{"id":27545,"date":"2026-05-21T09:11:43","date_gmt":"2026-05-21T04:11:43","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27545"},"modified":"2026-05-21T11:48:45","modified_gmt":"2026-05-21T06:48:45","slug":"turkmen-sekillendiris-sungatynyn-belentlikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27545","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen \u015eekillendiri\u015f Sungatyny\u0148 Belentlikleri"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungaty \u2014 bu d\u00fcn\u00fd\u00e4 medeni\u00fdetini\u0148 i\u0148 \u00f6zbolu\u015fly we ba\u00fd sahypalaryny\u0148 biridir. Ol G\u00fcndogary\u0148 gadymy pelsepesini, s\u00e4hrany\u0148 erkinligini we halky\u0148 ruhy sarsmazlygyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen nakga\u015f\u00e7ylygy di\u0148e bir re\u0148kleri\u0148 utga\u015fmasy d\u00e4l-de, e\u00fdsem halky\u0148 taryhyny we geljegini g\u00fcrr\u00fc\u0148 ber\u00fd\u00e4n &#8220;janly&#8221; bir dildir.<\/p>\n<p>20-nji asyry\u0148 ortalarynda t\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungaty d\u00fcn\u00fd\u00e4 ykrarnamasyna e\u00fde bolan t\u00e4ze bir tapgyra gadam basdy. Bu d\u00f6w\u00fcrde pe\u00fdda bolan &#8220;T\u00fcrkmen mekdebi&#8221; \u00f6z\u00fcni\u0148 a\u00e7yklygy, \u00fdagtylygy we durnukly kompozisi\u00fdasy bilen tapawutlandy.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen sungatyny\u0148 be\u00fdik ussady Yzzat Gylyjowy\u0148 eserleri (&#8220;T\u00fcrkmen gelinleri&#8221;, &#8220;Garagumda&#8221; we \u015f.m.) d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 me\u015fhur galere\u00fdalarynda saklan\u00fdar. Onu\u0148 sa\u00fdlap alan gyrmyzy we sary re\u0148kleri t\u00fcrkmen g\u00fcn\u00fcni\u0148 gyzgynlygyny we halky\u0148 jo\u015fgunyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen nakga\u015flaryny\u0148 i\u0148 uly belentligi \u2014 olary\u0148 durmu\u015fy hakyky we milli \u00e4he\u0148de be\u00fdan edip bilmegidir.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen nakga\u015f\u00e7ylygy taryhy gahrymanlary we \u015fahsy\u00fdetleri halka has-da \u00fdakynla\u015fdyrdy.<\/p>\n<p>A\u00fdhan Hajy\u00fdewi\u0148 d\u00f6reden Magtymguly Pyragyny\u0148 kanoniki (nusgawy) ke\u015fbi bizi\u0148 hakydamyzda \u015fahyry\u0148 hakyky ke\u015fbi h\u00f6km\u00fcnde orun aldy.&#8221;G\u00f6rogly&#8221;, &#8220;Dede Korkut&#8221; \u00fdaly \u015fadessanlardaky pursatlar suratke\u015flerimizi\u0148 galamy arkaly vizual d\u00fcn\u00fd\u00e4ye ge\u00e7di. Bu eserler milli bu\u00fdsanjy we taryhy dowamlylygy saklap gel\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bT\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungatyny\u0148 \u00fdene-de bir belentligi \u2014 onu\u0148 haly\u00e7ylyk, zerg\u00e4r\u00e7ilik we binag\u00e4rlik bilen a\u00fdrylmaz baglany\u015fygydyr.K\u00f6p sanly t\u00fcrkmen nakga\u015flary haly nagy\u015flaryny\u0148 geometrik takyklygyny \u00f6z keneplerine orna\u015fdyrdylar. Bu bolsa d\u00fcn\u00fd\u00e4 sungatynda t\u00e4ze bir ugur bolan &#8220;etno-modernizmi&#8221; d\u00f6retdi.S\u00e4hrany\u0148 sergin howasy, bedew atlary\u0148 syraty we ak \u00f6\u00fdleri\u0148 \u00fdylylygy nakga\u015flary\u0148 eserlerinde bakylyga \u00f6wr\u00fcldi.<\/p>\n<p>\u200b\u015eu g\u00fcnki g\u00fcn t\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungaty t\u00e4ze g\u00f6zlegler we d\u00f6wrebap tehnologi\u00fdalar bilen ba\u00fdla\u015f\u00fdar. \u00dda\u015f suratke\u015fler di\u0148e bir kenebi d\u00e4l, e\u00fdsem sanly grafikany we heykeltara\u015flygy hem milli \u00e4he\u0148de \u00f6sd\u00fcr\u00fd\u00e4rler.Pa\u00fdtagtymyzdaky he\u00fdkeller we binalary\u0148 bezegleri \u015fekillendiri\u015f sungatyny\u0148 a\u00e7yk asmany\u0148 astyndaky muze\u00fdine me\u0148ze\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen suratke\u015fleri d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinde ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n &#8220;Art-Fest&#8221; \u00fdaly sergilerde \u00fdurdumyzy\u0148 medeni diplomati\u00fdasyny\u0148 esasy b\u00f6legi bolup \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungatyny\u0148 belentlikleri \u2014 bu bizi\u0148 ruhy ba\u00fdlygymyzdyr. Bu sungat ge\u00e7mi\u015fi\u0148 we geljegi\u0148 arasyndaky altyn k\u00f6pri bolup, d\u00fcn\u00fd\u00e4 T\u00fcrkmenistany\u0148 re\u0148kli we parasatly d\u00fcn\u00fd\u00e4sini tanatmagy dowam ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>K\u00f6mekowa G\u00fclnar Kakamyradowna<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 mugallymy<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungaty \u2014 bu d\u00fcn\u00fd\u00e4 medeni\u00fdetini\u0148 i\u0148 \u00f6zbolu\u015fly we ba\u00fd sahypalaryny\u0148 biridir. Ol G\u00fcndogary\u0148 gadymy pelsepesini, s\u00e4hrany\u0148 erkinligini we halky\u0148 ruhy sarsmazlygyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen nakga\u015f\u00e7ylygy di\u0148e bir re\u0148kleri\u0148 utga\u015fmasy d\u00e4l-de, e\u00fdsem halky\u0148 taryhyny we geljegini g\u00fcrr\u00fc\u0148 ber\u00fd\u00e4n &#8220;janly&#8221; bir dildir. 20-nji asyry\u0148 ortalarynda t\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungaty d\u00fcn\u00fd\u00e4 ykrarnamasyna e\u00fde bolan t\u00e4ze bir tapgyra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":27547,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27545"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27545"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27562,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27545\/revisions\/27562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}