Ýaşlaryň Sungatda we Edebiýatda Täze Ugurlary

​Türkmenistanyň ýaş nesli, milli medeniýetiň baý mirasyny özleşdirip, häzirki zaman dünýä çemeleşmeleri bilen utgaşdyrýarlar. Bu sazlaşyk sungatda we edebiýatda täze, özboluşly ugurlaryň döremegine sebäp bolýar. Ýaşlar, döredijilik arkaly diňe bir özlerini beýan etmän, eýsem, türkmen medeniýetiniň geljegini hem täze reňkler bilen boýaýarlar.Türkmen ýaşlarynyň edebiýatynda milli duýgy saklanyp galýar, ýöne onuň beýan ediliş usuly we tematikasy giňelýär.

​ Ýaş şahyrlar nusgawy şygyr düzülişini gowy bilýän bolsalar-da, häzirki döwrüň ritmini beýan etmek üçin erkin şygyr (wers-liber) usulyny has işjeň ulanýarlar. Prozada bolsa, adaty taryhy ýa-da dessan temalaryndan daşlaşyp, şäher durmuşy, şahsyýetiň içki dünýäsi we global meseleler (ekologiýa, tehnologik ösüş) ýaly temalara ýüzlenýärler. Ýaş awtorlar eserlerini çalt ýaýratmak üçin elektron neşirler we sosial media platformalaryny işjeň ulanýarlar. Bu, edebiýatyň diňe çap edilen kitaplar bilen çäklenmän, eýsem, ýaş okyjylara elýeterli bolmagyny üpjün edýär.Wizuallaşdyrma we saz sungatynda ýaşlar milli we halkara çemeleşmeleri birleşdirýän “etno-fýužn” (etno-birleşme) atly täze akymlary döredýärler. Ýaş suratkeşler milli nagyşlary, türkmen halysynyň elementlerini we milli gahrymanlaryň şekillerini döwrebap sanly grafika (mysal üçin, NFT we Kripto-sungat) görnüşinde döredýärler. Bu, milli çeperçiligiň global bazara çykmagyna mümkinçilik berýär.Käbir ýaş döredijiler halkyň medeni düşünjesine täsir etmek üçin jemgyýetçilik ýerlerinde milli däplerden we wakalardan ylhamlanýan reňkli (graffiti) sungat eserlerini döredýärler.

Ýaş sazandalar dutaryň (milli guralyň) we beýleki milli saz gurallarynyň seslerini elektron saz, trip-hop ýa-da pop ritmleri bilen utgaşdyrýarlar. Bu täze saz çemeleşmesi ýaş diňleýjileriň arasynda milli mukamlara bolan gyzyklanmany artdyrýar.Kino we teatr ýaly görnüşler hem ýaşlaryň täze çemeleşmelerini görkezýär.Ýaş režissýorlar köplenç sosial meselelere, şahsyýetiň ösüşine we türkmen topragynyň tebigatyny goramaga bagyşlanan gysga metražly filmleri we dokumental lentany döredýärler. Bu filmler halkara festiwallarda uly gyzyklanma döredýär. Teatr sahnasynda nusgawy oýunlar bilen bir hatarda, täze dramaturgiýa eserleri goýulýar. Olar häzirki döwrüň ýaş adamlarynyň duýgularyny, kynçylyklaryny we arzuwlaryny has açyk we çeper dilde beýan edýär.

​Ýaşlaryň sungatda we edebiýatda täze ugurlary — bu Türkmenistanyň medeni galkynyşynyň iň aýdyň görkezijisidir. Olar milli ýörelgeleri saklamak bilen, dünýäniň açyklygyny we innowasiýalary kabul etmek ukybyny görkezýärler. Bu täze çemeleşmeler medeniýetimiziň dowamlylygyny üpjün edýär we ony dünýäniň ähli ýerine ýaýradýar.

Berdiýewa Maýsa

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 117-nji toparynyň talyby