RU
Suwda top (Water Polo) dünýäniň iň köne toparlaýyn sport oýunlarynyň biri bolup, oýunçylaryň ýüzmek, güýç, çydamlylyk we top bilen işlemek ukybyny talap edýän, çalt depgindäki we gyzykly sport görnüşidir. Käbirleri ony suwdaky gandbol ýa-da futbol bilen deňeşdirýärler.Suwda top XIX asyryň ahyrynda Angliýada we Şotlandiýada ýüze çykýar. Ilkibaşda bu, güýmenje häsiýetli has gödek oýun bolup, soňra has takyk düzgünler bilen sportyň çylşyrymly görnüşine öwrüldi. Ol 1900-nji ýylda Parižde geçirilen Olimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna girizilip, Olimpiýa oýunlaryna ilkinji giren toparlaýyn sport görnüşleriniň biri boldy.
Oýun adaty uly basseýnde geçirilýär. Düzgünlere laýyklykda, basseýniň ölçegleri 30×20 metr (erkekler üçin) ýa-da 25×20 metr (aýallar üçin) bolup biler, iň azyndan 1.8 metr çuňlugy bolmalydyr.Her topar ýedi oýunçydan (alty sany meýdança oýunçysy we bir derwezewan) ybarat bolýar. Maksat, tizlik bilen topy garşydaş toparyň derwezesine atmak we şeýlelikde gol geçirmek. Oýun dört döwre (çärýek) bölünýär, her döwür sekiz minutyň dowamynda geçirilýär. Oýnuň hakyky wagty köplenç has uzaga çekýär, sebäbi ýüwrüjiniň ýa-da erkin urgynyň berlen wagtynda wagt saklanýar. Oýunçylara topy iki eli bilen tutmak gadagan, muňa diňe derwezewana rugsat berilýär. Oýunçylar topy suwda ýüzüp ýa-da ýokardan zyňyp eltmeli. Topy suwa batyrmak hem düzgün bozulmasy hasaplanýar.Suwda top oýunçylardan ajaýyp çydamlylygy talap edýär. Olar yzygiderli ýüzmeli, topuň ugrunda göreşmeli we suwuň üstünde saklanmaly bolýarlar, muňa-da köplenç “tiz zynjyr” (eggbeater kick) diýilýän aýak hereketi kömek edýär. Bu iň agyr sport görnüşleriniň biri hasaplanýar. Oýunda hüjüm zynjyryny (30 sekunt) dolandyrmak we garşydaş toparyň azlygyndan (oýunçynyň wagtlaýyn çykarylmagyndan) peýdalanmak ýaly çylşyrymly taktikalary ulanmak möhümdir. Suwuň aşagynda gatyşyk, hatda gödek, göreşler bolup biler. Şonuň üçin suwda top güýçli ruhy taýdan taýýarlygy we gorkmazlygy talap edýär.
Netije
Suwda top — bu diňe bir suwa bökmek we top atyp oýnamak däl, eýsem sportuň inçe görnüşi, onda ýüzmek ukyby, topa erk etmek, toparlaýyn oýun we uly fiziki güýç utgaşýar. Ol tomaşaçylara hemişe gyzgalaňly we dartgynly pursatlary peşgeş berýär.
Ataýewa Oguljeren
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 109-njy toparynyň talyby
