{"id":26352,"date":"2025-11-22T23:16:49","date_gmt":"2025-11-22T18:16:49","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26352"},"modified":"2025-11-22T23:16:49","modified_gmt":"2025-11-22T18:16:49","slug":"yupegin-doreysinin-taryhy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26352","title":{"rendered":"\u00dd\u00dcPEGI\u0147 D\u00d6RE\u00dd\u015eINI\u00d1 TARYHY"},"content":{"rendered":"<p>\u00dd\u00fcpegi\u0148 taryhy Hyta\u00fddan ba\u015flan\u00fdar. Onu\u0148 ady hem bizi\u0148 a\u0148ymyza Hyta\u00fdy\u0148 ady bilen orna\u015fypdyr, \u00fd\u00f6ne \u015fe\u00fdle pursada \u00fcns bereli\u0148. Awstri\u00fdaly Rebel 1927-nji \u00fdylda \u00fd\u00fcpegi\u0148 taryhy Hindistanda ba\u015flandy di\u00fden pikirini jeml\u00e4p, tassyklama h\u00f6km\u00fcnde \u00e7ap etdi, \u00fd\u00f6ne Hindistanda \u00fdabany (d\u00fcme) \u00fd\u00fcpek bizi\u0148 e\u00fd\u00fdamymyzdan \u00f6\u0148 bolan. \u00ddabany \u00fd\u00fcpek d\u00fc\u00fdpg\u00f6ter ba\u015fga zat \u2013 ol \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fcpek. \u00ddabany \u00fd\u00fcpegi (o\u0148a \u00abtussak\u00bb, \u00abtusser\u00bb, \u00abtusor\u00bb, \u00abmuga\u00bb \u00fda-da \u00ab\u00fderi\u00bb hem di\u00fdil\u00fd\u00e4r) Hindistanda \u00fdygnamak gerekli, m\u00f6h\u00fcm i\u015f bolupdyr.<\/p>\n<p>Maglumatlara g\u00f6r\u00e4, Assamany\u0148, Wiharany\u0148, Madi\u00fda Prade\u015fi\u0148 we Orissini\u0148 toka\u00fdlarynda adamlar kebelegi\u0148 6-dan hem k\u00f6pr\u00e4k g\u00f6rn\u00fc\u015finden pile \u00fdygnapdyrlar.Olary\u0148 ber\u00fd\u00e4n re\u0148k \u00f6w\u00fc\u015fginleri ak re\u0148kden (Assat) t\u00e4 sary we go\u0148ur re\u0148ke \u00e7enli \u00f6w\u00fc\u015fginli re\u0148kler bolupdyr. Kebelekleri\u0148 i\u0148 gi\u0148den \u00fda\u00fdran g\u00f6rn\u00fc\u015fi \u00fdalpyldawuk sary \u00fd\u00fcpek ber\u00fd\u00e4n antheralardyr. \u00dd\u00fcpegi\u0148 bu g\u00f6rn\u00fc\u015fi G\u00fcndogar Hindistanda k\u00f6p asyrlary\u0148 dowamynda bejergi etmek \u00fc\u00e7in ulanylypdyr. Bizi\u0148 e\u00fd\u00fdamymyzy\u0148 II asyryna degi\u015fli Gadymy Palmira \u015f\u00e4herinden hindi kebelegini\u0148 bir g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolan tussakdan alnan \u00fd\u00fcpek matany\u0148 b\u00f6lekleri tapyldyK\u00fclter-k\u00fclter \u00fdollar \u00f6z adyny gadymy we orta asyrlar jemgy\u00fdetini\u0148 \u00fdokarky gatlaklaryna \u00f6r\u00e4n belli bolan harytdan \u2013 \u00fd\u00fcpekden al\u00fdardylar. Ol uly \u00fdollara alyp gitm\u00e4ge \u00f6r\u00e4n amatly bolan, \u00f6zem \u00f6\u00fdme \u00fdaly \u00fde\u0148iljek, berk we mymyjak mata. Onu\u0148 Watany bolan Hyta\u00fdda, Han d\u00f6wr\u00fcnde (miladydan \u00f6\u0148ki III asyr \u2013 miladynyny\u0148 III asyry) bu \u00fc\u00fdtge\u015fik mata go\u0148\u015fy d\u00f6wletlerde gymmat sa\u00fdyl\u00fdardy. Bizi\u0148 e\u00fd\u00fdamymyzy\u0148 I asyrynda \u00fd\u00fcpek mata s\u00f6wdasy \u00fc\u00e7in \u00fd\u00f6rite bazarlar bolupdyr. Gadymy d\u00fcn\u00fd\u00e4 zamanasynda we orta asyrlarda \u00fd\u00fcpek mata da\u015fary \u00fdurt h\u00f6k\u00fcmdarlary \u00fc\u00e7in gymmatly sowgat bolup hyzmat edipdir. Onu\u0148 \u00fdaly sowgatlar \u00f6r\u00e4n k\u00f6p bolupdyr.Irki orta asyrlar d\u00f6wri tut \u00fd\u00fcpek gur\u00e7ugyny\u0148 (grenany\u0148) medeni taryhyny\u0148 \u00ddewropa \u00fdurtlaryna arala\u015fmagy bilen baglydyr. Bu taryh E\u00fdrany\u0148 \u00fcst\u00fcnden gury\u00fder arkaly ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00fdol bilen g\u00f6s-g\u00f6ni bagly bolupdyr. \u00c4htimal, imperator \u00ddustinian hem \u00fd\u00fcpek gur\u00e7uklary, olary\u0148 tut \u00fdapraklary bilen i\u00fdmitlen\u00fd\u00e4nligi we \u00fd\u00fcpek \u00e7ig malyny \u00f6nd\u00fcr\u00fd\u00e4ndigi hakynda \u015fu \u00fdol bilen gatna\u00fdan iki hristian monahdan e\u015fidendir.<\/p>\n<p>VI asyry\u0148 ikinji \u00fdarymynda Prokopi\u00fd Kesariski\u00fd \u00f6z ylmy i\u015fi bolan \u00ab\u00ddustiniany\u0148 parslar, wandallar we gotlar bilen s\u00f6we\u015flerini\u0148 taryhy\u00bb atly kitabynda \u015fol\u00a0 monahlary\u0148 k\u00f6p wagtlaryny hindi ta\u00fdpalaryny\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdan \u00fderini\u0148 demirgazygynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Serinde\u00fd di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan \u00fdurtda \u00fda\u015fap ge\u00e7endikleri hakynda hem&#8211;de olary\u0148 \u015fol \u00fderde rimliler ne \u00f6z du\u015fmanlary bolup duran parslardan, ne-de ha\u00fdsydyr bir ba\u015fga halkdan \u00fd\u00fcpek satyn almaz \u00fdaly, wizanti\u00fdalylary\u0148 topragynda \u00fd\u00fcpegi \u00f6nd\u00fcrmegi\u0148 \u00e7yl\u015fyrymly ugurlaryny \u00f6wrenipdirler di\u00fdip \u00fdaz\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Se\u00fditguly\u00fdewa Ma\u00fda<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 104-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dd\u00fcpegi\u0148 taryhy Hyta\u00fddan ba\u015flan\u00fdar. Onu\u0148 ady hem bizi\u0148 a\u0148ymyza Hyta\u00fdy\u0148 ady bilen orna\u015fypdyr, \u00fd\u00f6ne \u015fe\u00fdle pursada \u00fcns bereli\u0148. Awstri\u00fdaly Rebel 1927-nji \u00fdylda \u00fd\u00fcpegi\u0148 taryhy Hindistanda ba\u015flandy di\u00fden pikirini jeml\u00e4p, tassyklama h\u00f6km\u00fcnde \u00e7ap etdi, \u00fd\u00f6ne Hindistanda \u00fdabany (d\u00fcme) \u00fd\u00fcpek bizi\u0148 e\u00fd\u00fdamymyzdan \u00f6\u0148 bolan. \u00ddabany \u00fd\u00fcpek d\u00fc\u00fdpg\u00f6ter ba\u015fga zat \u2013 ol \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fcpek. \u00ddabany \u00fd\u00fcpegi (o\u0148a \u00abtussak\u00bb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26353,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26352\/revisions\/26353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}