{"id":26561,"date":"2025-11-23T18:53:20","date_gmt":"2025-11-23T13:53:20","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26561"},"modified":"2025-11-23T18:53:20","modified_gmt":"2025-11-23T13:53:20","slug":"yylgynagyz-sardabasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26561","title":{"rendered":"\u00ddYLGYNAGYZ SARDABASY"},"content":{"rendered":"<p>\u200b\u00ddylgynagyz Sardabasy T\u00fcrkmenistany\u0148 Garagum \u00e7\u00f6l\u00fcni\u0148 \u00e7\u00e4klerinde, has takygy, Ahal wela\u00fdatyny\u0148 \u00e7\u00f6ll\u00fck zolaklarynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n, taryhy suw-\u00fdygna\u00fdjy desga \u00fda-da \u00fderasty suw ammarydyr. Bu desga, Garagumy\u0148 kyn howa \u015fertlerinde suwy gorap saklamak we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f nokadyny\u0148 durnuklylygyny \u00fcpj\u00fcn etmek \u00fc\u00e7in asyrlary\u0148 dowamynda ulanylan in\u017eener\u00e7ilik ussatlygyny\u0148 i\u0148 a\u00fddy\u0148 mysalydyr.<\/p>\n<p>\u200bSardaba, Orta Azi\u00fdany\u0148 we G\u00fcndogary\u0148 gurak howaly sebitlerinde gurlan i\u0148 esasy in\u017eener\u00e7ilik gurlu\u015flaryny\u0148 biridir. \u00ddylgynagyz Sardabasyny\u0148 ilkinji gurlu\u015flary, takmynan, X-XII asyrlara (orta asyr) degi\u015fli edil\u00fd\u00e4r. Ol, Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00ddoluny\u0148 ugrundaky kerwensara\u00fdlar we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f nokatlary \u00fc\u00e7in suw \u00fcpj\u00fcn\u00e7iligini\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesi bolup hyzmat edipdir. Sardaba, ilkinji nobatda \u00fdagy\u015f suwlaryny \u00fda-da belli bir aralykdan getirilen suwlary \u00fdygnamak we olary \u00e7\u00f6l\u00fc\u0148 yssy we gurak \u015fertlerinde bugarmakdan goramak \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenipdir.<\/p>\n<p>\u200bSardabany\u0148 gurlu\u015fy in\u017eener\u00e7ilik \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini\u0148 we tebigy \u015fertlere u\u00fdgunla\u015fmagy\u0148 aja\u00fdyp mysalydyr.&#8221;Sardaba&#8221; ady &#8220;sard&#8221; (salkyn) we &#8220;ab&#8221; (suw) s\u00f6zlerinden gelip, onu\u0148 \u00fderasty gurlu\u015fyny a\u0148lad\u00fdar. Ammar, gaty galy\u0148 diwarlar bilen \u00fderasty \u00fda-da \u00fdarym-\u00fderasty gurlupdyr. Bu gurlu\u015f, G\u00fcndogar we G\u00fcnorta Azi\u00fdany\u0148 suw sakla\u00fdjy in\u017eener\u00e7ilik d\u00e4plerini\u0148 bir hasaplan\u00ffar Sardabany\u0148 esasy b\u00f6legini onu\u0148 \u00fdokarsyndaky g\u00fcmmez d\u00fcz\u00fd\u00e4r. Bu g\u00fcmmez di\u0148e bir berkligi d\u00e4l, e\u00fdsem, i\u00e7ind\u00e4ki suwu\u0148 temperaturasyny\u0148 durnukly bolmagyny we bugarmagyny\u0148 peselmegine \u00fdardam edipdir. G\u00fcmmezi\u0148 \u00fdokarsynda howa \u00e7al\u015fygy \u00fc\u00e7in gurlan ki\u00e7ijik de\u015fikler bolup biler.Esasy gurlu\u015f materialy h\u00f6km\u00fcnde bi\u015fen kerpi\u00e7 we suwy s\u00fczmek \u00fc\u00e7in \u00fd\u00f6rite suwa durnukly suwag (i\u00e7ki \u00f6rt\u00fck) ulanylypdyr.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddylgynagyz Sardabasy Garagumy\u0148 taryhy \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f medeni\u00fdetini \u00f6wrenmekde a\u00fdratyn gymmata e\u00fdedir. Bu desga bir wagtlar Garagumy\u0148 \u00e7\u00e4ginden ge\u00e7\u00fd\u00e4n s\u00f6wda kerwenlerini\u0148 we g\u00f6\u00e7me ilaty\u0148 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n wajyp bolupdyr. Sardabalar we \u00fdollar bir bitewi infrastruktura ulgamyny d\u00f6redipdir.\u00ddylgynagyz Sardabasy, \u00e7\u00f6l zolagynda adamlary\u0148 we ha\u00fdwanlary\u0148 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fyny\u0148 dowam etmegi \u00fc\u00e7in esasy \u015fert bolup, t\u00fcrkmen halkyny\u0148 tebigata u\u00fdgunla\u015fmagyny\u0148 we \u00fda\u015fa\u00fd\u015fa bolan \u00e7ydamlylygyny\u0148 simwolydyr.K\u00e4bir sardabalarda milli \u00e7eper\u00e7ilik d\u00e4plerini\u0148 we yslam sungatyny\u0148 t\u00e4sirini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n bezeg elementleri we \u00fdazgylar bolupdyr.<\/p>\n<p>\u200bH\u00e4zirki wagtda \u00ddylgynagyz Sardabasy T\u00fcrkmenistany\u0148 goral\u00fdan taryhy \u00fdadyg\u00e4rliklerini\u0148 biri bolup dur\u00fdar.Sardaba h\u00e4zirki zaman arheologlar we taryh\u00e7ylar \u00fc\u00e7in Garagumu\u0148 taryhyny we in\u017eener\u00e7iligini \u00f6wrenmekde gymmatly maglumat \u00e7e\u015fmesidir.Bu taryhy desga, \u00e7\u00f6l gi\u0148i\u015fligini\u0148 t\u00e4sin tebigy g\u00f6zelligi bilen birle\u015fip, ekologiki we taryhy turizm \u00fc\u00e7in uly potensiala e\u00fdedir.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddylgynagyz Sardabasy \u2013 bu di\u0148e bir galyndy d\u00e4l, e\u00fdsem, t\u00fcrkmen halkyny\u0148 Garagumu\u0148 kyn \u015fertlerinde \u00fda\u015famagy ba\u015faran akyl-pa\u00fdhasyny\u0148, durnuklylygyny\u0148 we ussat in\u017eener\u00e7iligini\u0148 gymmatly subutnamasydyr. Ol, suwy mukaddes hasap eden ata-babalarymyzy\u0148 bu \u00e7e\u015fm\u00e4 n\u00e4hili uly gadyr go\u00fdandygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Juma\u00fdewa Arzyg\u00fcl<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 110-njy toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200b\u00ddylgynagyz Sardabasy T\u00fcrkmenistany\u0148 Garagum \u00e7\u00f6l\u00fcni\u0148 \u00e7\u00e4klerinde, has takygy, Ahal wela\u00fdatyny\u0148 \u00e7\u00f6ll\u00fck zolaklarynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n, taryhy suw-\u00fdygna\u00fdjy desga \u00fda-da \u00fderasty suw ammarydyr. Bu desga, Garagumy\u0148 kyn howa \u015fertlerinde suwy gorap saklamak we \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f nokadyny\u0148 durnuklylygyny \u00fcpj\u00fcn etmek \u00fc\u00e7in asyrlary\u0148 dowamynda ulanylan in\u017eener\u00e7ilik ussatlygyny\u0148 i\u0148 a\u00fddy\u0148 mysalydyr. \u200bSardaba, Orta Azi\u00fdany\u0148 we G\u00fcndogary\u0148 gurak howaly sebitlerinde gurlan i\u0148 esasy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26562,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26561\/revisions\/26562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}