RU
Täze ýylda baýramçylyk agajyny bezemek däbi XVI asyrda Ýewropada başlaýar. Ilki bilen bezegler iýilýärdi: alma, süýji, miweler, köke we ş.m. Gülleriň rollaryny dürli reňkli şemler ýerine ýetirýärdi.
Arça agaçlaryny oýnawaçlar bilen bezemek däbi XV asyrda Martin Luther tarapyndan oýlanyp tapylýar. Ýöne 100 ýyllap diňe şem bezeg hökmünde hyzmat edýär.
Ilkinji bezeg toplary 1848-nji ýylda Germaniýanyň Lauscha şäherinde döredildi. Olar içinden gurşun gatlagy bilen örtülen aýnadan ýasaldy. Wagtyň geçmegi bilen gurşunyň ýerine kümüş nitrat ulanyldy. Wagtyň geçmegi bilen ýuwaş-ýuwaşdan iýip bolýan bezegler folga, kagyz, pagta ýüňden ýasalan senetler bilen çalşyryldy. XVIII asyrda eýýäm Täze ýyl agajynyň bezegleriniň prototipleri peýda boldy: altynsow konuslar, ýumurtga gabyklary, bürünç heýkeljikleri.
1867-nji ýylda täze ýyl oýunjaklaryny öndürýän ilkinji zawod açyldy. Şeýle täzeliklere bolan gyzyklanma Nikolaý I-iň döwründe ýüze çykdy. XX asyryň başyna çenli oýnawaçlar, galaýylar we ýüplükler, şeýle hem inçe kümüş sapaklar bilen bezelen kaşaň täze ýyl agaçlary moda bolupdy. Bu täze ýyl agajynyň bezegleriniň köpüsinde belli bir simwolizm bar. Mysal üçin, ondaky top şekillije oýunjaklat Adam atanyň we How Enäniň dadyp gören jennet agajyndaky miwe hasaplanylypdyr.
Ilkibaşda (1-nji ýanwardan başlap, 1700-nji ýylda, Piter I degişli karar çykaranda) Russiýada jaýlarda we köçede bezeg hökmünde diňe arça agajynyň şahalary ulanylypdyr. Olary jaýlara salmak we bezemek Russiýada 100 ýyldan gowrak wagt soň, eýýäm XIX asyrda başlandy. Russiýads muny ilkinji edenler Sankt-Peterburgda ýaşaýan Germaniýadan gelen immigrantlardy.
20-nji asyryň 30-njy ýyllarynda Christmasewropada we Amerikada Täze ýyl nusgawy nyşanlary, uly lampalar, toplar we gap-gaçlar meşhur boldy.
Köp dillerde kök uran “garland” sözi köne fransuz “gerlandiýasyndan” (wagtyň geçmegi bilen “guirlande” öwrüldi). Ine, fransuzlar zynjyr bilen dokalan gül görnüşindäki bezegi şeýle atlandyrypdyrlar. Indi bu söz esasan meşhur täze ýyl agajynyň bezegi bilen baglanyşykly.
2000-nji ýyllarda Russiýa Täze ýyl agaçlaryny bir ýa-da iki reňkli oýunjaklar bilen bezäp başlady, mysal üçin gyzyl we altyn toplar, gök we kümüş.
