{"id":26829,"date":"2025-12-23T22:42:19","date_gmt":"2025-12-23T17:42:19","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26829"},"modified":"2025-12-23T22:42:19","modified_gmt":"2025-12-23T17:42:19","slug":"immunitet-icki-goragcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26829","title":{"rendered":"Immunitet \u2014 I\u00e7ki Gorag\u00e7y"},"content":{"rendered":"<p>Ony N\u00e4hili G\u00fc\u00fd\u00e7lendirmeli?<\/p>\n<p>\u200bBedeni\u0148 immunitet ulgamy \u2014 bu da\u015fky gur\u015fawy\u0148 howplaryndan, wiruslardan, bakteri\u00fdalardan we hatda rak \u00f6\u00fdj\u00fcklerinden goramaga ukyply \u00e7yl\u015fyrymly, k\u00f6p gatlakly gorany\u015f mehanizmidir. Immunitet ulgamy bizi\u0148 her bir sagat, her bir minut howpsuzlygymyzy \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n, hemi\u015fe i\u015fje\u0148 \u00fdagda\u00fdda dur\u00fdan, hakyky bir I\u00e7ki Gorag\u00e7y toparydyr.<\/p>\n<p>Immunitet ulgamy iki esasy b\u00f6lekden ybaratdyr:Tebigy (Dogabitdi) Immunitet: Bu, bedeni\u0148 i\u0148 \u00e7alt reaksi\u00fda ber\u00fd\u00e4n birinji gorag lini\u00fdasy. Ol deriden, nemli bardalardan we be\u00fdleki \u00f6\u00fdj\u00fcklerden dur\u00fdar. Ol du\u015fmany tanamaga d\u00e4l-de, ony ha\u00fdsy g\u00f6rn\u00fc\u015fde bolsa-da \u00fdok etm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilendir.Adaptiw (Gazanylan) Immunitet: Bu bolsa has \u00e7yl\u015fyrymly we akyldar b\u00f6lekdir. Ol wirus \u00fda-da bakteri\u00fda bilen du\u015fu\u015fandan so\u0148, ony \u00fdatda sakla\u00fdar we indiki gezek has \u00e7alt we g\u00fc\u00fd\u00e7li jogap ber\u00fd\u00e4r (Waksinalar hem hut \u015fu \u00fdatda saklamak ukybyna esaslan\u00fdar). Immuniteti\u0148 Gahar-Gazabyny\u0148 D\u00fc\u015fmegine Seb\u00e4p Bol\u00fdan Zatlar.I\u00e7ki Gorag\u00e7yny\u0148 g\u00fc\u00fdj\u00fcni gow\u015fad\u00fdan esasy faktorlar bizi\u0148 g\u00fcndelik endiklerimizden g\u00f6zba\u015f al\u00fdar.<\/p>\n<p>Stres gormony (kortizol) yzygiderli \u00fdokary bolanda, ol immunitet \u00f6\u00fdj\u00fcklerini\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini sakla\u00fdar we gorag ukybyny peseld\u00fd\u00e4r.Uky wagtynda bedende gorag molekulalary (sitokinler) \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4r. Ukyny\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligi bu m\u00f6h\u00fcm &#8220;gorag go\u015funyny\u0148&#8221; kemelmegine getir\u00fd\u00e4r.Ga\u00fdtadan i\u015flenen, gandy \u00fda-da do\u00fdgun \u00fdaglary k\u00f6p bolan i\u00fdmitler bedende \u00fdokan\u00e7lylygy (inflammasi\u00fdany) d\u00f6red\u00fd\u00e4r, bu bolsa immunitet ulgamyny\u0148 esasy gorag i\u015finden \u00fcns\u00fcni sow\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bFiziki hereketi\u0148 \u00fdoklugy gany\u0148 a\u00fdlany\u015fyny we limfa ulgamyny\u0148 i\u015fini ha\u00fdalladyp, gorag \u00f6\u00fdj\u00fcklerini\u0148 beden bo\u00fdun\u00e7a hereket etmegine p\u00e4sgel ber\u00fd\u00e4r.Immunitet ulgamy gymmatly derman seri\u015fdeleri bilen d\u00e4l-de, esasan, \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f durmu\u015fyny\u0148 sagdynla\u015fdyrylmagy arkaly g\u00fc\u00fd\u00e7lendiril\u00fd\u00e4r.Immuniteti\u0148 70%-e \u00e7enlisi i\u0148\u00e7ekeselde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in i\u00fdmitlenme esasy orundadyr.C witamini k\u00f6p bolan miweler (sitruslar, gyzyl bur\u00e7) we D witamini (g\u00fcn \u015f\u00f6hlesi \u00fda-da \u00fdagly balyklar) gorag \u00f6\u00fdj\u00fcklerini\u0148 i\u015fini g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r.Tur\u015fy s\u00fc\u00fdt \u00f6n\u00fcmleri (\u00fdogurt, gatyk) i\u0148\u00e7ekeselde &#8220;gowy&#8221; bakteri\u00fdalary artdyryp, i\u0148\u00e7ekesel goragyny berkid\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>G\u00f6k we \u00fda\u015fyl \u00f6n\u00fcmler (ysmanak, brokoli, sarymsak) bol bolup, olar \u00f6\u00fdj\u00fcklere zy\u00fdan ber\u00fd\u00e4n erkin radikallara gar\u015fy g\u00f6re\u015f\u00fd\u00e4r.I\u00e7ki Gorag\u00e7y\u0148yzy\u0148 dyn\u00e7 almagyna m\u00fcmkin\u00e7ilik beri\u0148. Her gije 7-9 sagat hil gowulygy bolan uky, bedene gorag \u00f6\u00fdj\u00fcklerini \u00f6nd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in wagt ber\u00fd\u00e4r. Her g\u00fcn \u00fd\u00f6neke\u00fd dem aly\u015f ma\u015fklary \u00fda-da \u00fde\u0148il meditasi\u00fda arkaly stres derejesini peseltmek, kortizoly\u0148 immunitete \u00fdetir\u00fd\u00e4n \u00fdaramaz t\u00e4sirini azald\u00fdarHakyky \u015fatlyk we sosial gatna\u015fyklar saglygy gowula\u015fdyr\u00fdan endorfinleri\u0148 \u00f6nd\u00fcrilmegine \u00fdardam ed\u00fd\u00e4rHereket \u2013 bu Immunitet ulgamyny\u0148 i\u0148 gowy katalizatorydyr.G\u00fcndelik \u00fde\u0148il we orta agyrlykly fiziki ma\u015fklar (py\u00fdada \u00fd\u00f6remek, \u00fd\u00fczmek) gan a\u00fdlany\u015fyny gowulandyr\u00fdar we immunitet \u00f6\u00fdj\u00fcklerini\u0148 beden bo\u00fdun\u00e7a has \u00e7alt hereket etmegine m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r. Agyr we \u00e7endena\u015fa \u00fdadadyjy ma\u015fklardan ga\u00e7a duru\u0148. \u00c7\u00fcnki \u00e7endena\u015fa fiziki \u00fd\u00fck immuniteti wagtla\u00fdyn peseldip biler.Immunitet ulgamy bizi\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm ba\u00fdlygymyzdyr. Ony g\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek lukmana barmakdan d\u00e4l-de, e\u00fdsem, \u00f6z bedenimizi\u0148 we aklymyzy\u0148 talaplaryna \u00fcnsli di\u0148 salmakdan ba\u015flan\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Ataly\u00fdewa Ogulsura\u00fd<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 114-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ony N\u00e4hili G\u00fc\u00fd\u00e7lendirmeli? \u200bBedeni\u0148 immunitet ulgamy \u2014 bu da\u015fky gur\u015fawy\u0148 howplaryndan, wiruslardan, bakteri\u00fdalardan we hatda rak \u00f6\u00fdj\u00fcklerinden goramaga ukyply \u00e7yl\u015fyrymly, k\u00f6p gatlakly gorany\u015f mehanizmidir. Immunitet ulgamy bizi\u0148 her bir sagat, her bir minut howpsuzlygymyzy \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n, hemi\u015fe i\u015fje\u0148 \u00fdagda\u00fdda dur\u00fdan, hakyky bir I\u00e7ki Gorag\u00e7y toparydyr. Immunitet ulgamy iki esasy b\u00f6lekden ybaratdyr:Tebigy (Dogabitdi) Immunitet: Bu, bedeni\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26829"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26829"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26830,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26829\/revisions\/26830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}