{"id":6764,"date":"2020-10-19T18:35:47","date_gmt":"2020-10-19T13:35:47","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=6764"},"modified":"2020-10-19T18:35:47","modified_gmt":"2020-10-19T13:35:47","slug":"makadamiya-dunyadaki-in-gymmat-hoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=6764","title":{"rendered":"Makadami\u00fda \u2014 d\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 gymmat hoz"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Makadami\u00fda hozy Awstrali\u00fdany\u0148 ki\u00e7ijik aga\u00e7lary\u0148 biri bolup, ol \u00fdedi \u00fda-da on \u00fdylyn dowamynda takmynan 100 kilogram hoz hasyl berip ba\u015fla\u00fdar. Makadami\u00fdany\u0148 adyny Awstrali\u00fdany\u0148 Wiktori\u00fda \u015ftatyny\u0148 ba\u015f botanigi Ferdinand fon M\u00fcller berdi. Bu alym ilkinji bolup \u00f6s\u00fcmlik ma\u015fgalasyny suratlandyrdy. \u00dderli \u00fda\u015fa\u00fdjylary hozu\u0148 \u00fdygnal\u00fdan aga\u00e7laryny Kindal-Kindal di\u00fdip atlandyr\u00fdarlar, miweleri\u0148 \u00f6zlerine mullimmbimbi \u00fda-da bumera di\u00fdil\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in uzak wagtlap gudrat hozyny\u0148 d\u00fcrli atlary bardy. Adaty bolmadyk hozy \u00e7alt \u201cdadyp g\u00f6ren\u201d Awstrali\u00fdada ilkinji \u00fdewropalylary\u0148 pe\u00fdda bolmagy bilen, makadami\u00fda \u00fderli ta\u00fdpalar bilen s\u00f6wdada \u00fdeke-t\u00e4k wal\u00fduta \u00f6wr\u00fcldi.<br \/>\n\u00ddewropada we Amerika &#8211; bu hozu\u0148 tagamy bilen jadylandy. Altmy\u015fynjy \u00fdyllary\u0148 ba\u015fynda Awstrali\u00fdadaky hoz pudagy doly g\u00fc\u00fd\u00e7lendi. Mundan ozal miweli aga\u00e7lary \u00f6sd\u00fcrip \u00fdeti\u015fdirmek, makadami\u00fdalary sa\u00fdlamak, \u00fdygnamak we saklamak bo\u00fdun\u00e7a k\u00f6p \u00fdyllap g\u00f6zleg ge\u00e7irildi. 1970-nji \u00fdylda g\u00fcnorta-g\u00fcndogar Kwinslendde segsen m\u00fc\u0148 hoz agajy ekilende, k\u00f6p Awstrali\u00fdaly \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan pudaga ma\u00fda go\u00fdup ba\u015flady. Bu &#8220;hoz&#8221; ma\u00fda go\u00fdumlaryny\u0148 d\u00f6wlet tarapyndan h\u00f6weslendirilmegi bilen baglany\u015fyklydy &#8211; salgyt salynmady. 1972-nji \u00fdylda yklymy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdjylary 70 tonna \u00fdakymly miweleri \u00fdygnamagy ba\u015fardylar we h\u00e4zirki wagtda hozu\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi \u00fdylda 40 000 tonna.<br \/>\nH\u00e4zirki wagtda makadami\u00fdany\u0148 dokuz g\u00f6rn\u00fc\u015fi belli, olary\u0148 b\u00e4\u015fisi di\u0148e Awstrali\u00fdada \u00f6s\u00fd\u00e4r. Kaliforni\u00fdada, T\u00e4ze Zelandi\u00fdada, Brazili\u00fdada, G\u00fcnorta Afrikada we Gawa\u00fdide bu \u00fc\u00fdtge\u015fik hozu\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri bar. H\u00e4zirki wagtda makadami\u00fda d\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 gymmat hoz bejergisidir. Bu hoz bedenden holesterini a\u00fdyrmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r, kalsini\u0148 we be\u00fdleki minerallary\u0148 \u00e7e\u015fmesidir. Uglewodlar az, \u00fd\u00f6ne \u00fdagda de\u0148e\u015fdirilende \u00fdokary. Alymlary\u0148 pikiri\u00e7e, sagdyn hozlary yzygiderli i\u00fdmek \u00fd\u00fcrek-damar kesellerini\u0148, k\u00e4bir d\u00fcwn\u00fck kesellerini\u0148 t\u00f6wekgel\u00e7iligini peseld\u00fd\u00e4r we hatda horlanmaga hem k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r (100 g 700 kkal bardygyna garamazdan). Uly d\u00e4neler k\u00f6plen\u00e7 gowrul\u00fdar we karamel \u00fda-da \u015fokolad bilen \u00f6rt\u00fcl\u00fd\u00e4r, ownuk we ezilenler bolsa i\u015fd\u00e4 a\u00e7arlara go\u015ful\u00fdar. Bu hozu\u0148 \u00fdagy gymmatly kosmetiki \u00f6n\u00fcm hasaplan\u00fdar. Der\u00e4 a\u0148satlyk bilen si\u0148\u00fd\u00e4r we \u00fdum\u015fadyjy, i\u00fdmitlendiriji t\u00e4sire e\u00fdedir.<br \/>\nS\u00e4hetmyradow S\u00e4hetmyrat<br \/>\nS.A.Ny\u00fdazow adyndaky TOHU-ny\u0148 mugallymy<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Makadami\u00fda hozy Awstrali\u00fdany\u0148 ki\u00e7ijik aga\u00e7lary\u0148 biri bolup, ol \u00fdedi \u00fda-da on \u00fdylyn dowamynda takmynan 100 kilogram hoz hasyl berip ba\u015fla\u00fdar. Makadami\u00fdany\u0148 adyny Awstrali\u00fdany\u0148 Wiktori\u00fda \u015ftatyny\u0148 ba\u015f botanigi Ferdinand fon M\u00fcller berdi. Bu alym ilkinji bolup \u00f6s\u00fcmlik ma\u015fgalasyny suratlandyrdy. \u00dderli \u00fda\u015fa\u00fdjylary hozu\u0148 \u00fdygnal\u00fdan aga\u00e7laryny Kindal-Kindal di\u00fdip atlandyr\u00fdarlar, miweleri\u0148 \u00f6zlerine mullimmbimbi \u00fda-da bumera di\u00fdil\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in uzak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6765,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6764"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6764"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6766,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6764\/revisions\/6766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}