{"id":27001,"date":"2025-12-27T21:33:02","date_gmt":"2025-12-27T16:33:02","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27001"},"modified":"2025-12-27T21:33:02","modified_gmt":"2025-12-27T16:33:02","slug":"turkmen-halkynyn-yagysa-bolan-garaysy-we-dap-dessurlary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27001","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen Halkyny\u0148 \u00ddagy\u015fa Bolan Gara\u00fd\u015fy we D\u00e4p-Dessurlary"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 durmu\u015fy, gadymdan b\u00e4ri gi\u0148 we gyzgyn d\u00fczl\u00fckler, \u00e7\u00f6ll\u00fckler bilen a\u00fdrylmaz bagly bolupdyr. Bu tebigy \u015fertlerde suw \u2013 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem, asmandan in\u00fd\u00e4n her bir \u00fdagy\u015f damjasy \u00fd\u00f6ne bir howa hadysasy d\u00e4l, e\u00fdsem, Huda\u00fdy\u0148 merhemeti, bereket we geljekki abadanlyk wadasy h\u00f6km\u00fcnde kabul edilipdir. T\u00fcrkmen d\u00e4p-dessurlarynda we yrym-ynan\u00e7larynda \u00fdagy\u015f, ynsany\u0148 tebigat bilen bolan \u00e7u\u0148\u0148ur ruhy baglany\u015fygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n merkezi bir orna e\u00fdedir.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen halkynda \u00fdagy\u015f bilen bagly ynamlar yslam medeni\u00fdetini\u0148 elementleri bilen gadymy yrym-ynan\u00e7lary\u0148 gary\u015fmasydyr.\u00ddagy\u015f, ilkinji nobatda, ryzyk (halal gazan\u00e7) bilen de\u0148e\u015fdiril\u00fd\u00e4r. \u00ddagy\u015f bolmasa, mal-garany\u0148 \u00f6smegi, ekinleri\u0148 hasyly we umumy abadan\u00e7ylyk m\u00fcmkin d\u00e4l. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in \u00fdagy\u015f dilemek (Istisga) ybadatlary jemgy\u00fdeti\u0148 i\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u00e7\u00e4relerini\u0148 biri bolupdyr.\u00ddagy\u015f suwy (a\u00fdratynam \u00fdaz \u00fdagy\u015fy) arassalygy we t\u00e4mizligi a\u0148ladypdyr. K\u00e4bir d\u00e4plere g\u00f6r\u00e4, \u00fdaz \u00fdagy\u015fynda \u00fduwunmak \u00fda-da ony \u00fdygnap ulanmak, bedeni we ruhy ta\u00fddan arassalanmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r di\u00fdlip ynanylypdyr.<\/p>\n<p>Gurak\u00e7ylyk d\u00f6wr\u00fcnde t\u00fcrkmenler \u00fdagy\u015f \u00fdagdyrmak \u00fc\u00e7in d\u00fcrli jadyly we adaty dessurlary \u00fderine \u00fdetiripdirler. Bular di\u0148e bir dileg d\u00e4l, e\u00fdsem, jemgy\u00fdeti\u0148 birle\u015fmegini we tebigat bilen ylala\u015fmagyny alamatlandyran. Bu dessurlar esasan \u00e7agalar tarapyndan \u00fderine \u00fdetirilipdir. \u00c7agalar ownuk ha\u00fdwanlary\u0148 kelle s\u00fc\u0148klerini (k\u00f6plen\u00e7 &#8220;Go\u00e7ak&#8221; di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar) \u00fda-da \u00fd\u00f6rite ta\u00fd\u00fdarlanan gurjaklary (&#8220;Gelinalyjy&#8221;) g\u00f6terip, \u00f6\u00fdme-\u00f6\u00fd a\u00fdlan\u00fdarlar.Olar \u00fdagy\u015f bilen bagly a\u00fddymlar a\u00fdd\u00fdarlar. \u00d6\u00fd e\u00fdeleri olara d\u00e4ne, s\u00fc\u00fdji \u00fda-da suw ber\u00fd\u00e4rler. Bu yrym, suwy (\u00fdagy\u015fy) \u00f6z\u00fcne \u00e7ekmek we tebigaty\u0148 ruhuny ho\u015fnut etmek maksady bilen amala a\u015fyrylypdyr.<\/p>\n<p>\u200b\u00ddagy\u015f t\u00fcrkmen halk d\u00f6redijiliginde (nakyllar, matallar) we klassyk \u015fahyr\u00e7ylykda (Magtymguly) yzygiderli du\u015f gel\u00fd\u00e4n temadyr.&#8221;\u00ddagy\u015f \u00fdagsa, \u00fder do\u00fdar, adam do\u00fdar&#8221; \u00fdaly nakyllar, \u00fdagy\u015fy\u0148 durmu\u015fdaky bahasyny anyk be\u00fdan ed\u00fd\u00e4r.Belli bir seb\u00e4pden \u00fda-da agyr g\u00fcnlerde &#8220;\u00fdagy\u015fly g\u00fcn dosty&#8221; di\u00fden a\u0148latma, \u00e7ynlaka\u00fd we ykjam dostlugy a\u0148lad\u00fdar, seb\u00e4bi \u00fdagy\u015fly g\u00fcnlerde bir-biri\u0148e k\u00f6mek etmek wajyp bolupdyr.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 \u00fdagy\u015fa bolan gara\u00fd\u015fy \u2013 bu di\u0148e bir gara\u015fmak d\u00e4l, e\u00fdsem, tebigata we onu\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7lerine bolan uly hormaty\u0148 we minnetdarlygy\u0148 be\u00fdanydyr. \u00ddagy\u015f bilen bagly d\u00e4p-dessurlar \u2013 bizi\u0148 ata-babalarymyzy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ugrundaky synagyny\u0148, umydyny\u0148 we jemgy\u00fdet\u00e7ilik agzybirligini\u0148 medeni mirasydyr. Bu dessurlar, halky\u0148 a\u0148ynda \u00f6zbolu\u015fly du\u00fdgyly we ruhy \u00e4hmi\u00fdetini h\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcre \u00e7enli saklap gel\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Durdymyradowa Kakamyrat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 118-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 durmu\u015fy, gadymdan b\u00e4ri gi\u0148 we gyzgyn d\u00fczl\u00fckler, \u00e7\u00f6ll\u00fckler bilen a\u00fdrylmaz bagly bolupdyr. Bu tebigy \u015fertlerde suw \u2013 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem, asmandan in\u00fd\u00e4n her bir \u00fdagy\u015f damjasy \u00fd\u00f6ne bir howa hadysasy d\u00e4l, e\u00fdsem, Huda\u00fdy\u0148 merhemeti, bereket we geljekki abadanlyk wadasy h\u00f6km\u00fcnde kabul edilipdir. T\u00fcrkmen d\u00e4p-dessurlarynda we yrym-ynan\u00e7larynda \u00fdagy\u015f, ynsany\u0148 tebigat bilen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27001"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27002,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27001\/revisions\/27002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}