00e7yrpy we ba\u015fga-da birn\u00e4\u00e7e t\u00fcrkmen milli egin-e\u015fikleri ta\u00fd\u00fdarlanyl\u00fdar. Keteni matasyny\u0148 gyrasyndaky sary re\u0148ki\u0148 \u00fdany bilen ak, gara sapak dokal\u00fdar. \u015eol seb\u00e4pli \u00abKeteni ge\u00fden adama g\u00f6z degme\u00fd\u00e4r\u00bbdi\u00fden yrym bar. Keteni matalaryny, k\u00f6plen\u00e7, gyrmyzy, g\u00fclg\u00fcne re\u0148klerde dokamak \u00fd\u00f6rg\u00fcnli bolup, k\u00e4halatlarda Ahal sebitlerinde olar \u00fda\u015fyl we g\u00f6k re\u0148klerde hem dokalypdyr. T\u00fcrkmen zenany \u015fe\u00fdle matadan nepis bejergi bilen bez\u00e4p, tikinen lybaslaryny \u00e4hli wagtda ge\u00fdipdir.<\/p>\n<p>\u00c7epbet\u00f6w \u2013 sary, gyzyl, gara re\u0148kli sapaklar gezekle\u015fdirilip \u00fd\u00fcw\u00fcrdil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Argajy sary \u00fd\u00fcpd\u00fcr. \u00c7epbet\u00f6w matadan gelin-gyzlara \u00e7abyt tikil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>G\u00f6wderi. Er\u015fi gyzyl \u00fd\u00fcpekden, argajy g\u00f6k \u00fda-da gara re\u0148kli nah sapakdan \u00fd\u00fcw\u00fcrdilip dokal\u00fdar.<\/p>\n<p>Dara\u00fdy \u2013 \u00fd\u00fcpekden dokal\u00fdar. Er\u015fi gyzyl \u00fd\u00fcpekden, argajy \u00fda\u015fyl re\u0148kli nah sapakdan dokalyp, gyrasy sarysyz \u00fduka matadyr.<\/p>\n<p>Galbiri \u2013 gyrasy sary re\u0148kli, onu\u0148 \u00fd\u00fczi gyzyl we gara \u00f6\u00fdj\u00fck bolup dur\u00fdar. Bu mata sap \u00fd\u00fcpekden \u00fda-da nahdan edil\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen mata dokma\u00e7ylygynda, k\u00f6plen\u00e7, \u00fd\u00fcpek bilen nahy gary\u015fdyryp dokapdyrlar. \u00dd\u00fc\u0148 bilen nahy hi\u00e7 ha\u00e7an garmandyrlar.<\/p>\n<p>Kese atym \u2013 a\u00fdallary\u0148 k\u00f6\u00fd nekleri. Ol nah gaty\u015fykly \u00fda-da sap \u00fd\u00fcpekden dokalypdyr. Er\u015fi gy zyl, argajy gara, gyzyl bolupdyr.<\/p>\n<p>Gyrmyzy donluk \u2013 erkek adamlary\u0148 donuny tikmek \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenen mata. Onu\u0148 er\u015fi gyzyl, argajy bolsa sary, gara, ak \u00e7yzykly edil\u00fd\u00e4r. Ol di\u0148e gyzyl \u00fd\u00fcpekden arga\u00e7 atylyp dokal\u00fdar. Bu mata sap \u00fd\u00fcpekden dokal\u00fdar.<\/p>\n<p>Gyrmyzydonluk mata erkek adamlar \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenilen. Gyrmyzy donu\u0148 bo\u00fdy dyzdan a\u015fak bi\u00e7il\u00fd\u00e4r. Ol sypa\u00fdy milli to\u00fd lybasydyr. Ony \u00fda\u015f \u00fdigitler we orta \u00fda\u015fly adamlar ge\u00fd\u00fd\u00e4rler. Bu lybas t\u00fcrkmen adamlaryny\u0148 ke\u015fbini has-da salyhatly g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Sowsany. Bu matany\u0148 er\u015fi gyzyl, argajy gara bolupdyr. Sowsany \u00fd\u00fcpekden hem-de nahdan dokal\u00fdar. Bu matany ba\u015fa\u015fak tutsa\u0148 gyzyl-gara \u00f6w\u00fcs\u00fd\u00e4r, seb\u00e4bi argajy gyzyl we gara sapak bilen gezekle\u015fdirilip dokal\u00fdar. Bu mata di\u0148e a\u00fdal-gyzlar \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlendir.<\/p>\n<p>Malda\u00fdy matasy \u00e7abyt, \u00e7aga k\u00fcrtek\u00e7esini tikmek \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan \u00fd\u00fcpek matadyr. Ol d\u00f6rt gara, \u00fdigrimi gyzyl, iki ak, \u00fdigrimi gyzyl eri\u015fleri\u0148 ga\u00fdtalanyp gelmegi bilen \u00fd\u00fcw\u00fcrdil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Osmanowa Tawus<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 104-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Keteni mata ba\u015fga halklary\u0148 matalaryna me\u0148zeme\u00fd\u00e4r. Be\u00fdleki halklarda mata di\u00fden many \u00abgada\u00bb s\u00f6zi \u00abzygyr\u00bb \u00f6s\u00fcmligini\u0148 ady bilen bagly bol\u00fdar. Taryhy maglumatlary\u0148 \u015fa\u00fdatlyk etmegine g\u00f6r\u00e4, du\u015f gel\u00fd\u00e4n \u00abketonit\u00bb s\u00f6zi ilki bilen gadymy \u015fumerlerde ulanylypdyr. Olarda bu s\u00f6z \u015fumer dilinde\u00abkitu\u00bb \u00abkitinun\u00bb g\u00f6rn\u00fc\u015fine e\u00fde bolupdyr. \u015eol \u00abkuttonet\u00bb s\u00f6zi \u00e4hli semit dillerine ge\u00e7irilip, araplarda \u00abkattan\u00bb, grek dilinde \u00abkiton\u00bb we [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26346"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26347,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26346\/revisions\/26347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}