{"id":26544,"date":"2025-11-23T18:34:27","date_gmt":"2025-11-23T13:34:27","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26544"},"modified":"2025-11-23T18:34:27","modified_gmt":"2025-11-23T13:34:27","slug":"ceper-keramika-sungaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26544","title":{"rendered":"\u00c7eper Keramika Sungaty"},"content":{"rendered":"<p>\u200bKeramika \u2014 bu di\u0148e bir pal\u00e7ykdan \u00fdasalan gap-ga\u00e7 \u00fda-da he\u00fdkeljik d\u00e4l. Bu, tebigaty\u0148 d\u00f6rt s\u00fct\u00fcnini\u0148: Topragy\u0148, Suwu\u0148, Howany\u0148 we Odu\u0148 sazla\u015fykly birle\u015fmesidir. \u00c7eper keramika, adamzat taryhyndaky i\u0148 gadymy sungat g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biri bolup, ol bizi\u0148 ata-babalarymyzy\u0148 durmu\u015fyny, medeni\u00fdetini we d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fyny \u015fu g\u00fcnki g\u00fcne \u00e7enli alyp gelen &#8220;pal\u00e7yk kitaplardyr&#8221;.Keramikany\u0148 taryhy m\u00fc\u0148\u00fdyllyklara uzap gid\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen topragynda, hususan-da Gadymy Merw, Nusa\u00fd we K\u00f6ne\u00fcrgen\u00e7 \u00fdaly taryhy \u00fderlerde tapylan keramika \u00f6n\u00fcmleri, ussalary\u0148 di\u0148e bir g\u00fcndelik zerurlyk \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem g\u00f6zellik \u00fc\u00e7in hem d\u00f6redendiklerini subut ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bGadymy k\u00fb\u00fdzeg\u00e4r\u00e7iler\u00a0 keramika \u00f6n\u00fcmlerine syr\u00e7a (glazur) \u00e7aly\u015f usulyny o\u00fdlap tapyp, olary di\u0148e bir berkidip go\u00fdman, e\u00fdsem &#8220;mawy&#8221;, &#8220;firuza&#8221; re\u0148kleri bilen g\u00fcndogar binag\u00e4rligine \u00f6w\u00fc\u015fgin beripdirler.\u00c7eper keramika \u2014 bu sabyr-takady\u0148 we ylhamy\u0148 mekdebidir. Bir \u00f6n\u00fcmi\u0148 d\u00f6remegi \u00fc\u00e7in ussa en\u00e7eme tapgyrlardan ge\u00e7meli bol\u00fdar:<\/p>\n<p>\u200b Hakyky k\u00f9\u00ffzeg\u00e0r\u00a0 topragy\u0148 dilini bil\u00fd\u00e4r. Pal\u00e7yk ilki arassalan\u00fdar, so\u0148ra bolsa edil hamyr \u00fdaly \u00fdugrul\u00fdar. Bu tapgyrda pal\u00e7ygy\u0148 i\u00e7ind\u00e4ki howa d\u00fc\u00fdb\u00fcnden \u00e7ykarylmalydyr, \u00fdogsam bi\u015firilende \u00f6n\u00fcm \u00fdarylyp biler.<\/p>\n<p>\u200b Bu tapgyrda &#8220;k\u00fc\u00fdzeg\u00e4r \u00e7arhynda&#8221; (krug) \u00fda-da el bilen pal\u00e7yga jan ber\u00fd\u00e4r. Bu pursat \u2014 ussa bilen materi\u00fdany\u0148 arasyndaky i\u0148 \u00fdakyn gatna\u015fykdyr. Pal\u00e7yk k\u00f9\u00ffze\u00e7ini\u00f1 ellerini\u0148 hereketine g\u00f6r\u00e4 tans ed\u00fd\u00e4r. \u00ddasalan \u00f6n\u00fcm howada guratyl\u00fdar. Bu d\u00f6w\u00fcrde ol &#8220;ham&#8221; \u00fdagda\u00fdda bolup, gaty n\u00e4zikdir.\u00d6n\u00fcm \u00fd\u00f6rite k\u00fcrede (pe\u00e7de) takmynan 900\u20131000\u00b0C derejede bi\u015firil\u00fd\u00e4r. Bu tapgyrda pal\u00e7yk &#8220;da\u015fa&#8221; \u00f6wr\u00fcl\u00fd\u00e4r. I\u0148 gyzykly b\u00f6legi! Ussa \u00f6n\u00fcmi\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcne milli nagy\u015flary, tebigat \u015fekillerini \u00fda-da abstrakt o\u00fd-pikirlerini \u00e7yz\u00fdar. So\u0148ra ol \u00fd\u00f6rite syr\u00e7a bilen \u00f6rt\u00fcl\u00fd\u00e4r.\u00d6n\u00fcm \u00fdene-de oda gir\u00fd\u00e4r. Syr\u00e7a er\u00e4p, a\u00fdna kibi \u00fdalpylda\u00fdan gatlaga \u00f6wr\u00fcl\u00fd\u00e4r we \u00f6n\u00fcmi\u0148 hakyky re\u0148kleri \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200b\u00c7eper keramikada &#8220;edebi&#8221; tarap \u2014 bu \u00f6n\u00fcmi\u0148 a\u00fdd\u00fdan heka\u00fdasydyr. Her bir k\u00fc\u00fdze, her bir tabak \u00fda-da diwar bezegi sessiz g\u00fcrle\u00fd\u00e4r.T\u00fcrkmen keramikasyndaky &#8220;go\u00e7ak&#8221;, &#8220;g\u00fcl\u00fda\u00fddy&#8221; \u00fdaly nagy\u015flar di\u0148e bir bezeg d\u00e4l, olar gorag, bereket we bagt simwollarydyr.Kagyz \u00fdyrtyl\u00fdar, demir posla\u00fdar, emma bi\u015firilen keramika m\u00fc\u0148ler\u00e7e \u00fdyl saklanyp bil\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in keramikada i\u015flemek \u2014 wagt bilen b\u00e4sle\u015fmekdir.<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda \u00e7eper keramika t\u00e4zeden galkyny\u015fy ba\u015fdan ge\u00e7ir\u00fd\u00e4r. Ol indi di\u0148e muze\u00fd eksponaty d\u00e4l, e\u00fdsem h\u00e4zirki zaman inter\u00fder diza\u00fdnyny\u0148, \u00f6\u00fd bezeglerini\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legidir.Her bir \u00f6n\u00fcm ga\u00fdtalanmajakdyr. K\u00fc\u00fdzeg\u00e4ri\u0148 barmak yzlary her \u00f6n\u00fcmde gal\u00fdar.Ol tebigy materiallardan (toprak we suw) \u00fdasal\u00fdar.E\u00ffesini\u00f1 m\u00e4hri we odun g\u00fc\u00fdji si\u0148en \u00f6n\u00fcmler \u00f6\u00fde \u00fdylylyk ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bEdebi \u00e7eper\u00e7ilik keramikasy \u2014 bu adamzady\u0148 tebigat bilen sazla\u015fykda d\u00f6reden i\u0148 aja\u00fdyp sungatydyr. Ol bize sabyrly bolmagy, d\u00f6redijiligi we g\u00f6zelligi &#8220;g\u00f6r\u00fcp&#8221; bilmegi \u00f6wred\u00fd\u00e4r. Eger siz bir g\u00fcn pal\u00e7ygy elinize alyp g\u00f6rse\u0148iz, onu\u0148 jadyly g\u00fc\u00fdj\u00fcni h\u00f6kman du\u00fdarsy\u0148yz.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Rahymow Erkan<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bKeramika \u2014 bu di\u0148e bir pal\u00e7ykdan \u00fdasalan gap-ga\u00e7 \u00fda-da he\u00fdkeljik d\u00e4l. Bu, tebigaty\u0148 d\u00f6rt s\u00fct\u00fcnini\u0148: Topragy\u0148, Suwu\u0148, Howany\u0148 we Odu\u0148 sazla\u015fykly birle\u015fmesidir. \u00c7eper keramika, adamzat taryhyndaky i\u0148 gadymy sungat g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 biri bolup, ol bizi\u0148 ata-babalarymyzy\u0148 durmu\u015fyny, medeni\u00fdetini we d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fyny \u015fu g\u00fcnki g\u00fcne \u00e7enli alyp gelen &#8220;pal\u00e7yk kitaplardyr&#8221;.Keramikany\u0148 taryhy m\u00fc\u0148\u00fdyllyklara uzap gid\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen topragynda, hususan-da Gadymy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26544"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26544"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26545,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26544\/revisions\/26545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}