{"id":27555,"date":"2026-05-21T09:25:24","date_gmt":"2026-05-21T04:25:24","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27555"},"modified":"2026-05-21T09:25:24","modified_gmt":"2026-05-21T04:25:24","slug":"umyt-tohumynyn-gogermegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=27555","title":{"rendered":"Umyt Tohumyny\u0148 G\u00f6germegi"},"content":{"rendered":"<p>Tohumy\u0148 g\u00f6germegi \u2014 tebigaty\u0148 i\u0148 uly gudratlaryny\u0148 biridir. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015finden jansyz \u00fdaly bolup duran ki\u00e7ijik bir d\u00e4ne, amatly \u015fertler d\u00f6r\u00e4nde, \u00e4girt uly daragta \u00fda-da owadan g\u00fclle \u00f6wr\u00fclip bil\u00fd\u00e4n janly energi\u00fdany\u0148 \u00e7e\u015fmesidir.<\/p>\n<p>Tohumlar k\u00f6plen\u00e7 dyn\u00e7 aly\u015f (dormansi\u00fda) \u00fdagda\u00fdynda bol\u00fdarlar. Bu \u00fdagda\u00fdda olary\u0148 i\u00e7ind\u00e4ki madda \u00e7al\u015fygy \u00f6r\u00e4n ha\u00fdal bolup, olar guraklyga \u00fda-da sowuga \u00e7ydamly bol\u00fdarlar. \u00dd\u00f6ne \u00fc\u00e7 sany esasy \u015fert birle\u015fende, &#8220;o\u00fdany\u015f&#8221; ba\u015flan\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bSuw: Tohum suwy \u00f6z\u00fcne si\u0148dirip \u00e7i\u015f\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u200bTemperatura: Her \u00f6s\u00fcmlik \u00fc\u00e7in belli bir \u00fdylylyk gerek.<\/p>\n<p>\u200bKislorod: Tohumy\u0148 \u00f6\u00fdj\u00fcklerini\u0148 dem almagy \u00fc\u00e7in howa zerur.<\/p>\n<p>Tohum g\u00f6gerende ilki bilen \u00fdaprak d\u00e4l-de, tamyrjagaz (radicle) pe\u00fdda bol\u00fdar. Bu \u00f6r\u00e4n m\u00f6h\u00fcmdir, seb\u00e4bi \u00f6s\u00fcmlik ilki bilen \u00f6z\u00fcni topraga berkitmeli we suw \u00e7ekip ba\u015flamaly. Di\u0148e \u015fondan so\u0148ra baldak \u00fdokaryk, g\u00fcne tarap ugrukdyryl\u00fdar.Tohumlar di\u0148e bir \u00f6smek bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem ha\u00fdran galdyryjy a\u00fdratynlyklara hem e\u00fdedirler.K\u00e4bir tohumlar \u00fd\u00fczler\u00e7e, hatda m\u00fc\u0148ler\u00e7e \u00fdyllap &#8220;uklap&#8221; bilerler. Mysal \u00fc\u00e7in, I\u00fderusalimde tapylan 2000 \u00fdyllyk hurma tohumy ekilende, ol \u015findiz hem g\u00f6gerip, uly daragta \u00f6wr\u00fcldi.<\/p>\n<p>Tohumy n\u00e4hili \u00fdagda\u00fdda ekse\u0148iz hem (tersine \u00fda-da gapdalynra), tamyr elmydama a\u015fak, baldak bolsa \u00fdokaryk \u00f6s\u00fd\u00e4r. Bu hadysa geotropizm di\u00fdil\u00fd\u00e4r.G\u00f6germek prosesini gysga\u00e7a \u015fe\u00fdle h\u00e4si\u00fdetlendirmek bolar.<\/p>\n<p>\u200bK\u00e4bir tohumlar g\u00f6germek \u00fc\u00e7in di\u0148e suwa d\u00e4l, e\u00fdsem t\u00e4sin &#8220;synaglara&#8221; m\u00e4t\u00e4\u00e7dir. Mysal \u00fc\u00e7in, k\u00e4bir aga\u00e7lary\u0148 tohumlary di\u0148e toka\u00fd \u00fdangynyndan so\u0148, \u00fdokary gyzgynlyk t\u00e4sir edende a\u00e7yl\u00fdar. K\u00e4birleri bolsa, ha\u00fdwanlary\u0148 a\u015fkazanyndan ge\u00e7ip, himiki t\u00e4sir alandan so\u0148 g\u00f6germ\u00e4ge ta\u00fd\u00fdar bol\u00fdar.<\/p>\n<p>\u200bHer bir tohum \u00f6z i\u00e7inde uly bir durmu\u015fy\u0148 koduny g\u00f6ter\u00fd\u00e4r. Ony ekmek \u2014 geljege bolan ynamy\u0148 we umydy\u0148 ny\u015fanydyr.<\/p>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara Senagat\u00e7ylar we Teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 112-nji toparyny\u0148 talyby Ba\u00fdramow Kasym<\/strong><\/em><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Topary\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ysy Allanazarowa A\u00fdjahan<\/strong><\/em><\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tohumy\u0148 g\u00f6germegi \u2014 tebigaty\u0148 i\u0148 uly gudratlaryny\u0148 biridir. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015finden jansyz \u00fdaly bolup duran ki\u00e7ijik bir d\u00e4ne, amatly \u015fertler d\u00f6r\u00e4nde, \u00e4girt uly daragta \u00fda-da owadan g\u00fclle \u00f6wr\u00fclip bil\u00fd\u00e4n janly energi\u00fdany\u0148 \u00e7e\u015fmesidir. Tohumlar k\u00f6plen\u00e7 dyn\u00e7 aly\u015f (dormansi\u00fda) \u00fdagda\u00fdynda bol\u00fdarlar. Bu \u00fdagda\u00fdda olary\u0148 i\u00e7ind\u00e4ki madda \u00e7al\u015fygy \u00f6r\u00e4n ha\u00fdal bolup, olar guraklyga \u00fda-da sowuga \u00e7ydamly bol\u00fdarlar. \u00dd\u00f6ne \u00fc\u00e7 sany [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27555"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27556,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27555\/revisions\/27556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}