{"id":27140,"date":"2025-12-28T23:08:37","date_gmt":"2025-12-28T18:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27140"},"modified":"2026-01-09T00:54:10","modified_gmt":"2026-01-08T19:54:10","slug":"akustika-name","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27140","title":{"rendered":"Akustika N\u00e4me?"},"content":{"rendered":"<p>Akustika \u2014 bu di\u0148e bir sesler baradaky ylym d\u00e4l-de, e\u00fdsem bizi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni n\u00e4hili kabul ed\u00fd\u00e4ndigimizi kesgitle\u00fd\u00e4n t\u00e4sin bir \u00e4lemdir. Ses tolkunlaryny\u0148 n\u00e4hili d\u00f6re\u00fd\u00e4ndigi, \u00fda\u00fdra\u00fdandygy we jisimlere urulyp, yzyna dolanyp gel\u015fi baradaky bu ylym, g\u00fcndelik durmu\u015fymyzdan ba\u015flap, kosmos tehnologi\u00fdalaryna \u00e7enli hemme \u00fderde bar.<\/p>\n<p>\u200bFizika nukda\u00fdnazaryndan akustika \u2014 maddy gur\u015fawda (howada, suwda \u00fda-da gaty jisimlerde) mehaniki yrgyldylary\u0148 \u00fda\u00fdra\u00fd\u015fyny \u00f6wren\u00fd\u00e4n b\u00f6l\u00fcmdir. \u00dd\u00f6ne bu ylmy\u0148 a\u0148yrsynda \u00f6r\u00e4n gyzykly hadysalar \u00fdatyr.<\/p>\n<p>\u200bK\u00f6p ha\u00fdwanlar \u00fc\u00e7in akustika olary\u0148 &#8220;g\u00f6zi&#8221; bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r.\u00ddarganatlar we delfinler ses tolkunlaryny go\u00fdberip, olary\u0148 binalara \u00fda-da balyklara urulyp ga\u00fddy\u015fy arkaly t\u00f6weregi\u0148 &#8220;suratyny&#8221; \u00e7yz\u00fdarlar. Olar sesi\u0148 k\u00f6megi bilen i\u0148 ki\u00e7ijik ob\u00fdektleri\u0148 hem \u00fderini anyklap bil\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>\u200bGresi\u00fdadaky gadymy Epidaur teatrynda sahnabazlary\u0148 pessa\u00fd ses bilen a\u00fddan s\u00f6zi, i\u0148 \u00fdokarky hatarda oturan 14 m\u00fc\u0148 toma\u015fa\u00e7yny\u0148 her birine dury e\u015fidilipdir.Bu jady d\u00e4l-de, takyk akustiki hasaplamadyr. Oturgy\u00e7lary\u0148 \u00fderle\u015fi\u015fi we ulanylan da\u015flary\u0148 hili pes \u00fdygylykly sesleri (m\u00e4helle g\u00fcrp\u00fcldisini) b\u00f6kdep, adam sesini\u0148 \u00fdygylyklaryny g\u00fc\u00fd\u00e7lendiripdir.<\/p>\n<p>\u200bSuw howadan has dykyz bolandygy \u00fc\u00e7in, ses suwu\u0148 i\u00e7inde 4,5 esse \u00e7alt \u00fda\u00fdra\u00fdar.G\u00f6k kitleri\u0148 \u00e7ykaran sesleri okeany\u0148 a\u0148ry ujundaky, m\u00fc\u0148ler\u00e7e kilometr uzaklykdaky be\u00fdleki kitler tarapyndan e\u015fidilip bilner. Bu bolsa suwasty d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00f6zbolu\u015fly &#8220;internet toruna&#8221; me\u0148ze\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bD\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 dym\u015fyk \u00fder Microsoft kompani\u00fdasyny\u0148 laboratori\u00fdasyndaky anekoik (ses yzyna ga\u00fdtarma\u00fdan) otagdyr. Bu \u00fderde ses derejesi -20.35 dB t\u00f6weregi bolup, ol \u00fderde duran adam \u00f6z ganyny\u0148 a\u00fdlany\u015fyny we s\u00fc\u0148klerini\u0148 s\u00fcrt\u00fclmesini e\u015fidip bil\u00fd\u00e4r. Adamlary\u0148 k\u00f6p\u00fcsi bu &#8220;agyr&#8221; dym\u015fyklyga 45 minutdan artyk \u00e7ydap bilme\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>\u200bAkustika \u2014 bizi\u0148 e\u015fidi\u015fimizden has gi\u0148dir. Ol saz gurallaryny\u0148 owazynda, binalary\u0148 gurlu\u015fygynda, hatda kosmosy\u0148 \u00e7u\u0148luklaryndaky yrgyldylarda hem bar. Sesi\u0148 g\u00fc\u00fdj\u00fcni we onu\u0148 kanunlaryny bilmek, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 &#8220;sazyny&#8221; has gowy du\u00fdmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Hydyrow Azat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 122-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akustika \u2014 bu di\u0148e bir sesler baradaky ylym d\u00e4l-de, e\u00fdsem bizi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni n\u00e4hili kabul ed\u00fd\u00e4ndigimizi kesgitle\u00fd\u00e4n t\u00e4sin bir \u00e4lemdir. Ses tolkunlaryny\u0148 n\u00e4hili d\u00f6re\u00fd\u00e4ndigi, \u00fda\u00fdra\u00fdandygy we jisimlere urulyp, yzyna dolanyp gel\u015fi baradaky bu ylym, g\u00fcndelik durmu\u015fymyzdan ba\u015flap, kosmos tehnologi\u00fdalaryna \u00e7enli hemme \u00fderde bar. \u200bFizika nukda\u00fdnazaryndan akustika \u2014 maddy gur\u015fawda (howada, suwda \u00fda-da gaty jisimlerde) mehaniki yrgyldylary\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":27278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27140"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27141,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27140\/revisions\/27141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}