{"id":5476,"date":"2025-09-17T16:23:39","date_gmt":"2025-09-17T11:23:39","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=5476"},"modified":"2025-09-20T16:04:44","modified_gmt":"2025-09-20T11:04:44","slug":"garpyzyn-adam-saglygyna-peydasy-hem-de-zyyany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=5476","title":{"rendered":"Garpyzy\u0148 adam saglygyna pe\u00fddasy hem-de zy\u00fdany"},"content":{"rendered":"<p>Garpyz \u2014 \u015feker \u00fdaly datly, tagamly, k\u00f6pleri\u0148 s\u00f6\u00fd\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmi. Ol bizi\u0148<br \/>\nsaglygymyz \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n pe\u00fddalydyr. K\u00f6pler garpyzy miwe hasaplasa, k\u00e4birleri ony<br \/>\ng\u00f6k \u00f6n\u00fcm di\u00fdip kabul ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nGarpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcminde gymmatly witaminler bolup, ol \u00f6zbolu\u015fly pe\u00fddaly<br \/>\ngymmatlyklara e\u00fdedir. Onu\u0148 nerw hem \u00fd\u00fcrek ulgamlaryny\u0148 funksionirleni\u015finde<br \/>\npe\u00fddasyny\u0148 uludygy subut edilendir. \u015ee\u00fdle hem garpyz adamy suwsuzlykdan we<br \/>\na\u00e7lykdan gandyr\u00fdar, organizmi\u0148 kadaly i\u015flemegine \u00fdardam ed\u00fd\u00e4r. 100 gram<br \/>\nm\u00f6\u00e7berd\u00e4ki garpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcminde 37kkal, 0,9% fruktoza, 5% gl\u00fdukoza, 3%<br \/>\nsaharoza, 2%-den 11%-e \u00e7enli mukdarda uglewodlar we \u015f.m jemlen\u00fd\u00e4r.<br \/>\nTagamly miw\u00e4ni\u0148 d\u00fcz\u00fcminde B witamin topary, askorbin tur\u015fusy,<br \/>\nuglewodlar, demir witamini, magni\u00fd \u00fdaly zerury elementler saklan\u00fdar. Bu miw\u00e4ni\u0148<br \/>\nd\u00fcz\u00fcmini\u0148 90%-i suwdan ybarat bolup, ol pe\u015few \u00e7ykary\u015f \u00fdollaryny\u0148 kadaly<br \/>\nbolmagy \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n pe\u00fddalydyr. Miw\u00e4ni\u0148 \u015fu hili pe\u00fdda getiriji a\u00fdratynlyklary<br \/>\nadamy\u0148 organizminde biohimik prosesleri\u0148 kadalylygyna, artriti\u0148 we \u015f.m<br \/>\nbejerilmeginde esas bolup dur\u00fdar. A\u00fdratyn hem garpyzy\u0148 horlanmak isle\u00fd\u00e4n<br \/>\nadamlar \u00fc\u00e7in pe\u00fddasy uludyr.<br \/>\nGarpyzy\u0148 zy\u00fdanly a\u00fdratynlyklary \u2014 bu, esasan, garpyzy\u0148 tiz hem-de uly<br \/>\ng\u00f6wr\u00fcmde \u00fdeti\u015fmegi \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan nitratlardyr. \u015eu hili g\u00f6rn\u00fc\u015fde \u00f6sd\u00fcrilip<br \/>\n\u00fdeti\u015fdirilen garpyzlar adam organizmini\u0148 z\u00e4herlenmegi bilen o\u0148a \u00fdaramaz t\u00e4sirini<br \/>\n\u00fdetirip, \u00fd\u00fcrek bulanma, ga\u00fdtarma \u00fdaly netijelere getirip bil\u00fd\u00e4r. Netijede, garpyzy<br \/>\nsatyn almakda satyjyny\u0148 garpyzy kepillendirmegine doly ynamdar bolmaly bol\u00fdar.<br \/>\nS\u00fc\u00fdji hem pe\u00fddaly garpyzy n\u00e4dip sa\u00fdlamaly?<br \/>\nBazardan garpyz satyn almak islesek, garpyzlary bir gez g\u00f6zden ge\u00e7ir\u00fd\u00e4ris.<br \/>\nMiw\u00e4ni\u0148 ha\u00fdsydyr bir \u00fderi de\u015fik bolmagy ahmal. Be\u00fdle garpyza d\u00fcrli zy\u00fdanly<br \/>\nmikroplary\u0148 we bakteri\u00fdalary\u0148 d\u00fc\u015fendigi iku\u00e7suz.<br \/>\nGarpyzy\u0148 nir\u00e4ni\u0148 garpyzydygyny anyklamak zerurdyr, seb\u00e4bi her \u00fderde<br \/>\nbit\u00fd\u00e4n bu miweler \u00f6zara tagamy bo\u00fdun\u00e7a de\u0148 bolma\u00fdar. Eger garpyzy\u0148 i\u00e7inde in\u00e7e<br \/>\ns\u00fc\u00fd\u00fcmler bar bolsa, re\u0148ki hem a\u00e7yk gyzyl re\u0148kde, garpyzy\u0148 da\u015fy bolsa<br \/>\n\u00fdalpyldawuk bolsa, onda ol garpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcminde nitratlary\u0148 mukdaryny\u0148<br \/>\nk\u00f6pd\u00fcgidir. Be\u00fdle hili miwe sizi\u0148 organizmi\u0148izi di\u0148e z\u00e4herlendirip, onda<br \/>\n\u00fdarawsyzlygy\u0148 d\u00f6remegine seb\u00e4p bolup biler.<br \/>\nTer hem tebigy garpyzlary yzygiderli i\u00fdmegimiz bizi\u0148 immunitetimizi\u0148 has-<br \/>\nda kuwwatlanmagyna \u00fdardam eder.<\/p>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Baba\u00fdewa A\u00fdjeren<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 125-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Garpyz \u2014 \u015feker \u00fdaly datly, tagamly, k\u00f6pleri\u0148 s\u00f6\u00fd\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmi. Ol bizi\u0148 saglygymyz \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n pe\u00fddalydyr. K\u00f6pler garpyzy miwe hasaplasa, k\u00e4birleri ony g\u00f6k \u00f6n\u00fcm di\u00fdip kabul ed\u00fd\u00e4r. Garpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcminde gymmatly witaminler bolup, ol \u00f6zbolu\u015fly pe\u00fddaly gymmatlyklara e\u00fdedir. Onu\u0148 nerw hem \u00fd\u00fcrek ulgamlaryny\u0148 funksionirleni\u015finde pe\u00fddasyny\u0148 uludygy subut edilendir. \u015ee\u00fdle hem garpyz adamy suwsuzlykdan we a\u00e7lykdan gandyr\u00fdar, organizmi\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":24784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5476"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5476"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25196,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5476\/revisions\/25196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}