{"id":26495,"date":"2025-11-23T17:25:03","date_gmt":"2025-11-23T12:25:03","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26495"},"modified":"2025-11-23T17:25:03","modified_gmt":"2025-11-23T12:25:03","slug":"kerwensarayyn-derwezesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26495","title":{"rendered":"KERWENSARA\u00ddY\u00d1 DERWEZESI"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistanda, Mary wela\u00fdatyny\u0148 taryhy \u00fdadyg\u00e4rliklerine ba\u00fd \u00e7\u00e4klerinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Gadymy Merwi\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki binalary\u0148 biri bolan Kerwensara\u00fd Derwezesi (k\u00e4bir \u00e7e\u015fmelerde K\u00f6ne-Merwi\u0148 Kerwensara\u00fdy \u00fda-da Kerwensara\u00fd M\u00fcs\u00fcri di\u00fdlip hem atlandyryl\u00fdar) hakynda gysga\u00e7a makala a\u015fakda beril\u00fd\u00e4r.Kerwensara\u00fdy\u0148 Derwezesi (K\u00f6\u015fk Derwezesi) taryhy we binag\u00e4rlik ta\u00fddan i\u0148 t\u00e4sirli gurlu\u015flary\u0148 biridir. Ol Gadymy Merwi\u0148 (h\u00e4zirki Mary \u015f\u00e4herini\u0148 gola\u00fdynda) orta asyr binag\u00e4rligini\u0148 i\u0148 aja\u00fdyp mysallaryny\u0148 biri hasaplan\u00fdar. Bu \u00fdadyg\u00e4rlik be\u00fdikligi we ymaraty\u0148 k\u00e4mil gurlu\u015fy bilen tapawutlan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bBu derweze Be\u00fdik \u0178\u00f9pek \u00ddoluny\u0148 i\u0148 i\u015fje\u0148 d\u00f6wr\u00fcnde, takmynan XI-XII asyrlarda (Seljuklar d\u00f6wr\u00fcne degi\u015fli) gurulypdyr. Kerwensara\u00fdlar \u00dd\u00fcpek \u00ddoluny\u0148 ugrundaky esasy d\u00fc\u015felgeler bolup, s\u00f6wdag\u00e4rler, sy\u00fdahat\u00e7ylar we olary\u0148 \u00fd\u00fckleri \u00fc\u00e7in howpsuz, amatly dyn\u00e7 aly\u015f we gijeleme \u00fderleri bolup hyzmat edipdir.Derweze bu uly toplumy\u0148 esasy giri\u015fi bolup, Maryny d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjekleri bilen baglany\u015fdyr\u00fdan ykdysady we medeni merkez h\u00f6km\u00fcnde bolan ornuny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 esasy wezipesi di\u0148e bir goralmagy d\u00e4l, e\u00fdsem, Merwi\u0148 \u015f\u00f6hratyny hem nygtamak bolupdyr.<\/p>\n<p>\u200bDerweze esasan \u00e7ig kerpi\u00e7den we \u00fd\u00fcz\u00fcne bi\u015fen kerpi\u00e7den gurlup, \u015fol d\u00f6wr\u00fc\u0148 binag\u00e4rlik ussatlygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.Gurlu\u015fy\u0148 be\u00fdikligi t\u00e4sir ediji derejededir. Ol uzak aralykdan hem g\u00f6r\u00fcnip, kerwenleri Merwe tarap ugrukdyrmaga k\u00f6mek edipdir.Derweze be\u00fdik, dik diwarlar bilen berkidilen \u00e4girt uly bir a\u00fdlawly girelg\u00e4 e\u00fdedir.Gurlu\u015fykda \u00e7yl\u015fyrymly bezegler (geometrik we \u00fdazgy nagy\u015flary) ulanylyp, Seljuklar d\u00f6wr\u00fcne mahsus bolan \u00fdokary sungat derejesini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Onu\u0148 \u00f6r\u00e4n uly diwarlary we berk gurlu\u015fy, bu binalary\u0148 di\u0148e bir myhmanhana d\u00e4l, e\u00fdsem, d\u00f6wleti\u0148 g\u00fc\u00fdj\u00fcni g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n \u00e4girt uly desga bolandygyny tassykla\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bH\u00e4zirki wagtda Derweze (\u00fda-da onu\u0148 galyndylary) Gadymy Merwi\u0148 taryhy we medeni parkyny\u0148 esasy b\u00f6leklerini\u0148 biri bolup, \u00ddUNESKO-ny\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 mirasyny\u0148 sanawyna girizilendir. Ol, Seljuklar imperi\u00fdasyny\u0148 Altyn asyrynda Merwi\u0148 Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00ddolundaky merkezi roluny we \u00e4hmi\u00fdetini \u00fdatlad\u00fdan gymmatly \u00fdadyg\u00e4rlikdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Ba\u00fdramowa A\u00fdmaral<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 109-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmenistanda, Mary wela\u00fdatyny\u0148 taryhy \u00fdadyg\u00e4rliklerine ba\u00fd \u00e7\u00e4klerinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Gadymy Merwi\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki binalary\u0148 biri bolan Kerwensara\u00fd Derwezesi (k\u00e4bir \u00e7e\u015fmelerde K\u00f6ne-Merwi\u0148 Kerwensara\u00fdy \u00fda-da Kerwensara\u00fd M\u00fcs\u00fcri di\u00fdlip hem atlandyryl\u00fdar) hakynda gysga\u00e7a makala a\u015fakda beril\u00fd\u00e4r.Kerwensara\u00fdy\u0148 Derwezesi (K\u00f6\u015fk Derwezesi) taryhy we binag\u00e4rlik ta\u00fddan i\u0148 t\u00e4sirli gurlu\u015flary\u0148 biridir. Ol Gadymy Merwi\u0148 (h\u00e4zirki Mary \u015f\u00e4herini\u0148 gola\u00fdynda) orta asyr binag\u00e4rligini\u0148 i\u0148 aja\u00fdyp mysallaryny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26495"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26495"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26496,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26495\/revisions\/26496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}