{"id":26492,"date":"2025-11-23T17:23:18","date_gmt":"2025-11-23T12:23:18","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26492"},"modified":"2025-11-23T17:23:42","modified_gmt":"2025-11-23T12:23:42","slug":"cislengala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26492","title":{"rendered":"\u00c7I\u015eLENGALA"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7i\u015flengala T\u00fcrkmenistany\u0148 has irki d\u00f6w\u00fcrlerine degi\u015fli bolan uly taryhy-arheologik \u00fdadyg\u00e4rlikleri\u0148 biridir. Ol \u00fdurdu\u0148 medeni mirasyny \u00f6wrenmekde a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir.\u00c7i\u015flengala, takmynan, h\u00e4zirki wagtda Balkan wela\u00fdatyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde, Gyzylarbat (Serdar) etrabyny\u0148 gola\u00fdyndaky K\u00f6petdagy\u0148 eteginde \u00fda-da g\u00fcnbatar tarapynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n uly gala galyndysy hasaplanyl\u00fdar. Alymlary\u0148 \u00e7aklamalaryna g\u00f6r\u00e4, galany\u0148 i\u0148 gadymy gatlaklary b. e. \u00f6\u0148ki I m\u00fc\u0148\u00fdyllygy\u0148 ahyryna we b. e. I m\u00fc\u0148\u00fdyllygy\u0148 ba\u015flaryna degi\u015flidir. Bu bolsa, onu\u0148 Parfi\u00fda we Sasaniler d\u00f6w\u00fcrlerini\u0148 taryhy bilen berk baglany\u015fyklydygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.\u00c7i\u015flengala Merkezi Azi\u00fdany\u0148 irki we orta asyr taryhynda uly strategik we s\u00f6wda \u00e4hmi\u00fdetine e\u00fde bolupdyr:<\/p>\n<p>\u200b Ol G\u00fcrgen (h\u00e4zirki Etrek) der\u00fdasyny\u0148 j\u00fclgesinden Parfi\u00fda paty\u015falygyny\u0148 merkezi wela\u00fdatlaryna bar\u00fdan \u00fdolu\u0148 \u00fcst\u00fcnde, dag ge\u00e7elgesini\u0148 \u00fdakynynda \u00fderle\u015fipdir. Bu onu\u0148 gorag we g\u00f6zeg\u00e7ilik nokady h\u00f6km\u00fcnde uly \u00e4hmi\u00fdetini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.\u00c7i\u015flengala gadymy d\u00f6w\u00fcrlerden b\u00e4ri \u00ddakyn G\u00fcndogar, E\u00fdran we Horezm \u00fdurtlaryny birle\u015fdir\u00fd\u00e4n kerwen \u00fdoluny\u0148 ugrundaky esasy menzilleri\u0148 biri bolupdyr.\u00c7i\u015flengala \u00f6r\u00e4n uly we m\u00e4k\u00e4mdigi bilen tapawutlan\u00fdar.<\/p>\n<p>Gala esasy da\u015fky galadan (\u015f\u00e4hristan) we i\u00e7ki berkitmeden (k\u00fchendiz) ybarat bolupdyr. Onu\u0148 \u00f6r\u00e4n galy\u0148 we be\u00fdik gorag diwarlary bolup, bu diwarlar esasan topraga garylan da\u015flardan we \u00e7ig kerpi\u00e7den salnypdyr. K\u00e4bir \u00e7aklamalara g\u00f6r\u00e4, diwarlary\u0148 galy\u0148lygy 5 metre \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Galany\u0148 suw bilen \u00fcpj\u00fcn\u00e7iligi K\u00f6petdagdan in\u00fd\u00e4n dereleri\u0148 we suw sakla\u00fdjy howuzlary\u0148 (sardoba) hasabyna amala a\u015fyrylypdyr.<\/p>\n<p>\u200b\u00c7i\u015flengalada ge\u00e7irilen arheologik barlaglar we gazuw-agtary\u015f i\u015fleri galany\u0148 k\u00f6p gatlakly taryhyny \u00fd\u00fcze \u00e7ykardy.Gazuw i\u015flerinde gadymy we orta asyr d\u00f6w\u00fcrlerine degi\u015fli k\u00fc\u00fdze gaplary\u0148 b\u00f6lekleri, demir esbaplar we \u015fol d\u00f6w\u00fcrd\u00e4ki \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy we medeni\u00fdeti \u015f\u00f6hlelendir\u00fd\u00e4n be\u00fdleki tapyndylar \u00fd\u00fcze \u00e7ykaryldy.Tapyndylar esasynda galany\u0148 birn\u00e4\u00e7e gezek \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy we harabalygy ba\u015fdan ge\u00e7irendigi anyklanyldy.<\/p>\n<p>\u200b\u00c7i\u015flengala gadymy we orta asyr d\u00f6wr\u00fcni\u0148 taryhy \u00e7e\u015fmelerinde \u00fda-da me\u015fhur alymlary\u0148 i\u015flerinde agzalyp ge\u00e7il\u00fd\u00e4n taryhy nokatlary\u0148 biri hasaplanyl\u00fdar. Bu bolsa, onu\u0148 taryhy \u00e4hmi\u00fdetini subut ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200b\u00c7i\u015flengala T\u00fcrkmenistany\u0148 taryhy-medeni goraghanalaryny\u0148 i\u0148 iri we i\u0148 gadymy desgalaryny\u0148 biri bolmak bilen, gadymy t\u00fcrkmen topragyny\u0148 medeni we ykdysady g\u00fcll\u00e4p \u00f6sen d\u00f6w\u00fcrlerini\u0148 \u015fa\u00fdadydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Nana\u00fdewa N\u00e4zik<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 109-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7i\u015flengala T\u00fcrkmenistany\u0148 has irki d\u00f6w\u00fcrlerine degi\u015fli bolan uly taryhy-arheologik \u00fdadyg\u00e4rlikleri\u0148 biridir. Ol \u00fdurdu\u0148 medeni mirasyny \u00f6wrenmekde a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir.\u00c7i\u015flengala, takmynan, h\u00e4zirki wagtda Balkan wela\u00fdatyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde, Gyzylarbat (Serdar) etrabyny\u0148 gola\u00fdyndaky K\u00f6petdagy\u0148 eteginde \u00fda-da g\u00fcnbatar tarapynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n uly gala galyndysy hasaplanyl\u00fdar. Alymlary\u0148 \u00e7aklamalaryna g\u00f6r\u00e4, galany\u0148 i\u0148 gadymy gatlaklary b. e. \u00f6\u0148ki I m\u00fc\u0148\u00fdyllygy\u0148 ahyryna we b. e. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26494,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26492\/revisions\/26494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}