RU
Agyr atletika — bu Olimpiýa sport görnüşi bolup, onda türgenler agyrlygy bellenen usullar bilen ýokary galdyrmagy maksat edinýärler. Bu sport güýç, tizlik we ýiti tehnika talap edýär. Agyr atletika iki esasy hereketden (galdyryşdan) ybaratdyr: silkme we iterme.
1. Esasy Galdyryşlar (Hereketler)
Ýaryşlar iki tapgyrda (iki hereketiň jemi) geçirýär we türgenleriň esasy maksady her hereketde iň agyr agramy galdyrmakdyr.
Bu, iki galdyryşyň iň çalt we has tehniki taýdan kyny hasaplanýar. Türgen agyrlygy ýerden bir hereketde (durman) kellesiniň üstüne, elleri göni ýagdaýda ýokary galdyrmaly. Bu hereket güýçden has-da tizlik we hereketleriň utgaşyklygy (koordinasiýa) talap edýär.Türgen ştanga galdyryp, ýokary galdyryş wagtynda agyrlygy galdyryp ýa-da otyryp (podrymyň aşagyna) girýär.
Bu hereket iki tapgyrda ýerine ýetirilýär:
Galdyryş (Clean): Türgen agyrlygy ýerden bir hereketde egniniň üstüne (döşüniň ýokarsynda) galdyrýar.
Iterme (Jerk): Türgen bu ýagdaýdan agyrlygy kellesiniň üstüne göni gollar bilen itip (ýa-da aýaklaryň kömegi bilen bölüp) galdyrýar we durnukly ýagdaýa gelýär.
Aýratynlygy: Iterme hereketinde silkme hereketine garanyňda has agyr agramlary galdyrmak mümkin.
2. Ýaryş Düzgünleri we Baha Berlişi
Her türgene her hereketde (silkmede we itermede) üç synanyşyk rugsat berilýär.
Netijeler galdyrylan iň agyr silkme agramy bilen iň agyr iterme agramynyň jemlenmegi bilen kesgitlenýär.Galdyryşyň kabul edilmegi üçin ştanga agyrlygy bilen bilelikde türgeniň gollary göni bolmaly we dyrnaklary, aýaklary bilen durnukly ýagdaýa gelmeli. Ştanga aşak goýberilmezden ozal baş emin tarapyndan “düşür” (“down”) buýrugy berilmelidir.
Agyr atletika bäsleşikleri türgenleriň agramyna görä bölünýän kategoriýalarda geçirilýär. Bu, has adalatly bäsdeşligi üpjün edýär. Häzirki wagtda (IWF-iň düzgünlerine görä) erkekler we aýallar üçin dürli agyrlyk kategoriýalary bar, meselem:
Erkekler: 61 kg, 73 kg, 89 kg, 102 kg, +109 kg we ş.m.Aýallar: 49 kg, 59 kg, 71 kg, 81 kg, +87 kg we ş.m.Agyr atletika — bu fiziki we ruhy güýjüň sazlaşygyny görkezýän täsirli we tehniki sport görnüşidir.Galdyryşyň dogry ýerine ýetirilişine üç emin baha berýär.
3. Agyr Atletikanyň Talap Edýän Ukyplary
Agyr atletika diňe bir “güýçli” bolmagy däl, eýsem has inçe ukyplary hem talap edýär.
Gurbandurdyýew Kerim
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 109-njy toparynyň talyby
