{"id":26870,"date":"2025-12-23T23:34:41","date_gmt":"2025-12-23T18:34:41","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26870"},"modified":"2025-12-23T23:34:41","modified_gmt":"2025-12-23T18:34:41","slug":"turkmen-topragy-gudratly-yerler-we-syrly-hazynalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=26870","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen Topragy  Gudratly \u00dderler we Syrly Hazynalar"},"content":{"rendered":"<p>\u200bT\u00fcrkmenistan di\u00fdlende, k\u00f6plen\u00e7 ilki bilen ak mermerli A\u015fgabat \u00fda-da Garagum s\u00e4hrasy g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcne gel\u00fd\u00e4r. Emma bu \u00fder hakykatdanam asyrlar a\u015fan gudraty\u0148 we tebigat d\u00f6redijiligini\u0148 \u00fda\u00fdlasydyr. T\u00fcrkmen topragy geografi\u00fda, taryh we medeni\u00fdet ta\u00fddan de\u0148siz-ta\u00fdsyz t\u00e4sinliklere ba\u00fddyr.Garagum\u2014di\u0148e bir \u00e7\u00e4ge de\u0148zi d\u00e4l, e\u00fdsem, janly ekoulgam we birn\u00e4\u00e7e geologiki t\u00e4sinlikleri mekanydyr.B\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4de me\u015fhur bolan bu gaz krateri, t\u00fcrkmen topragyny\u0148 tebigy ba\u00fdlygyny\u0148 we g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcne getirip bolmajak g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 ny\u015fanydyr. Ol onlar\u00e7a \u00fdyllap durman \u00fdanyp, myhmanlary \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4n, gijeki asmany y\u015fyklandyr\u00fdan, gudratly \u00fderi d\u00f6red\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 g\u00fcndogar \u00e7etind\u00e4ki K\u00f6\u00fdtendagda millionlar\u00e7a \u00fdyl mundan ozal \u00fda\u015fap ge\u00e7en dinazawrlary\u0148 da\u015fa \u00f6wr\u00fclen yzlary bar. Bu \u00fderler tebigy muze\u00fd bolup, \u00e4hli d\u00f6w\u00fcrleri\u0148 \u00e4hmi\u00fdetine \u015fa\u00fdatlyk ed\u00fd\u00e4r.Garagumu\u0148 \u00e7\u00e4geleri a\u015fagynda, bir wagtlar onu\u0148 \u00fderinde \u00fderle\u015fen Gadymy Hazar de\u0148zini\u0148 yzlary saklan\u00fdar. Bu \u00fderler geologlar \u00fc\u00e7in gudratly laboratori\u00fdadyr.T\u00fcrkmenistan\u2014Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00ddoluny\u0148 esasy \u00e7atryklaryny\u0148 biridir. T\u00fcrkmen topragynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 siwilizasi\u00fdasyny\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fine uly t\u00e4sir eden medeni\u00fdetler g\u00fcll\u00e4p \u00f6sdi.\u00ddUNESKO-ny\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 mirasyny\u0148 sanawyna girizilen bu \u015f\u00e4her, X-XII asyrlarda d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uly \u015f\u00e4herlerini\u0148 biri bolupdyr. Ol ylmy\u0148, sungaty\u0148 we binag\u00e4rligi\u0148 merkezi bolup, M\u00e4lik \u015eany\u0148 we Soltan Sanjary\u0148 d\u00f6wr\u00fcni\u0148 gudratly ruhuny sakla\u00fdar.Horezmi\u0148 taryhy pa\u00fdtagty bolan K\u00f6ne\u00fcrgen\u00e7, Orta Azi\u00fdany\u0148 in\u00e7e binag\u00e4rlik eserlerini\u0148 biridir. Ol \u00fderd\u00e4ki minaralar, k\u00fcmmetler we kerwensara\u00fdlar t\u00fcrkmen topragyny\u0148 taryhy gymmatlyklaryny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Parfi\u00fda imperi\u00fdasyny\u0148 gadymy pa\u00fdtagty, h\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde bu gudratly \u00fder, bizi\u0148 e\u00fd\u00fdamymyzdan \u00f6\u0148ki d\u00f6w\u00fcrde bu sebitde \u00fda\u015fan be\u00fdik medeni\u00fdeti\u0148 \u015fa\u00fdadydyr.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmenistany\u0148 gudraty di\u0148e bir da\u015fda d\u00e4l, e\u00fdsem, onu\u0148 milli ruhunda we medeni gymmatlyklarynda hem \u00fdatyr. &#8220;Asman atlary&#8221; ady bilen me\u015fhur bolan ahalteke bedewleri, g\u00fc\u00fdji\u0148, owadanlygy\u0148 we wepadarlygy\u0148 janly ny\u015fanydyr. Bu atlary\u0148 taryhy, t\u00fcrkmen halkyny\u0148 taryhy bilen bir bitew\u00fclikdedir we hakyky tebigy gudrat hasaplan\u00fdar. T\u00fcrkmen halysy di\u0148e bir el i\u015fi d\u00e4l-de, e\u00fdsem, t\u00fcrkmen halkyny\u0148 taryhyny, filosofi\u00fdasyny we d\u00e4p-dessurlaryny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n dokuwly senedir. Her bir g\u00f6l, taryhy\u0148 we ykbaly\u0148 syrly habaryny \u00f6z\u00fcnde sakla\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen topragy hakykatdan-da ge\u0148 galdyryjy we gudratly \u00fderleri\u0148 jemlenen mekanydyr. Ol di\u0148e bir g\u00f6zellikleri d\u00e4l, e\u00fdsem, taryhy we medeni mirasy bilen d\u00fcn\u00fd\u00e4ni ha\u00fdran galdyrmaga mynasypdyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Begmyradowa Nurjahan<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 115-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bT\u00fcrkmenistan di\u00fdlende, k\u00f6plen\u00e7 ilki bilen ak mermerli A\u015fgabat \u00fda-da Garagum s\u00e4hrasy g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcne gel\u00fd\u00e4r. Emma bu \u00fder hakykatdanam asyrlar a\u015fan gudraty\u0148 we tebigat d\u00f6redijiligini\u0148 \u00fda\u00fdlasydyr. T\u00fcrkmen topragy geografi\u00fda, taryh we medeni\u00fdet ta\u00fddan de\u0148siz-ta\u00fdsyz t\u00e4sinliklere ba\u00fddyr.Garagum\u2014di\u0148e bir \u00e7\u00e4ge de\u0148zi d\u00e4l, e\u00fdsem, janly ekoulgam we birn\u00e4\u00e7e geologiki t\u00e4sinlikleri mekanydyr.B\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4de me\u015fhur bolan bu gaz krateri, t\u00fcrkmen topragyny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26870"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26871,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26870\/revisions\/26871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}