RU
Ýaponiýanyň Okayama Uniwersitetiniň Ylymlar topary ýerli we seýrek duş gelýän ýabany üzümi meşhur üzüm sorty bilen çatmazlyk arkaly, “Muscat Shiragai” atly täze şerap üzüm sortuny döretdi. Bu täze üzüm sorty, sebitiň şerapçylyk pudagyny ösdürmek we ýerli aýratynlygy güýçlendirmek maksady bilen akademiýanyň, senagatyň we ýerli häkimiýetiň arasyndaky giň hyzmatdaşlygyň netijesidir.
Muscat Shiragai sorty iki sany üzüm görnüşiniň çatmagyndan alnypdyr:
Ýabany “Shiraga” Üzümi
Bu üzüm Okayama prefekturasynyň Takahashi derýasynyň basseýninde ýaşaýan, diňe şol ýerde duş gelýän seýrek ýabany görnüşdir.
Onuň aýratynlyklary: ýokary şeker mukdary, pes kislotalylyk we üzüm kesellerine (mysal üçin, gara çüýreme we bişen çüýreme) ýokary durnuklylyk. Şeýle-de, miweleriniň ýarylmagyna durnuklylygy bilen hem gymmatly hasaplanýar.
Shiraga üzümi ilkinji gezek 1918-nji ýylda meşhur botanik Tomitaro Makino tarapyndan täze görnüş hökmünde ykrar edilipdir.
”Muscat of Alexandria”:
Bütin dünýäde meşhur bolan, ajaýyp tagamy we güýçli ysy bilen tanalýan üzüm sorty.
Professor Emeritus Takuji Hoşinonyň ýolbaşçylygyndaky gözleg topary, Shiraga üzüminiň gymmatly genetikasyny Muscat of Alexandria-nyň ýakymly aýratynlyklary bilen birleşdirmegi maksat edindi.Gözleg işleri 2017-nji ýylda OUS-da Winesäpçylyk we Enologiýa Institutynyň döredilmegi bilen has işjeňleşdi. Olar 2018-nji ýylyň fewral aýynda Kuraşiki şäheri we Funao Şerapçylyk Zawody bilen hyzmatdaşlyk şertnamasyny baglaşdylar.Dürli çatmalar synag edildi. Gözlegçiler birnäçe ýyllap miweleriň şeker derejesini, kislotalylygyny, pH-yny we umumy tagamyny ölçäp, yzygiderli barlag geçirdiler.Köp ýyllaryň dowamynda kämilleşdirilenden soň, iň geljegi uly bolan ştamm saýlanyp alyndy we “Muscat Shiragai” sorty 2024-nji ýylda resmi taýdan täze görnüş hökmünde ykrar edildi.
Häzirki wagtda täze üzüm sortunyň ekin meýdany çäkli
Funao Şerapçylyk Zawodynda we OUS-nyň synag üzümçilik meýdançasynda ýigrimi sany Muscat Shiragai düýbi ösdürilip ýetişdirilýär.2024-nji ýylda bu üzüm dünlerinden jemi 41,6 kilogram üzüm hasyly alyndy.2023-nji maliýe ýylynyň ahyrynda ýene-de 300 sany täze, has uly göçürim ekildi. 2028-2029-njy ýyllara çenli 500 kilogramdan gowrak hasyl almagy maksat edinýärler.
Muscat Shiragai-nyň döredilmegi, Ýaponiýanyň üzümçilik pudagy üçin uly ähmiýete eýedir.Ýabany Shiraga üzüminiň ýokary şeker, deňagramly kislotalylyk we kesellere durnuklylyk ýaly häsiýetleriniň birleşmegi, ony klimat üýtgemelerine has durnukly bolan täze sortlary döretmek boýunça seleksiýa programmalary üçin gymmatly edýär. Bu taslama Okayama sebitiniň ýabany üzüm genetikasyndan peýdalanmagyň we ony gorap saklamagyň möhümdigini görkezýär. Muscat Shiragai-dan taýýarlanjak şeraplar, Ýaponiýanyň şerapçylyk dünýäsine özboluşly tagam we yslary getirmäge wada berýär.
Muscat Shiragai-nyň üstünlikli döredilmegi, ýabany üzüm genlerini ekilýän sortlar bilen birleşdirmegiň häzirki zaman üzümçilikdäki (mysal üçin, has gowy tagam we durnuklylyk) çylşyrymly meseleleri çözmäge nähili kömek edip biljekdigini görkezýän oňat mysaldyr.
Hudaýnazarow Merdan
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 101-nji toparynyň talyby
