{"id":27090,"date":"2025-12-28T00:39:18","date_gmt":"2025-12-27T19:39:18","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27090"},"modified":"2025-12-28T00:39:18","modified_gmt":"2025-12-27T19:39:18","slug":"turkmen-medeniyetinde-caga-at-dakmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27090","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen medeni\u00fdetinde \u00e7aga at dakmak"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7aga at dakmak \u2014 bu di\u0148e bir ma\u015fgala dabarasy d\u00e4l, e\u00fdsem her bir halky\u0148 taryhyny, yrym-ynanjyny we geljege bolan arzuwlaryny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n uly bir medeniyetdir. At \u2014 adamy\u0148 tutu\u015f \u00f6mr\u00fcni\u0148 dowamynda g\u00f6terjek i\u0148 gymmatly &#8220;\u00fd\u00fck\u00fcdir&#8221;.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmenlerde at dakmak d\u00e4bi \u00f6r\u00e4n \u00e7u\u0148\u0148ur many-mazmuna e\u00fdedir.\u00a0 T\u00e4ze doglan \u00e7aga babasyny\u0148 \u00fda-da mamasyny\u0148 adyny dakmak, nesil dowamatyny\u0148 we hormaty\u0148 ny\u015fanydyr.<\/p>\n<p>\u00c7aga doglan wagtyna g\u00f6r\u00e4 at dakmak gi\u0148den \u00fda\u00fdrandur. Mysal \u00fc\u00e7in: Gurbanmyrat (Gurban a\u00fdynda doglan), A\u00fdlar (A\u00fdly gijede doglan), Bahar (Bahar paslynda doglan).\u00c7agany\u0148 durmu\u015fyny\u0148 bol\u00e7ulykda ge\u00e7megini arzuw edip D\u00f6wlet, Begen\u00e7, Myrat \u00fdaly atlar dakyl\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bAt dakmak medeni\u00fdeti d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinde biri-birine me\u0148zeme\u00fd\u00e4n gyzykly \u00fdollary ge\u00e7\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u200bHyta\u00fd: Hyta\u00fdda \u00e7aga doglanda o\u0148a &#8220;s\u00fc\u00fdt ady&#8221; (ki\u00e7ijik at) dakyl\u00fdar. Bu at \u00e7aga ulal\u00fdan\u00e7a we mekdebe gid\u00fd\u00e4n\u00e7\u00e4 ulanyl\u00fdar. \u015ee\u00fdle-de, k\u00e4bir ma\u015fgalalar &#8220;erbet ruhlary&#8221; aldap, \u00e7agany goramak \u00fc\u00e7in o\u0148a bilge\u015fle\u00fdin &#8220;betgel\u015fik&#8221; \u00fda-da &#8220;\u00fd\u00f6neke\u00fd&#8221; at dak\u00fdarlar.<\/p>\n<p>\u200bIslandi\u00fda: Bu \u00fderde famili\u00fda ulgamy \u00fdok di\u00fden \u00fdalydyr. \u00c7agany\u0148 famili\u00fdasy h\u00f6km\u00fcnde kakasyny\u0148 adyna &#8220;-son&#8221; (oguly) \u00fda-da &#8220;-d\u00f3ttir&#8221; (gyzy) go\u015ful\u00fdar. Mysal \u00fc\u00e7in, Erikson (Erigi\u0148 ogly).<\/p>\n<p>\u200bG\u00fcnbatar Afrika (Gana): Bu \u00fderde \u00e7aga doglan hepde g\u00fcn\u00fcne g\u00f6r\u00e4 at dakyl\u00fdar. Mysal \u00fc\u00e7in, \u015fenbe g\u00fcni doglan oglanlara &#8220;Kwaku&#8221;, gyzlara bolsa &#8220;Ama&#8221; di\u00fdlip at dakyl\u00fdar.<\/p>\n<p>K\u00f6p medeni\u00fdetlerde ady\u0148 adamy\u0148 h\u00e4si\u00fdetine we ykbalyna t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4ndigine ynanyl\u00fdar:<\/p>\n<p>\u200bGadymy skandinawlarda we t\u00fcrki halklarda \u00e7aga mert we batyr bolsun di\u00fdip, \u00fdarag \u00fda-da g\u00fc\u00fd\u00e7 a\u0148lad\u00fdan atlar (Polat, Arslan, Demir) dakylypdyr.\u00c7aga ady g\u00f6ni doglan pursatyndaky tebigy hadysa g\u00f6r\u00e4 berlipdir: &#8220;Oturan \u00d6k\u00fcz&#8221;, &#8220;G\u00f6k Asman&#8221; \u00fda-da &#8220;\u00dd\u00fcgr\u00fck Suw&#8221;.<\/p>\n<p>\u200b\u015eu g\u00fcnki g\u00fcnde &#8220;Kreatiw atlar&#8221; dakmak modasy \u00fd\u00fcze \u00e7ykdy. K\u00e4bir ene-atalar \u00e7agalaryna me\u015fhur brendleri\u0148, \u015f\u00e4herleri\u0148 \u00fda-da tehnologi\u00fda d\u00fcn\u00fd\u00e4sini\u0148 atlaryny dak\u00fdarlar (mysal \u00fc\u00e7in, Tesla, E\u00fdfel, Ria). Emma k\u00f6p \u00fdurtlarda (mysal \u00fc\u00e7in, Fransi\u00fdada \u00fda-da Germani\u00fdada) d\u00f6wlet tarapyndan \u00e7agany\u0148 geljekde kemsidilmezligi \u00fc\u00e7in &#8220;gel\u015fiksiz&#8221; atlary dakmaga gadaganyk go\u00fdul\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bAdy\u0148 manysy \u00e7agany\u0148 geljekki \u00f6z\u00fcne bolan ynamyna t\u00e4sir edip biler.H\u00e4zirki globalla\u015f\u00fdan d\u00fcn\u00fd\u00e4de ady\u0148 be\u00fdleki dillerde hem a\u0148sat a\u00fddylmagy amatlydyr.&#8221;At \u2014 adamy\u0148 \u00f6m\u00fcrlik hemrasydyr. Ony sa\u00fdlamak, \u00e7aga berlen ilkinji we i\u0148 uly sowgatdyr.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Durdy\u00fdewa G\u00fclzada<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 120-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7aga at dakmak \u2014 bu di\u0148e bir ma\u015fgala dabarasy d\u00e4l, e\u00fdsem her bir halky\u0148 taryhyny, yrym-ynanjyny we geljege bolan arzuwlaryny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n uly bir medeniyetdir. At \u2014 adamy\u0148 tutu\u015f \u00f6mr\u00fcni\u0148 dowamynda g\u00f6terjek i\u0148 gymmatly &#8220;\u00fd\u00fck\u00fcdir&#8221;. \u200bT\u00fcrkmenlerde at dakmak d\u00e4bi \u00f6r\u00e4n \u00e7u\u0148\u0148ur many-mazmuna e\u00fdedir.\u00a0 T\u00e4ze doglan \u00e7aga babasyny\u0148 \u00fda-da mamasyny\u0148 adyny dakmak, nesil dowamatyny\u0148 we hormaty\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27090"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27090"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27091,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27090\/revisions\/27091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}