{"id":7640,"date":"2023-12-05T20:00:32","date_gmt":"2023-12-05T15:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=7640"},"modified":"2023-12-05T22:37:34","modified_gmt":"2023-12-05T17:37:34","slug":"uzarligin-adam-saglygyna-peydasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=7640","title":{"rendered":"\u00dcz\u00e4rligi\u0148 adam saglygyna pe\u00fddasy"},"content":{"rendered":"<p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 dermanlyk \u00f6s\u00fcmlikleri\u201d atly ylmy-ensiklopedik kitabynda t\u00fcrkmen topragynda bit\u00fd\u00e4n dermanlyk \u00f6s\u00fcmlikler barada gymmatly maglumatlar beril\u00fd\u00e4r. \u015eolary\u0148 hatarynda m\u00fc\u0148 derde derman hasaplan\u00fdan \u00fcz\u00e4rlik barada hem gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat beril\u00fd\u00e4r. \u00dcz\u00e4rligi\u0148 d\u00fcz\u00fcminde adamy\u0148 bedenine pe\u00fddaly t\u00e4sirini \u00fdetir\u00fd\u00e4n d\u00fcrli maddalar, \u00fdagny garmalol, garmin, peganin \u00fdaly alkaloidler, kali\u00fd, magni\u00fd, demir \u00fdaly makroelementler, marganes, al\u00fdumini\u00fd, nikel \u00fdaly mikroelementler saklan\u00fdar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6s\u00fcmlik merkezi we \u00e7etki nerw ulgamyny\u0148 kesellerinde, bogunlardaky guragyryda, d\u00fcrli \u00fdokan\u00e7 we deri \u00f6rt\u00fcgini\u0148 kesellerinde we soguljanlary\u0148 gar\u015fysyna g\u00f6re\u015fmekde pe\u00fddaly.<\/p>\n<p>Milli d\u00e4plerimize g\u00f6r\u00e4, t\u00fcrkmen halky to\u00fd tutanda, ma\u015fgalada t\u00e4ze b\u00e4bek d\u00fcn\u00fd\u00e4 inende, ogul \u00f6\u00fderip, gyz \u00e7ykarylanda, t\u00e4ze ja\u00fda g\u00f6\u00e7\u00fclende \u00fcz\u00e4rlik \u00f6s\u00fcmligi howluda, otagy\u0148 i\u00e7inde t\u00fctedil\u00fd\u00e4r. Bu bolsa d\u00f6wletliligi, rysgallylygy, goraglylygy \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r. Ata-babalarymyz ony \u00e7ogdamlap, \u00f6\u00fdlerini\u0148 girelgesinde asyp go\u00fdupdyrlar. \u00dcz\u00e4rligi\u0148 t\u00fcssesini\u0148 adam saglygy \u00fc\u00e7in howply bakteri\u00fdalary \u00fdok ed\u00fd\u00e4ndigi k\u00f6plere m\u00e4limdir. Adamlary\u0148 k\u00f6p \u00fc\u00fd\u015f\u00fd\u00e4n \u00fderinde \u00fcz\u00e4rligi t\u00fctetmegi\u0148 esasy maksady d\u00f6r\u00e4p bil\u00e4\u00fdjek \u00fdokan\u00e7 keselleri\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almakdyr. Oba hojalygynda \u00f6s\u00fcmliklere zy\u00fdan ber\u00fd\u00e4n m\u00f6r-m\u00f6jeklere gar\u015fy ulanmakda hem \u00fcz\u00e4rligi\u0148 pe\u00fddasy uludyr.<\/p>\n<p>\u00dcz\u00e4rlik barada k\u00e4bir maglumatlar:<\/p>\n<p>H\u00e4si\u00fdeti. Bu derman \u00f6s\u00fcmligi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4de 6, T\u00fcrkmenistanda 1 g\u00f6rn\u00fc\u015fi du\u015f\u00fdar. \u00d6s\u00fcmlik ba\u015fga\u00e7a \u00fd\u00fcz\u00e4rlik, iswent, adraspan, z\u00e4ldirk we t\u00fcteltgi di\u00fdip atlandyryl\u00fdar. \u00dcz\u00e4rlik \u2013 \u00fcz\u00e4rlikler ma\u015fgalasyny\u0148 adybir urugyny\u0148 bo\u00fdy 30-50 sm-e \u00fdet\u00fd\u00e4n k\u00f6p\u00fdyllyk otjumak wekili bolup, toprakda \u00f6sen ok pisint k\u00f6ki \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Tebigy gory. \u00dcz\u00e4rlik \u00fdurdumyzdaky se\u00fdrek ot-\u00e7\u00f6pleri\u0148 hataryna go\u015fulma\u00fdar. Dermanlyk maksatlar \u00fc\u00e7in gory \u00fdeterlik.<\/p>\n<p>Dermanlyk \u00e7ig maly. Lukman\u00e7ylyk maksatlary \u00fc\u00e7in \u00fcz\u00e4rligi\u0148 oty, se\u00fdrek \u00fdagda\u00fdlarda tohumy dermanlyk \u00e7ig mal bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 otuny ir baharda (aprelde) gun\u00e7ala\u00fdan wagtynda \u00fdygnamaly. \u00c7ig maly adaty usulda guratmaly hem ta\u00fd\u00fdarlamaly. Ta\u00fd\u00fdar bolan \u00e7ig maly mata \u00fda-da kagyz haltada saklamaly.<\/p>\n<p>Dermanlyk ta\u00fd\u00fdarlanyly\u015fy hem ulanyly\u015fy. Demgysmada \u00fcz\u00e4rligi\u0148 5-10 d\u00e4nesini her g\u00fcn 3 gezek agzy\u0148a atmaly \u00fda-da olary ga\u00fdnadyp, suwuny i\u00e7meli. O\u0148at guradylan otuny jama salyp otlamaly. T\u00fcssesine \u00f6z\u00fc\u0148i tutmaly, jamy\u0148 \u00fcst\u00fcne egilmeli, t\u00fcsse da\u015fary \u00e7ykmaz \u00fdaly \u00fcst\u00fcne bir zat atmaly. \u015eu bejeri\u015f usuly sowuklamadan dynmaga k\u00f6mek eder. Asgyrma we burun dykylma dessine a\u00fdryl\u00fdar. \u00dcz\u00e4rligi\u0148 owradylan otuny\u0148 1 nahar \u00e7em\u00e7esini 2 bulgur (400 ml) ga\u00fdnan suw salnan syr\u00e7aly gaby\u0148 i\u00e7ine atyp, 10-15 minutlap pessa\u00fd \u00fdan\u00fdan otda ga\u00fdnatmaly, hasada s\u00fczmeli. Emele gelen peti endamy\u0148a \u00e7alsa\u0148 d\u00fcw\u00fcrtikli \u00fdaralary, demrewi a\u00fdyr\u00fdar. Z\u00e4herli m\u00f6r-m\u00f6jekler \u00e7akanda \u00f6s\u00fcmligi\u0148 otuny\u0148 bir \u00e7a\u00fd \u00e7em\u00e7esini \u00fdenjip \u00fdapmaly. \u00dcz\u00e4rligi\u0148 200 gram owradylan otuny 10 litr ga\u00fdnag suwda 10-15 minutlap saklamaly. So\u0148ra hasa bilen s\u00fczmeli. Emele gelen j\u00f6where suwa d\u00fc\u015f\u00fcnse\u0148 bogunlardaky guragyry k\u00f6\u015fe\u015f\u00fd\u00e4r. Bu j\u00f6wher demrewi we be\u00fdleki deri kesellerini bejermekde hem pe\u00fddalydyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Melike MURADOWA,<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 <\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Agrohimi\u00fda we topragy \u00f6wreni\u015f h\u00fcn\u00e4rini\u0148 4-nji \u00fdyl talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 dermanlyk \u00f6s\u00fcmlikleri\u201d atly ylmy-ensiklopedik kitabynda t\u00fcrkmen topragynda bit\u00fd\u00e4n dermanlyk \u00f6s\u00fcmlikler barada gymmatly maglumatlar beril\u00fd\u00e4r. \u015eolary\u0148 hatarynda m\u00fc\u0148 derde derman hasaplan\u00fdan \u00fcz\u00e4rlik barada hem gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat beril\u00fd\u00e4r. \u00dcz\u00e4rligi\u0148 d\u00fcz\u00fcminde adamy\u0148 bedenine pe\u00fddaly t\u00e4sirini \u00fdetir\u00fd\u00e4n d\u00fcrli maddalar, \u00fdagny garmalol, garmin, peganin \u00fdaly alkaloidler, kali\u00fd, magni\u00fd, demir \u00fdaly makroelementler, marganes, al\u00fdumini\u00fd, nikel \u00fdaly mikroelementler saklan\u00fdar. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7640"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7640"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19959,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7640\/revisions\/19959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}