{"id":26521,"date":"2025-11-23T17:51:28","date_gmt":"2025-11-23T12:51:28","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26521"},"modified":"2025-11-23T17:54:49","modified_gmt":"2025-11-23T12:54:49","slug":"astanababa-kummeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26521","title":{"rendered":"Astanababa K\u00fcmmeti"},"content":{"rendered":"<p>\u200bT\u00fcrkmenistany\u0148 taryhy \u00fdadyg\u00e4rliklerini\u0148 arasynda \u00f6z\u00fcni\u0148 gurlu\u015fy, taryhy we \u015fol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde syrly rowa\u00fdatlary bilen tapawutlan\u00fdan bir \u00fder bar. Ol hem Lebap wela\u00fdatyny\u0148 Kerki etrabynda (ozalky Atamyrat) \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Astanababa k\u00fcmmetidir. Bu \u00fdadyg\u00e4rlik di\u0148e bir binag\u00e4rlik eser bolman, e\u00fdsem, asyrlary\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015finden gel\u00fd\u00e4n ebedi s\u00f6\u00fdgini\u0148 we mukaddesligi\u0148 ny\u015fanydyr.<\/p>\n<p>\u200bAstanababa \u00fdadyg\u00e4rlikler toplumy takmynan XI\u2013XII asyrlarda d\u00fc\u00fdbi tutulyp, t\u00e4 XX asyra \u00e7enli d\u00fcrli d\u00f6w\u00fcrlerde go\u015fma\u00e7a binalar bilen \u00fcsti \u00fdetirilen uly bir kompleksdir.Bu \u00fderi\u0148 i\u0148 ge\u0148 galdyryjy tarapy \u2013 onu\u0148 &#8220;Kerki binag\u00e4rlik mekdebine&#8221; mahsus bolan stilidir. Bina bitewi bir desga \u00fdaly g\u00f6r\u00fcnse-de, aslynda ol biri-biri bilen \u00e7atylan d\u00f6rt sany a\u00fdratyn g\u00fcmmezli otaglardan we metjitden ybaratdyr. Bu bolsa o\u0148a labirint (\u00e7yl\u015fyrymly \u00fdollar) g\u00f6rn\u00fc\u015fli syrly bir ke\u015fp ber\u00fd\u00e4r.Astanababa k\u00fcmmetini i\u0148 me\u015fhur eden zat, onu\u0148 gurlu\u015fygy bilen baglany\u015fykly halk arasynda dilden-dile ge\u00e7ip gel\u00fd\u00e4n t\u00e4sin rowa\u00fdatdyr.<\/p>\n<p>\u200bRowa\u00fdata g\u00f6r\u00e4:<\/p>\n<p>\u200bBalhy\u0148 h\u00f6k\u00fcmdaryny\u0148 Zuwe\u00fdda (k\u00e4bir \u00e7e\u015fmelerde Zle\u00fdha) atly \u00f6r\u00e4n owadan gyzy bolupdyr. Ol h\u00f6k\u00fcmdary\u0148 wezireni\u0148 ogluna (k\u00e4bir wariantlarda Aly Nur atly \u00fdigide) a\u015fyk bolup, o\u0148a durmu\u015fa \u00e7yk\u00fdar. Emma, gynansak-da, to\u00fddan gysga wagt so\u0148 gelin aradan \u00e7yk\u00fdar.Hasraty \u00e7\u00e4ksiz bolan kakasy gyzyny\u0148 \u00fdat\u00fdan \u00fderinde mu\u015fakgatly bir k\u00fcmmet gurdurmak isle\u00fd\u00e4r. Usalar i\u015fe ba\u015fla\u00fdarlar, diwarlary galdyryp, g\u00fcmmezi oturd\u00fdarlar. Emma ertesi g\u00fcn g\u00f6rseler, g\u00fcmmez \u00fdykylyp \u00fdatyr. Bu \u00fdagda\u00fd birn\u00e4\u00e7e gezek ga\u00fdtalan\u00fdar. Usalar n\u00e4\u00e7e jan etseler-de, bina dik durmandyr.\u015eonda h\u00f6k\u00fcmdar d\u00fc\u00fd\u015f g\u00f6r\u00fd\u00e4r. D\u00fc\u00fd\u015f\u00fcnde o\u0148a bir pir: &#8220;Bu bina di\u0148e Mekgeden we Medineden getirilen topragy pal\u00e7yga garyp \u00fdasasa\u0148 karar tapar&#8221; di\u00fd\u00fd\u00e4r. H\u00f6k\u00fcmdar derrew kerwen ugradyp, mukaddes topragy getird\u00fd\u00e4r we ony pal\u00e7yga garyp, binany ga\u00fdtadan gurdur\u00fdar. \u015eondan so\u0148 bina &#8220;Astanababa&#8221; ady bilen asyrlary\u0148 dowamynda dim-dik durmagy ba\u015far\u00fdar.Bu rowa\u00fdat, binany\u0148 di\u0148e bir kerpi\u00e7den d\u00e4l, e\u00fdsem ynamdan we s\u00f6\u00fdg\u00fcden gurlandygyny a\u0148lad\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bZy\u00fdarat\u00e7ylar bu toplumy\u0148 i\u00e7ine girende, \u00fc\u00fdtge\u015fik bir ruhy d\u00fcn\u00fd\u00e4 d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4rler. Binany\u0148 i\u00e7inde birn\u00e4\u00e7e mazarlar bar. Esasy g\u00fcmmezleri\u0148 a\u015fagynda iki sany mazar bar. Bular rowa\u00fdatdaky h\u00f6k\u00fcmdary\u0148 gyzy we onu\u0148 a\u00fdal dogany hasaplan\u00fdar. Toplumy\u0148 adyny g\u00f6ter\u00fd\u00e4n \u015fyhy\u0148 kimdigi barada anyk taryhy maglumatlar az bolsa-da, onu\u0148 uly bir weli \u00fda-da dini \u00fdolba\u015f\u00e7y bolandygy \u00e7ak edil\u00fd\u00e4r. &#8220;Astana&#8221; s\u00f6zi &#8220;bosaga, mukaddes \u00fder, pa\u00fdtagt&#8221; di\u00fden manylary ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bBinany\u0148 diwarlary we g\u00fcmmezleri bi\u015fen kerpi\u00e7den \u00f6r\u00fclip, olar d\u00fcrli o\u00fdma nagy\u015flar bilen bezelipdir. Bu nagy\u015flar g\u00fcn \u015f\u00f6hlesi d\u00fc\u015fende \u00f6zbolu\u015fly o\u00fdun ed\u00fd\u00e4r we binany\u0148 i\u00e7ini \u00fdagtyld\u00fdar.H\u00e4zirki wagtda Astanababa k\u00fcmmeti di\u0148e bir taryhy \u00fdadyg\u00e4rlik bolman, e\u00fdsem &#8220;Zy\u00fdarat&#8221; mekanydyr. Adamlar bu \u00fdere \u015fypa dilemek, dileg etmek we taryh bilen \u00fd\u00fczbe-\u00fd\u00fcz bolmak \u00fc\u00e7in gel\u00fd\u00e4rler. Bu \u00fderde gural\u00fdan sadakalar we okal\u00fdan a\u00fdatlar, ge\u00e7mi\u015f bilen \u015fu g\u00fcn\u00fc\u0148 arasyndaky baglany\u015fygy sakla\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bAstanababa k\u00fcmmeti \u2013 Lebap topragyny\u0148 g\u00f6wher ga\u015fydyr. Ol bize ata-babalarymyzy\u0148 binag\u00e4rlik ussatlygyny, \u015fol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde bolsa ynsan s\u00f6\u00fdg\u00fcsini\u0148 we hasratyny\u0148 n\u00e4hili be\u00fdik eserleri d\u00f6redip biljekdigini subut ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Abdulao\u00fdew Berdimyrat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bT\u00fcrkmenistany\u0148 taryhy \u00fdadyg\u00e4rliklerini\u0148 arasynda \u00f6z\u00fcni\u0148 gurlu\u015fy, taryhy we \u015fol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde syrly rowa\u00fdatlary bilen tapawutlan\u00fdan bir \u00fder bar. Ol hem Lebap wela\u00fdatyny\u0148 Kerki etrabynda (ozalky Atamyrat) \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Astanababa k\u00fcmmetidir. Bu \u00fdadyg\u00e4rlik di\u0148e bir binag\u00e4rlik eser bolman, e\u00fdsem, asyrlary\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015finden gel\u00fd\u00e4n ebedi s\u00f6\u00fdgini\u0148 we mukaddesligi\u0148 ny\u015fanydyr. \u200bAstanababa \u00fdadyg\u00e4rlikler toplumy takmynan XI\u2013XII asyrlarda d\u00fc\u00fdbi tutulyp, t\u00e4 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26521"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26521"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26525,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26521\/revisions\/26525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}